پاسخ کوتاه: شواهد علمی قوی‌ای وجود ندارد که نشان دهد کنار گذاشتن فیلر هیالورونیک اسید صورت را بیش از وضعیت پیش از فیلر افتاده می‌کند. فیلر به‌تدریج اثر خود را از دست می‌دهد و صورت به سیر پیری طبیعی خود برمی‌گردد. اما چون در سال‌هایی که فیلر ادامه دارد سن هم بالا می‌رود، ظاهر پس از کنار گذاشتن را اغلب باید نه با عکس‌های پیش از فیلر، بلکه با سن همان لحظه مقایسه کرد. اثر بلندمدت تزریق‌های بسیار مکرر و بیش از اندازهٔ لازم بر بافت‌ها هنوز به اندازهٔ کافی پژوهش نشده است.
این شایعه از کجا می‌آید؟
کسی که فیلر تزریق کرده، پس از آن به دیدن صورت خود پرتر و آسوده‌تر عادت می‌کند. با کم شدن اثر، تغییری که جلوی آینه دیده میشود با این تصویر آشنا مقایسه میشود. این تفاوت اغلب در نظر فرد بزرگ‌تر از آنچه هست جلوه می‌کند.
همچنین کسی که چند سال فیلر تزریق کرده و آن را کنار گذاشته، در این مدت پیر شدن را هم ادامه داده است. ظاهری که پس از کنار گذاشتن فیلر پدیدار میشود، با وضعیت چند سال پیش فرق دارد. این تفاوت به‌آسانی به فیلر نسبت داده میشود؛ در حالی که بخش بزرگ آن از خود گذر زمان ناشی میشود.
فیلر هیالورونیک اسید در بدن چه میشود؟
هیالورونیک اسید ماده‌ای آب‌نگه‌دار است که به‌طور طبیعی در پوست و بافت همبند ما وجود دارد. فراورده‌هایی که به‌عنوان فیلر به کار می‌روند، شکل فرآوری‌شدهٔ این ماده‌اند تا مدت طولانی‌تری در بافت بمانند. بدن با گذشت زمان این ماده را با آنزیم‌های خود به‌آرامی تجزیه می‌کند.
اینکه اثر چقدر دوام بیاورد، بسته به ویژگی محصول، ناحیهٔ تزریق، مقدار و سوخت‌وساز فرد فرق می‌کند. پزشک مدت مورد انتظار برای محصول به‌کاررفته را برای شما توضیح می‌دهد. چون تجزیه ناگهانی نیست و تدریجی است، صورت هم نه یک‌باره، بلکه به‌آرامی به تعادل پیشین خود برمی‌گردد.
یکی از ویژگی‌های فیلر هیالورونیک اسید این است که در صورت نیاز پزشک می‌تواند آن را با آنزیمی به نام هیالورونیداز حل کند. این گزینه‌ای است که در صورت نتیجهٔ ناخواسته یا عارضه می‌توان از آن استفاده کرد.
چرا صورت با گذشت زمان افتاده میشود؟
پیری صورت به یک علت واحد وابسته نیست. پژوهش‌ها نشان می‌دهند که با افزایش سن چند لایه هم‌زمان تغییر می‌کنند:
- استخوان: در برخی نواحی اسکلت صورت، برای مثال اطراف حفرهٔ چشم و خط فک، با افزایش سن تحلیل استخوان رخ می‌دهد و پشتیبانی بافت‌های نرم کم میشود.
- بافت چربی: بخش‌های چربی صورت با افزایش سن حجم از دست می‌دهند یا جابه‌جا می‌شوند.
- بافت همبند: رباط‌هایی که بافت‌های نرم را سر جای خود نگه می‌دارند، با گذشت زمان شل می‌شوند.
- پوست: کلاژن و رشته‌های کشسان کم می‌شوند؛ پوست نازک میشود و کشسانی خود را از دست می‌دهد.
نور خورشید، سیگار، کاهش وزن سریع و زیاد و ویژگی‌های ژنتیکی ممکن است این روند را تسریع کنند. فیلر می‌تواند بخشی از این تغییرات را به‌طور موقت پنهان کند؛ اما روند پیری زمینه‌ای را متوقف نمی‌کند. آنچه با کنار گذاشتن فیلر دیده میشود، نقطه‌ای است که این روند تا آن لحظه به آن رسیده است.
کنار گذاشتن فیلر صورت را بدتر از قبل نمی‌کند؛ با گذشت زمان روند پیری از همان جایی که بود ادامه می‌یابد. آنچه واقعاً مهم است، برنامه‌ای سنجیده است که از تزریق بیش از اندازه و مکرر پرهیز کند.
Dr. Hamza Gemiciمدیر پزشکی Doktorclub · پزشک زیبایی
یک نگرانی واقعی: فیلر بسیار مکرر و بسیار زیاد
حوزه‌ای هست که این شایعه در آن کاملاً بی‌پایه نیست. برخی پزشکان بحث می‌کنند که تزریق‌هایی که در طول سال‌ها با فاصله‌های کوتاه و به مقدار زیاد انجام می‌شوند، ممکن است به کشیدگی بافت‌ها، گرایش به تورم یا توزیع غیرطبیعی حجم در صورت بینجامند. اینکه بخشی از فیلر ممکن است بیش از انتظار در بافت باقی بماند هم از موضوعات مورد بحث است؛ شواهد در این باره محدود است.
شواهد علمی در این زمینه هنوز محدود است و بیشتر بر نظر متخصصان و مجموعه‌موردهای کوچک تکیه دارد. با این حال پیامی مشترک وجود دارد: تزریق کم و سنجیده، تعیین فاصله‌ها با ارزیابی پزشک و ارزیابی صورت به‌صورت یک کل در هر جلسه اهمیت دارد. مقدار بیشتر همیشه به معنای نتیجهٔ بهتر نیست.
اگر بخواهید فیلر را کنار بگذارید چه میشود؟
برای کنار گذاشتن فیلر لازم نیست اقدام خاصی انجام شود. اثر با گذشت زمان خودبه‌خود کم میشود. در این روند دانستن این نکات ممکن است مفید باشد:
- تغییر معمولاً طی چند ماه و به‌تدریج رخ می‌دهد؛ نباید انتظار داشت یک روز صبح ناگهان افتادگی پیش بیاید.
- ارزیابی ظاهر خود بر اساس سن امروزتان واقع‌بینانه‌تر است تا بر اساس عکس‌های قدیمی پیش از فیلر.
- اگر در ناحیه‌ای ناهمواری، سفتی یا تورم طولانی‌مدت دیدید، به پزشکی که تزریق را انجام داده یا پزشک دیگری مراجعه کنید.
- اینکه به‌جز فیلر کدام رویکردها ممکن است برای شما مناسب باشند، فقط با معاینه قابل ارزیابی است.
برای سیر معمول پس از تزریق و علائم هشدار، مقالهٔ «مراقبت پس از اقدامات پزشکی زیبایی» را ببینید. برای اطلاعات دربارهٔ تزریق‌هایی که به‌جای فیلر یا همراه با آن مطرح می‌شوند و کیفیت پوست را هدف می‌گیرند، مقالهٔ «تزریق‌های جوان‌سازی پوست (اسکین بوستر)» می‌تواند راهنما باشد.
جمع‌بندی
کنار گذاشتن فیلر صورت را به نقطه‌ای بدتر از وضعیت پیش از فیلر نمی‌برد؛ صورت به سیر پیری طبیعی‌ای برمی‌گردد که فیلر آن را پنهان کرده بود. نکته‌ای که این شایعه در آن هشدار درستی دارد، تزریق مکررتر و بیشتر از اندازهٔ لازم است و شواهد در این باره هنوز محدود است. برای اطلاعات کامل دربارهٔ ویژگی‌ها، خطرات و روند تزریق این محصول، مقالهٔ «فیلر هیالورونیک اسید» را بخوانید. تصمیم باید پس از معاینه، همراه با پزشک شما گرفته شود.
پرسش‌هایی که بهتر است از پزشک بپرسید
- اثر محصولی که در این ناحیه به کار می‌رود معمولاً چقدر دوام دارد؟
- مقداری که برای من برنامه‌ریزی شده بر چه اساسی تعیین میشود؟
- توصیه میشود میان تزریق‌ها چه مدت فاصله بگذاریم؟
- از کجا می‌توان فهمید فیلری که پیش‌تر تزریق شده هنوز در صورتم هست یا نه؟
- اگر فیلر را کنار بگذارم، چه چیزهایی ممکن است در صورتم تغییر کند؟
- به‌جز فیلر، برای پیری صورت دربارهٔ کدام گزینه‌ها می‌توانیم صحبت کنیم؟
- اگر از نتیجه راضی نباشم، آیا فیلر قابل حل کردن است؟
پرسش‌های متداول
چون فیلر پوست را کشیده، آیا با کنار گذاشتن آن پوست شل می‌ماند؟
شواهد قوی‌ای وجود ندارد که نشان دهد این موضوع در تزریق‌هایی که به مقدار سنجیده انجام می‌شوند مشکل آشکاری است. اما اثرات بلندمدت تزریق‌های مکرر و به مقدار بسیار زیاد بر بافت‌ها به اندازهٔ کافی پژوهش نشده است. به همین دلیل برنامه‌ریزی مقدار و فاصله‌ها توسط پزشک اهمیت دارد.
آیا با کنار گذاشتن فیلر صورت یک‌باره تغییر می‌کند؟
خیر. هیالورونیک اسید به‌آرامی توسط بدن تجزیه میشود. تغییر معمولاً طی چند ماه و به‌تدریج محسوس میشود.
آیا فیلر پیری را کند می‌کند؟
فیلر می‌تواند کاهش حجم را به‌طور موقت پنهان کند؛ اما تغییراتی را که با افزایش سن در استخوان، بافت چربی و پوست پدید می‌آیند متوقف نمی‌کند. نباید آن را درمانی برای کند کردن پیری دانست.
آیا ممکن است فیلر سال‌ها بعد هنوز در صورتم باشد؟
بحث میشود که بخشی از فیلر ممکن است بیش از انتظار در بافت باقی بماند؛ شواهد محدود است. اگر سال‌ها بعد متوجه تورم، سفتی یا ناهمواری شدید، توصیه میشود به پزشک مراجعه کنید.
آیا به‌جای کنار گذاشتن می‌توان فاصله‌ها را طولانی‌تر کرد؟
این به وضعیت صورت شما، انتظارتان و محصول به‌کاررفته بستگی دارد. برنامهٔ مناسب خود را باید پس از معاینه همراه با پزشک خود تعیین کنید.
منابع
- Dermal Fillers (Soft Tissue Fillers) — U.S. Food and Drug Administration (FDA)
- Changes in the facial skeleton with aging: implications and clinical applications in facial rejuvenation (Mendelson B, Wong CH). Aesthetic Plast Surg 2012;36(4):753–760 — Aesthetic Plastic Surgery, 2012
- The fat compartments of the face: anatomy and clinical implications for cosmetic surgery (Rohrich RJ, Pessa JE). Plast Reconstr Surg 2007;119(7):2219–2227 — Plastic and Reconstructive Surgery, 2007
- Guideline for the Safe Use of Hyaluronidase in Aesthetic Medicine, Including Modified High-dose Protocol (Murray G و همکاران). J Clin Aesthet Dermatol 14(8):E69–E75 — Journal of Clinical and Aesthetic Dermatology, 2021
- Making Sense of Late Tissue Nodules Associated With Hyaluronic Acid Injections (Goodman GJ و همکاران). Aesthet Surg J 43(6):NP438–NP448 — Aesthetic Surgery Journal, 2023
- Before you have a cosmetic procedure — NHS
هیئت متخصصان پزشکی زیبایی
متن اصلی ترکی این مقاله توسط هیئت متخصصان پزشکی زیبایی Doktorclub بررسی شده است. این صفحه ترجمه‌ای است که با متن اصلی مقایسه شده و هنوز توسط پزشکی فارسی‌زبان بررسی نشده است.
