پاک کردن تاتو با لیزر: چند جلسه طول می‌کشد، کدام رنگ‌ها دشوارند و چه خطراتی دارد؟

پاک کردن تاتو با لیزر چیست و چگونه کار می‌کند؟

جوهر تاتو از ذراتی تشکیل شده که در لایهٔ میانی پوست جای می‌گیرند و آن‌قدر بزرگ‌اند که بدن به‌تنهایی نمی‌تواند پاکشان کند. لیزرهایی که در پاک کردن تاتو به کار می‌روند، پالس‌های نوری بسیار کوتاه و پرانرژی می‌تابانند. این نور توسط ذرات جوهر جذب می‌شود و آن‌ها را به قطعات کوچک‌تری تقسیم می‌کند.

ذرات کوچک‌شده طی چند هفته و چند ماه به‌آرامی توسط سلول‌های دستگاه ایمنی پاک می‌شوند. دلیل اینکه تاتو نه در یک جلسه، بلکه در طول جلسات به‌تدریج کم‌رنگ می‌شود همین است. فاصله‌ای که میان جلسات گذاشته می‌شود، هم برای بهبود پوست و هم برای پاک کردن ذرات توسط بدن لازم است.

لیزرهایی که برای این منظور به کار می‌روند، بر اساس مدت پالس به‌طور کلی به دو گروه تقسیم می‌شوند: لیزرهای کیوسوئیچ (Q-switched) که پالس‌هایی در حد نانوثانیه می‌دهند و لیزرهای پیکوسکند که پالس‌هایی باز هم کوتاه‌تر دارند. در هر دو گروه طول موج‌های مختلفی وجود دارد و هر طول موج بر رنگ‌های جوهر متفاوتی اثر بهتری دارد.

گزارش شده است که لیزرهای پیکوسکند ممکن است در برخی تاتوها با جلسات کمتری نتیجه دهند؛ اما شواهد دربارهٔ اینکه آیا برتری آشکاری بر لیزرهای کیوسوئیچ دارند، هنوز کافی نیست.

با چه هدف‌هایی به کار می‌رود؟

• پاک کردن یا کم‌رنگ کردن تاتوهای حرفه‌ای یا آماتوری
• کم‌رنگ کردن تاتوی قدیمی پیش از انجام تاتوی تازه روی آن
• اصلاح آرایش دائم (تاتوی آرایشی) ابرو، لب و اطراف چشم (به دقت ویژه نیاز دارد)
• لک‌های ناشی از ذراتی مانند خاک، گرد و غبار یا باروت که در اثر حادثه وارد پوست شده‌اند (در مواردی که پزشک مناسب بداند)

برای چه کسانی مناسب است؟

تاتوهایی که پاک کردنشان آسان‌تر دانسته می‌شود، معمولاً تاتوهایی سیاه یا آبی تیره‌اند که جوهر کمتری دارند و در نواحی نزدیک به تنه قرار دارند. در پوست‌های روشن، چون تفاوت رنگ میان جوهر و پوست آشکار است، این اقدام اغلب با ایمنی بیشتری انجام می‌شود.

برای چه کسانی مناسب نیست و به چه نکاتی باید توجه کرد؟

• در دوران بارداری و شیردهی توصیه می‌شود اقدام به تعویق بیفتد.
• بیماری‌ها یا درمان‌هایی که دستگاه ایمنی را سرکوب می‌کنند
• عفونت فعال، زخم باز یا تبخال فعال در ناحیهٔ درمان
• پوستی که به‌تازگی آفتاب گرفته یا برنزه شده است: خطر لک و سوختگی افزایش می‌یابد.
• تمایل به کلوئید (جای زخم بیش از حد برجسته)
• سابقهٔ واکنش آلرژیک به جوهر، مانند قرمزی، تورم یا خارش در ناحیهٔ تاتو: حتماً از پیش بگویید.
• مصرف داروهایی که حساسیت به نور ایجاد می‌کنند و داروی خوراکی آکنه از مشتقات ویتامین A
• سابقهٔ درمان با داروهای حاوی طلا: به دلیل خطر تغییر رنگ ماندگار پوست پس از لیزر، به پزشک خود بگویید.
• خالی در درون یا اطراف تاتو که بررسی نشده و رنگ یا شکلش تغییر می‌کند: ابتدا ارزیابی پزشک لازم است.

در معاینه داروهایی را که مصرف می‌کنید، زمان و نحوهٔ انجام تاتو و اینکه آیا پیش‌تر پاک کردن آن امتحان شده است، بگویید. دربارهٔ مناسب بودن و برنامه تنها پس از ارزیابی پزشک می‌توان تصمیم گرفت.

چه کسی باید انجام دهد و کجا؟

لیزرهای پاک کردن تاتو دستگاه‌هایی با انرژی بسیار بالا هستند. تابش با طول موج نادرست یا تنظیمات نامناسب ممکن است به سوختگی، اسکار ماندگار و تغییر رنگ بینجامد. توصیه می‌شود این اقدام زیر مسئولیت و نظارت پزشکی انجام شود که بتواند تیپ پوستی و ویژگی‌های تاتو را ارزیابی کند.

در محل درمان باید محافظ چشم مناسب دستگاه وجود داشته باشد و در طول اقدام از چشمان شما محافظت شود. کرم‌های پاک‌کنندهٔ خانگی و روش‌هایی مانند سابیدن با نمک توصیه نمی‌شوند؛ این روش‌ها ممکن است در پوست سوختگی، عفونت و اسکار به جا بگذارند.

آمادگی پیش از اقدام

• ناحیهٔ درمان را در هفته‌های پیش از اقدام از آفتاب محافظت کنید؛ روی پوست برنزه‌شده نباید اقدام انجام شود.
• روی ناحیه محصول برنزه‌کننده نزنید.
• اگر سابقهٔ تبخال دارید و تاتو در ناحیهٔ صورت است، بپرسید که آیا داروی پیشگیرانه لازم است.
• از تاتو عکس بگیرید؛ برای پیگیری تغییرات در روندی طولانی مفید است.
• اگر قرار است آرایش دائم ابرو یا لب پاک شود، بپرسید که آیا ابتدا آزمایشی در ناحیه‌ای کوچک انجام می‌شود.
• دربارهٔ اینکه برای کنترل درد از چه می‌توان استفاده کرد، از پیش گفت‌وگو کنید.

روز درمان گام‌به‌گام

1. دربارهٔ سابقهٔ سلامت، داروها و ویژگی‌های تاتو گفت‌وگو می‌شود؛ تیپ پوستی شما و رنگ‌های تاتو ارزیابی می‌شوند.
2. فرم رضایت آگاهانه خوانده می‌شود؛ دربارهٔ نتایج واقع‌بینانه، تعداد جلسات و خطرها گفت‌وگو و فرم امضا می‌شود.
3. ناحیه تمیز می‌شود. در صورت نیاز از پیش کرم بی‌حسی زده می‌شود یا ناحیه خنک می‌شود.
4. شما و فرد انجام‌دهنده محافظ چشم مناسب دستگاه را می‌زنید.
5. با انتخاب طول موج مناسب رنگ‌های تاتو، تابش‌ها انجام می‌شود. در هر تابش ممکن است احساسی مانند خوردن کش لاستیکی به پوست یا پاشیدن روغن داغ داشته باشید.
6. بلافاصله پس از تابش ممکن است سفید شدن کوتاه‌مدتی روی تاتو دیده شود؛ این معمولاً طی چند دقیقه برطرف می‌شود.
7. در پایان اقدام ناحیه خنک می‌شود، محصولی تسکین‌دهنده زده می‌شود و در صورت نیاز با پانسمانی استریل پوشانده می‌شود.

پس از اقدام: 24 ساعت اول و هفتهٔ اول

پس از اقدام، قرمزی، تورم، حساسیت و خونریزی نقطه‌ای شایع است. در روزهای اول ممکن است تاول و سپس دلمه ایجاد شود؛ این ممکن است بخشی از بهبود باشد و معمولاً طی یکی دو هفته برطرف می‌شود.

• از دستورهای پانسمان و مراقبتی که پزشک شما داده پیروی کنید؛ ناحیه را تمیز و خشک نگه دارید.
• تاول‌ها را نترکانید و دلمه‌ها را نکنید.
• در روزهای اول از حمام داغ، سونا، حمام بخار و استخر پرهیز کنید.
• ناحیه را با لباس تنگ تحریک نکنید.
• ممکن است خارش داشته باشید؛ نخارانید.
• در طول بهبود و پس از آن ناحیه را از آفتاب محافظت کنید.

عوارض جانبی مورد انتظار

• قرمزی، تورم و حساسیت
• تاول (بول) و دلمه بستن
• خونریزی نقطه‌ای
• خارش
• تغییر رنگ موقت: روشن شدن یا تیره شدن پوست؛ اغلب طی چند ماه بهتر می‌شود، اما همیشه بهتر نمی‌شود.

خطرهای نادرتر اما مهمی هم وجود دارد: تغییر رنگ ماندگار، به جا ماندن اسکار، تغییر بافت پوست، عفونت و سوختگی. این خطرها در پوست‌های تیره، در تابش با تنظیمات نامناسب و به دست افراد کم‌تجربه افزایش می‌یابند.

جوهرهای همرنگ پوست، سفید، صورتی و برخی جوهرهای قرمز و نیز برخی رنگدانه‌هایی که در آرایش دائم به کار می‌روند، ممکن است با لیزر به‌طور برگشت‌ناپذیر تیره شوند. به همین دلیل در این نوع تاتوها و در آرایش دائم، انجام آزمایش ابتدا در ناحیه‌ای کوچک تدبیری رایج است. در افرادی که به جوهر آلرژی دارند، واکنش آلرژیک پس از لیزر هرچند نادر، گزارش شده است.

نتیجه کی دیده می‌شود و چقدر دوام دارد؟

تاتو پس از هر جلسه طی چند هفته کمی بیشتر کم‌رنگ می‌شود. تعداد جلسات لازم بسته به رنگ، اندازه، مقدار جوهر، محل تاتو و تیپ پوستی فرد تفاوت زیادی دارد؛ در بیشتر تاتوها جلسات زیادی لازم است و روند ممکن است از یک سال بیشتر طول بکشد.

میان جلسات، برای بهبود پوست و پاک کردن جوهر توسط بدن، معمولاً چند هفته یا بیشتر فاصله گذاشته می‌شود. انجام جلسات با فاصلهٔ خیلی کم نتیجه را سریع‌تر نمی‌کند و ممکن است خطر عوارض جانبی را افزایش دهد. جوهری که بدن پاک کرده معمولاً برنمی‌گردد؛ اما در برخی تاتوها ممکن است سایه‌ای کم‌رنگ باقی بماند.

انتظار واقع‌بینانه: لیزر چه کاری را نمی‌تواند انجام دهد؟

• پاک شدن کامل هر تاتو ممکن نیست؛ گاهی فقط کم‌رنگ شدن آشکار به دست می‌آید.
• در محل تاتو ممکن است سایه‌ای کم‌رنگ، تفاوت رنگ یا تغییر بافت باقی بماند.
• در یک جلسه نتیجه به دست نمی‌آید؛ روند معمولاً چند ماه و گاهی چند سال طول می‌کشد.
• برخی رنگ‌ها، به‌ویژه سبز، آبی روشن و زرد، ممکن است پاسخ ندهند یا بسیار کند کم‌رنگ شوند.
• برخی جوهرها ممکن است به جای پاک شدن تیره شوند.
• حتی در دو تاتوی مشابه هم نتایج ممکن است متفاوت باشد.

گزینه‌های جایگزین