HER2 pozitif meme kanseri: Enhertu Avrupa'da ilk tedavi oldu

Bu hastalıkta ilk tedavi on yılı aşkın süredir aynıydı: standart bir üçlü. Bu üçlüde bir kemoterapi ilacı, iki ayrı HER2 ilacıyla birlikte verilir.

Yeni ikilide kemoterapinin ve HER2 ilaçlarından birinin yerini Enhertu alır, diğer HER2 ilacı pertuzumab yerinde kalır. Enhertu, HER2'yi tanıyan bir antikora kemoterapi ilacı bağlanarak üretilir; antikor bu yükü doğrudan kanser hücresine taşır. İki ilaç da üç haftada bir damardan verilir ve hastalık ilerleyene ya da yan etkiler izin vermeyene kadar sürer.

ABD aynı kullanımı Aralık 2025'te onaylamıştı. Avrupa kararının Türkiye'deki ürün bilgisine ne zaman yansıyacağı ise bilinmiyor; bugün Türkiye'de geçerli olan, aşağıda anlatılan ruhsattır.

Karar, binden fazla hastanın kurayla gruplara ayrıldığı bir çalışmaya dayanıyor. Enhertu ile pertuzumab alanların yarısında hastalık yaklaşık 41 ay, yani üç buçuk yıla yakın süre ilerlemedi. Standart üçlüde bu süre 27 aydı, yani iki yılı biraz aşıyordu.

Tümörün görüntülemede tamamen kaybolması da ikili grupta daha sıktı: 100 hastanın 15'inde, standart üçlüde 8'inde. Tümörü küçülen hastaların oranında ise fark küçüktü; bu oran iki grupta da yüksekti.

Onay, yayılmış ya da ameliyatla çıkarılamayan HER2 pozitif meme kanserini kapsar. HER2, bazı meme tümörlerinin yüzeyinde fazla bulunan ve büyümeyi hızlandıran bir proteindir. Patoloji raporunda "HER2 3+" yazıyorsa ya da patolojide yapılan ek gen testi pozitif çıktıysa tümör HER2 pozitif sayılır. "HER2 düşük" sonuçlar bu tanıma girmez.

İkinci koşul, yayılmış dönemde henüz kemoterapi ya da HER2 ilacı almamış olmaktır. Bu dönemde tek bir hormon tedavisi almış olmak engel sayılmadı. Hastalık yeni tanı almış olabilir ya da erken evre tedaviden sonra geri dönmüş olabilir. Erken evrede HER2 ilacı alanlarda bu tedavinin, yayılma tanısından en az altı ay önce bitmiş olması gerekiyordu.

Çalışmanın kurgusu güçlü. Birçok ülkede yürütüldü ve tümör görüntülerini, hastanın hangi grupta olduğunu bilmeyen bağımsız uzmanlar okudu. Ne var ki sonuçlar çalışma bitmeden, önceden planlanmış bir değerlendirmede açıklandı. O sırada hastaların büyük çoğunluğu hayattaydı, bu yüzden ikilinin yaşamı uzatıp uzatmadığı henüz bilinmiyor.

Enhertu'yu pertuzumabsız alan üçüncü bir grubun sonuçları da açıklanmadı; pertuzumabın bu başarıya katkısı şimdilik belirsiz. Araştırmayı ilacın üreticileri AstraZeneca ve Daiichi Sankyo finanse etti.

Ağır yan etkiler iki grupta benzer sıklıktaydı. Asıl fark akciğerdeydi: ilaca bağlı akciğer iltihabı Enhertu alanlarda 100 hastadan 12'sinde, standart üçlüde 1'inde görüldü. Vakaların çoğu hafif ya da orta dereceydi, ama iki hasta bu nedenle hayatını kaybetti.

Bu yüzden yeni başlayan öksürük, nefes darlığı ya da ateşte bir sonraki randevuyu beklemeden tedavi ekibinizi arayın. Ateş 38 derece ya da üzerindeyse gece bile olsa hemen arayın; ulaşamazsanız acile gidin. Kalbin pompalama gücü tedaviden önce ve tedavi boyunca kalp ultrasonuyla (EKO) izlenir. İlaç anne karnındaki bebeğe zarar verebildiği için tedavi süresince etkili doğum kontrolü de gerekir.

Tedavi uzun sürer; ikili grupta hastaların yarısı tedaviyi 22 aydan uzun sürdürdü. İlk randevuda şu konuları netleştirmek işinizi kolaylaştırır:

• HER2 sonucum hangi testle ve hangi dokuda belirlendi?
• Benim durumumda standart üçlü mü, Enhertu ile pertuzumab mı daha uygun, neden?
• Akciğerim hangi aralıklarla görüntülenecek?
• Erken evrede aldığım ilaçlar bu ikiliye engel mi?

Enhertu Türkiye'de Mayıs 2024'ten beri ruhsatlı. Ancak Türkiye'deki ürün bilgisi, HER2 pozitif hastalıkta yalnız daha önce kemoterapi ve HER2 ilacı almış hastaları kapsıyor. İlk tedavide kullanmak bu yüzden ruhsat dışı sayılır ve yol üç adımdan geçer:

• Kim başvurur? İlacı öneren tıbbi onkolog, Sağlık Bakanlığı'ndan hasta adına "endikasyon dışı kullanım" onayı ister. Onay gelmeden tedaviye başlanamaz, bu yüzden başvuruyu ilk görüşmede konuşun.
• Bedeli kim öder? Enhertu, SGK'nın 29 Ağustos 2026 tarihli ödeme listesinde yok ve 25 Eylül'e kadarki güncellemelerde de eklenmedi. Sağlık Uygulama Tebliği'ne göre bu listede olmayan ilacın bedelini SGK karşılamaz; onay çıksa bile maliyet hastaya ya da varsa özel sigortaya kalır.
• Ne sorulmalı? Tahmini bedeli, kür sayısıyla birlikte hastanenin eczanesinden yazılı olarak isteyin.

SGK'nın bugün ödediği ilk tedavi standart üçlüdür. Kurum pertuzumabı iç organlara yayılımı olan hastalarda, tıbbi onkoloğun yer aldığı sağlık kurulu raporuyla karşılar.