Kalp krizinden sonra rehabilitasyon şart mı? İlk ESC kılavuzu ne diyor?

Bir hastane biriminde ya da evden uzaktan takiple yürütülen, çok disiplinli bir programdır. Ekipte kardiyolog, fizyoterapist, diyetisyen, psikolog ve hemşire bulunur. Üç ana bileşeni vardır:

• Kişiye göre planlanmış, denetimli egzersiz.
• Kaygı, depresyon ve korkuyla başa çıkmak için ruhsal destek.
• İlaç kullanımı, beslenme, sigara ve risk faktörleri hakkında eğitim.

Program genellikle 8-12 hafta sürer. Ardından hasta öğrendiği düzeni kendi başına sürdürür.

Program yıllardır öneriliyordu, ama dağınık kılavuzlarda birer madde halindeydi. Yeni metin kanıtları tek çatıda topluyor. Altyapı, ekip yapısı, hedef belirleme ve sonuç ölçümü için standartlar tanımlıyor. Kılavuz Avrupa Fiziksel ve Rehabilitasyon Tıbbı Derneği ile Dünya Aile Hekimleri Örgütü tarafından da onaylandı.

Cochrane derlemeleri, egzersiz temelli rehabilitasyonun koroner hastalarda kalp kaynaklı ölümü ve hastane yatışını azalttığını gösteriyor. Buna karşın ESC'ye göre uygun hastaların büyük bölümü programa hiç ulaşmıyor.

Kapsam genişledi. Kılavuz şu grupları sayıyor:

• Kalp krizi, stent ya da bypass geçirenler.
• Kalp yetmezliği tanısı olanlar.
• Atriyal fibrilasyon gibi ritim bozukluğu olanlar.
• Kalp kapağı onarımı ya da değişimi yapılanlar.
• Doğuştan kalp hastalığı olan yetişkinler.
• Kemoterapi ya da radyoterapiye bağlı kalp hasarı gelişenler.

Evet. Kılavuz merkez temelli, ev temelli ve karma modelleri tanıyor. Akıllı saat ve uygulama destekli uzaktan takip, merkeze ulaşamayan hastalar için geçerli bir seçenek. Önemli olan programın kişiye göre planlanması ve hedeflerin hastayla birlikte belirlenmesi.

Üniversite ve eğitim-araştırma hastanelerinin çoğunda kardiyak rehabilitasyon birimi var. Sevk için kardiyoloğunuza ya da kalp cerrahınıza sorun. Birim yoksa fizik tedavi ve rehabilitasyon uzmanı denetimli bir plan hazırlayabilir.