30 Saniyede Özet
Ameliyat olacak mide kanseri hastalarında, ameliyattan önce ve sonra verilen kemoterapiye bir immünoterapi ilacı eklemek üç yıl sonra hayatta olanların sayısını artırdı. The Lancet dergisinde Eylül 2026'da yayımlanan son analiz, Imfinzi (durvalumab) için bu sonucu kesinleştirdi. Bulgu, uzak organlara yayılmamış mide kanserini ve mideyle yemek borusunun birleştiği bölgenin kanserini ilgilendiriyor. Yarar ancak ilk yıldan sonra ortaya çıktı ve tedavi bir yılı aşıyor. Türkiye'de ilaç ruhsatlı olsa da ruhsatında mide kanseri henüz yok.
Tedavi nasıl uygulanıyor?
Ameliyat edilebilir mide kanserinde bugünkü standart, ameliyattan önce ve sonra verilen FLOT adlı dörtlü kemoterapidir. Buna rağmen birçok hastada kanser bir süre sonra geri döner. Araştırmacılar bu yüzden kemoterapiye bir immünoterapi eklemeyi denedi. İmmünoterapi, bağışıklık sisteminin kanser hücresini tanımasını kolaylaştıran bir tedavidir.
Hastaların yarısı dörtlü kemoterapiyle birlikte Imfinzi, diğer yarısı etkisiz bir ilaç, yani plasebo aldı. Ameliyattan önce yaklaşık iki ay boyunca iki haftada bir kemoterapi seansı yapıldı, yani toplam dört seans; ameliyattan sonra aynı düzen tekrarlandı. Bu dönemde Imfinzi ya da plasebo dört haftada bir verildi; ardından tek başına dört haftada bir 10 doz daha sürdü. Böylece tedavi bir yılı aştı.
Üç yıl sonra tablo
İlk sonuçlar 2025'te New England Journal of Medicine'de yayımlanmıştı. Ameliyatta çıkarılan dokuda hiç canlı tümör kalmayan hasta, Imfinzi grubunda neredeyse üç kat fazlaydı. Kanserin geri dönme ya da ilerleme riski de azalmıştı.
Asıl soru yaşam süresiydi. Bu yanıt ilk kez Ekim 2025'te Avrupa Tıbbi Onkoloji Derneği'nin (ESMO) kongresinde sunulmuştu; Lancet'teki makale aynı verinin hakemli dergideki son hâli. Üç yıl sonra Imfinzi grubunda 100 hastadan yaklaşık 69'u hayattaydı, plasebo grubunda 62'si.
Fark ancak ilk yıldan sonra ortaya çıktı. İki grupta da hastaların yarısından fazlası hâlâ hayatta olduğu için tedavinin kaç ay kazandırdığı henüz hesaplanamıyor.
Kanıtın temeli sağlam. Yirmi ülkeden yaklaşık 950 hasta kurayla gruplara ayrıldı ve ne hastalar ne de hekimler kimin Imfinzi aldığını biliyordu. Hastaların yarısı üç buçuk yıldan uzun izlendi. Çalışmayı ilacın üreticisi AstraZeneca finanse etti.
Bu sonuç sizin durumunuza uyuyor mu?
Çalışmaya daha önce kanser tedavisi görmemiş ve ameliyata uygun hastalar alındı. Patoloji raporunda tümör türü olarak "adenokarsinom" yazar; bu, salgı bezi hücrelerinden gelişen kanser demektir. Tümör midede ya da mideyle yemek borusunun birleştiği bölgede yerleşmişti.
Hastalığın ne kadar yayıldığı tanıdan sonraki incelemelerle anlaşılır. Bunlar arasında endoskopik ultrason, tomografi ya da PET-BT sayılabilir. Gerekirse laparoskopi, yani karın duvarından açılan küçük deliklerden kamerayla içeri bakılması da yapılır.
Bu incelemelerde karaciğer, akciğer ya da karın zarında kanser görülmediyse ve cerrah tümörün çıkarılabileceğini söylüyorsa, bu sonuç sizi ilgilendirir. Uzak organlara yayılmış mide kanseri bu çalışmanın konusu değil.
Tedavi boyunca nelere dikkat etmeli?
Ağır yan etkiler iki grupta benzer sıklıktaydı ve her 10 hastadan 7'sinde görüldü. Ameliyatı gecikenlerin oranı da iki grupta aynı düzeydeydi. Tedaviye bağlı olabilecek ölümler seyrekti, ama Imfinzi grubunda daha sık bildirildi: yaklaşık 470'er kişilik gruplarda 6'ya karşı 2 hasta.
İmmünoterapi bağışıklık sistemini sağlıklı organlara karşı da harekete geçirebilir. Yeni ya da artan öksürük, nefes darlığı, ishal, dışkıda kan, gözlerde sararma ya da döküntü fark ederseniz ekibinize hemen haber verin. Kemoterapi döneminde ateş 38 derece ya da üzerine çıkarsa gece bile olsa hemen arayın; ulaşamazsanız acile gidin.
Tedavi planını konuşurken şu sorular yol gösterir:
- Tümörüm midede mi, yoksa yemek borusuyla birleşim yerinde mi?
- Evreleme incelemelerim tamamlandı mı, laparoskopi gerekiyor mu?
- Imfinzi eklenirse tedavim ne kadar sürer ve hangi aralıklarla gelirim?
- Ameliyatımı mide cerrahisinde deneyimli hangi ekip yapacak?
Türkiye'de Imfinzi ile mide kanseri tedavisi
Imfinzi Türkiye'de ruhsatlı ve SGK'nın ödeme listesinde. Ancak Türkiye'deki ürün bilgisinde mide kanseri yer almıyor. SGK'nın bu ilaç için tanımladığı ödeme koşulları da safra yolu kanseri ve bir tür akciğer kanseriyle sınırlı. Mide kanserinde kullanım bu yüzden ruhsat dışı sayılır ve yol üç adımdan geçer:
- Başvuru: İlacı öneren tıbbi onkolog, Sağlık Bakanlığı'ndan hasta adına "endikasyon dışı kullanım" onayı ister. Onay gelmeden tedaviye başlanamaz.
- Ödeme: Tebliğ, kanser ilaçlarının ruhsat dışı kullanımında tıbbi onkoloji ya da hematoloji uzmanının yer aldığı bir sağlık kurulu raporu da istiyor. Imfinzi SGK listesinde olduğu için tebliğ, onaya dayanarak ödeme yapılmasına imkân tanıyor; yine de bunu hastanenin eczanesinden yazılı olarak teyit edin.
- Maliyet: Tedaviye başlamadan, kür sayısıyla birlikte tahmini bedeli hastanenin eczanesinden yazılı olarak isteyin.
Hekimler için kısa not
- MATTERHORN (NCT04592913): faz 3, çift kör, plasebo kontrollü, 1:1 randomize; n=948, 20 ülke, 147 merkez; rezektabl evre II–IVA gastrik/GEJ adenokarsinomu, tedavi almamış. Katmanlama: bölge, klinik N durumu, PD-L1. Finansman AstraZeneca.
- Tedavi: durvalumab 1500 mg q4w (1. gün) + FLOT (fluorourasil, lökovorin, oksaliplatin, dosetaksel) 4 haftalık döngünün 1. ve 15. günü, 4 döngü (2 neoadjuvan + 2 adjuvan; toplam 8 FLOT uygulaması); ardından 10 döngü durvalumab ya da plasebo q4w (toplam 14).
- EFS (olaysız sağkalım, birincil sonlanım; NEJM 2025): 24. ay %67,4 ve %58,5; HR (risk oranı) 0,71 (%95 GA [güven aralığı] 0,58–0,86). pCR (patolojik tam yanıt) %19,2 ve %7,2.
- Final OS (genel sağkalım; Lancet, 9 Eylül 2026 çevrimiçi): HR 0,78 (%95 GA 0,63–0,96), p=0,021 (eşik <0,0499); ortanca OS iki grupta da ulaşılmadı. Veriler ilk kez ESMO 2025'te (Ekim) sunuldu: 36. ay OS %68,6 ve %61,9; ortanca izlem 43 ay; eğriler ~13. aydan sonra ayrılıyor; PD-L1 <%1 ve ≥%1'de HR 0,79.
- Güvenlik: derece 3–4 yan etki %71,6 ve %71,2; cerrahi gecikme %10,1 ve %10,8; tedaviyle ilişkili olası ölüm 6/475 ve 2/469.
- Düzenleyici: FDA 25 Kasım 2025 (PD-L1 koşulu yok); AB 16 Mart 2026 (AstraZeneca açıklaması).
- Türkiye: Imfinzi EK-4/A'da (29.08.2026); TİTCK KÜB (Ocak 2026) endikasyonları KHDAK (rezektabl ve rezeke edilemeyen), SE/YE-KHAK, safra yolu, dMMR endometriyum; gastrik/GEJ yok → SUT 4.1.4(4) gereği endikasyon dışı onaya tabi. SUT 4.2.14.C durvalumab maddesi yalnız PD-L1 ≥%1 safra yolu kanseri ve PD-L1 ≥%1 rezeke edilemeyen evre 3 KHDAK (küçük hücreli dışı akciğer kanseri) kemoradyoterapi sonrası idame.
Kaynaklar
Bu içerik bilgilendirme amaçlıdır ve bireysel tıbbi tavsiye yerine geçmez.
İlgili Yazılar
Bu konuyla ilgili Doktorclub'da ele aldığımız diğer ilgili yazılar:
