Zona aşısı kalbi de korur mu? 72.920 kişilik 7 yıllık veri ne diyor?

Zona, çocuklukta geçirilen suçiçeği virüsünün yıllar sonra yeniden aktifleşmesidir. Sinir boyunca ağrılı döküntü yapar. Bu kadarla kalmaz.

Önceki çalışmalar zona atağından sonraki haftalarda inme ve kalp krizi riskinin arttığını gösterdi. Virüs damar duvarında iltihap yapıyor ve pıhtı eğilimini artırıyor olabilir. Bu mekanizma "zona önlenirse damarlar da korunur mu" sorusunu doğurdu.

Ekip TriNetX adlı elektronik sağlık kaydı ağını kullandı. Yeni rekombinant aşıyı olan 36.460 kişi, eski canlı aşıyı olan 36.460 kişiyle eşleştirildi. Yaş, cinsiyet ve mevcut hastalıklar gibi özellikler dengelendi.

Bu tasarım akıllıca. İki grup da aşı olmayı seçen, sağlık hizmetine erişen kişilerden oluşuyor. Böylece "aşı olanlar zaten daha sağlıklı" itirazı bir ölçüde zayıflıyor.

Yedi yıllık izlemde rekombinant aşı grubunda toplam kalp-damar hastalığı yükü %9 daha düşüktü. Alt başlıklara bakıldığında:

• Koroner kalp hastalığı %10 daha az.
• Kalp yetmezliği %12 daha az.
• Erkeklerde inme %12 daha az.
• Atriyal fibrilasyon (ritim bozukluğu) %7 daha az.

Yeni aşı zonayı eskisinden çok daha etkili önler. Etkinlik 50 yaş üstünde %90'ın üzerindedir. Bu farkın damar koruması olarak da yansımış olması mantıklı görünüyor.

Henüz değil. Gözlemsel veri, aşının kalbi koruduğunu doğrudan kanıtlamaz. Ölçülemeyen farklar sonucu etkilemiş olabilir.

Bu yüzden rastgele atamalı bir çalışma planlandı. ClinicalTrials.gov'da kayıtlı NCT07485283 numaralı deney, rekombinant zona aşısının kalp-damar olayları ve demans üzerindeki etkisini doğrudan test edecek. Sonuçlar birkaç yıl alacak.

Zona aşısını kalbi korumak için olmayın; zonadan ve zona sonrası sinir ağrısından korunmak için olun. Kalp yararı bir bonus olabilir.

50 yaş ve üstü herkes için rekombinant aşı önerilir. Bağışıklığı baskılanmış 18 yaş üstü kişiler de aday. İki doz gerekir; dozlar 2-6 ay arayla yapılır.

Türkiye'de aşıya erişim ve geri ödeme koşullarını aile hekiminize ya da eczacınıza sorun. Kalp hastalığınız varsa aşı olmanız için ek bir gerekçe var; engel değil.

Doktorclub İlaç Rehberi'nde yer alan rekombinant zona aşısı Shingrix'tir. İlaç Rehberi'ne göre (TİTCK ve SGK listeleri, 19 Ekim 2026) Shingrix SGK'nın geri ödeme listesinde görünmüyor; bedelini genellikle kişi kendisi öder. Aşı e-reçete listesinde aktiftir: hekim reçete yazar, eczaneden alınır. Güncel fiyatı eczanenize sorun. Size uygun olup olmadığını ve iki dozun zamanlamasını hekiminizle konuşun.