Medikal estetik işlem neden tıbbi bir işlemdir?
Dolgu, botulinum toksin (halk arasında botoks), PRP, mezoterapi gibi enjeksiyonlar ve bazı lazer ve radyofrekans uygulamaları, ilaç veya tıbbi cihaz kullanılarak deriye ya da deri altına yapılan müdahalelerdir. Bu işlemler kısa sürse bile yüz anatomisi, damar ve sinir yapıları, ilaç etkileşimleri ve olası komplikasyonlar hakkında tıbbi bilgi gerektirir.
Seyrek de olsa damar tıkanması, enfeksiyon, yanık, iz kalması ya da ağır alerjik reaksiyon gibi sorunlar gelişebilir. Böyle bir durumda tanı koyup hızla tedavi edebilmek için işlemi yapan kişinin hekim olması ve ortamın bir sağlık kuruluşu olması önemlidir.
Genel ilke: Hekim ve ruhsatlı sağlık kuruluşu
Uluslararası dermatoloji ve sağlık otoriteleri, enjeksiyon içeren estetik işlemlerin lisanslı bir hekimin sorumluluğunda ve tıbbi bir ortamda yapılmasını önerir. Türkiye'de bu konular Sağlık Bakanlığı düzenlemeleriyle belirlenir; uygulamanın hekim tarafından ve ruhsatlı bir sağlık kuruluşunda yapılması gerekir.
Mevzuat zaman içinde değişebilir. Bu yazı belirli bir yönetmelik maddesini değil, genel ilkeyi anlatır. Belirli bir işlem için güncel kuralı merak ediyorsanız, işlemi yapacak hekime veya kuruma sorabilirsiniz.
Kim ne yapar? Meslek grupları arasındaki farklar
| Meslek | Eğitim | Medikal estetikteki rolü |
|---|---|---|
| Dermatoloji uzmanı (deri ve zührevi hastalıklar) | Tıp fakültesi sonrası deri, saç ve tırnak hastalıkları üzerine uzmanlık eğitimi | Cilt hastalıklarının tanı ve tedavisi; enjeksiyonlar, lazer ve diğer medikal estetik işlemler |
| Plastik, rekonstrüktif ve estetik cerrahi uzmanı | Tıp fakültesi sonrası cerrahi uzmanlık eğitimi | Estetik ve onarıcı ameliyatlar; enjeksiyonlar ve diğer medikal estetik işlemler |
| Diğer hekimler | Tıp fakültesi mezunu hekim; medikal estetik alanında ek eğitim almış olabilir | Hangi uygulamaları yapabileceği Sağlık Bakanlığı düzenlemeleriyle belirlenir |
| Estetisyen / güzellik uzmanı | Güzellik ve cilt bakımı alanında mesleki eğitim | Cilt temizliği, bakım, makyaj gibi tıbbi olmayan kozmetik uygulamalar; enjeksiyon yapmaz |
Hangi hekim olursa olsun önemli olan, işlemi yapan hekimin o işlem konusunda eğitimli ve deneyimli olması ve bir komplikasyonu yönetebilmesidir.
Önemli olan, işlemi yapan hekimin o konuda eğitimli olması ve bir komplikasyonu yönetebilmesidir. İşlemi kimin yapacağını, adını ve unvanını sormaktan çekinmeyin; bu sizin hakkınızdır.
Dr. Hamza GemiciDoktorclub Medikal Direktörü · Medikal Estetik Hekimi
Estetisyenin rolü nedir, ne yapmamalıdır?
Estetisyenler ve güzellik uzmanları, cilt temizliği, nem bakımı, bazı yüzeysel bakım uygulamaları ve makyaj gibi tıbbi olmayan kozmetik hizmetlerde önemli bir rol oynar. Bu hizmetler cildin genel görünümünü ve bakımını destekleyebilir.
Ancak dolgu, botulinum toksin, PRP, mezoterapi gibi enjeksiyonlar ve tıbbi cihaz gerektiren işlemler estetisyenin görev alanında değildir. Güzellik salonunda, kuaförde veya evde sunulan enjeksiyonlardan kaçınmanız önerilir.
Uygulayıcıyı nasıl kontrol edebilirsiniz?
Hasta olarak işlemi kimin yapacağını öğrenmek ve bunu doğrulamak isteyebilirsiniz. Aşağıdaki adımlar size yol gösterebilir:
- İşlemi yapacak kişinin adını, soyadını ve unvanını sorun; “hekim mi, uzman mı, hangi alanda uzman?” sorusunu açıkça yöneltin.
- İşlemden önce o hekimle görüşün; muayeneyi bir kişinin, işlemi başka birinin yapması planlanıyorsa bunu öğrenin.
- Kurumun ruhsatlı bir sağlık kuruluşu olup olmadığını sorun.
- Hekimin bu işlemle ilgili eğitimini ve deneyimini sorun.
- Emin olamadığınız bir durumda il sağlık müdürlüğüne veya ilgili tabip odasına danışabilirsiniz.
- Kullanılacak ürünün kutusunu, etiketini ve lot numarasını görmek isteyin.
Dikkat edilmesi gereken işaretler
- Uygulayıcının adını veya unvanını söylemekten kaçınması
- Enjeksiyonun ev, kuaför, güzellik salonu veya otel odası gibi sağlık kuruluşu dışında yapılması
- Sosyal medya mesajları üzerinden randevu verilip muayenesiz işlem yapılması
- Ürün kutusunun ve etiketinin gösterilmemesi
- Yazılı onam alınmaması, risklerin anlatılmaması
- “Hiçbir riski yok”, “herkese uygun” gibi ifadeler veya karar vermeniz için baskı yapılması
Sertifika ve deneyim: Neye bakmalı?
Unvan ve yetki, işlemin yasal ve güvenli çerçevede yapılması için temel koşuldur; ancak tek başına yeterli değildir. Hekimin o işlemi ne sıklıkla yaptığını, olası komplikasyonları nasıl yönettiğini ve size ne tür bir takip planladığını sormanız da yararlıdır.
Sosyal medyadaki takipçi sayısı, çekici görseller veya önce-sonra fotoğrafları uygulayıcının yetkinliğini göstermez. Bu tür görseller seçilmiş veya düzenlenmiş olabilir.
Herhangi bir estetik enjeksiyondan sonra şu belirtiler olursa beklemeden yardım alın
- Görme bozukluğu, konuşma bozukluğu veya kol-bacakta güçsüzlük: hemen 112'yi arayın
- Nefes darlığı, yüzde veya dudakta hızla artan şişlik: hemen 112'yi arayın
- Ciltte beyazlama, alacalı veya morumsu renk değişikliği: işlemi yapan hekimi hemen arayın
- Giderek artan şiddetli ağrı: işlemi yapan hekimi hemen arayın
- Ateş, artan kızarıklık ve akıntı: işlemi yapan hekimi hemen arayın
Hekiminize ulaşamazsanız en yakın acil servise başvurun. Hekiminiz önermedikçe bölgeye masaj, sıcak veya buz uygulamayın.
Bu yazı genel bilgilendirme amaçlıdır. Size uygun işlemi ve uygulayıcıyı seçerken muayene ve hekim değerlendirmesi esastır.
Hekiminize sorabileceğiniz sorular
- İşlemi kim yapacak; adınız, unvanınız ve uzmanlık alanınız nedir?
- Bu işlemi ne sıklıkla yapıyorsunuz?
- Kurumunuz ruhsatlı bir sağlık kuruluşu mu?
- Bir komplikasyon gelişirse nasıl müdahale ediyorsunuz?
- İşlemden sonra kontrolü kim yapacak?
- Kullanılacak ürünün bilgilerini ve lot numarasını görebilir miyim?
Sık sorulan sorular
Estetisyen dolgu veya botulinum toksin uygulayabilir mi?
Hayır. Dolgu ve botulinum toksin gibi enjeksiyonlar tıbbi işlemdir; estetisyenler tıbbi olmayan kozmetik bakım uygulamaları yapar.
Her hekim her estetik işlemi yapabilir mi?
Türkiye'de bu konular Sağlık Bakanlığı düzenlemeleriyle belirlenir. Hekimin o işlem konusunda eğitimli ve deneyimli olması da önemlidir; işlemi yapacak hekime bu konuyu sormaktan çekinmeyin.
Dermatolog ile plastik cerrah arasında nasıl seçim yapmalıyım?
Her iki uzmanlık da medikal estetik işlemler yapar. Seçim; düşündüğünüz işleme, hekimin bu işlemdeki deneyimine ve muayenedeki değerlendirmeye bağlıdır. Cerrahi gerektiren işlemler plastik cerrahların alanındadır.
Hekimin gerçekten hekim olduğunu nasıl anlayabilirim?
Adını, unvanını ve uzmanlık alanını sorabilirsiniz. Emin olamadığınız durumlarda ilgili tabip odasına veya il sağlık müdürlüğüne danışabilirsiniz.
Güzellik salonunda yapılan lazer epilasyon da tıbbi işlem mi?
Lazer epilasyon, yanık ve leke gibi risklere yol açabilen, tıbbi cihazla yapılan bir uygulamadır. Bu uygulamayı kimin ve hangi yerde yapabileceği Türkiye'de Sağlık Bakanlığı düzenlemeleriyle belirlenir. Uygulamadan önce işlemi kimin yapacağını, hekim gözetimi olup olmadığını ve olası bir yan etkide kime başvuracağınızı sorun.
Kaynaklar
- Who should provide your cosmetic treatment? — American Academy of Dermatology (AAD)
- Dermal Filler Do's and Don'ts for Wrinkles, Lips and More — U.S. Food and Drug Administration (FDA), 2023
Medikal Estetik Uzman Kurulu
Bu yazı Doktorclub Medikal Estetik Uzman Kurulu tarafından denetlenmiştir.