Şeker hastası uskumru yiyebilir mi?
Uskumru omega-3’ten zengin yağlı bir balıktır ve kan şekerini doğrudan yükseltmez; gebelikte de cıvası düşük balıklar arasındadır.
Kısa cevap
Evet. Uskumru karbonhidrat içermez, kan şekerini doğrudan yükseltmez ve uzun zincirli omega-3 yağlarından zengin yağlı bir balıktır. NHS uskumruyu somon ve sardalyayla birlikte yağlı balıklar arasında sayar; yağlı balıklar aynı zamanda D vitamini kaynağıdır. Türkiye Beslenme Rehberi’ne göre pişmiş balıkta bir el büyüklüğünde parça bir porsiyondur.
Uskumru: besin değeri
| 100 g | 1 porsiyon (1 el büyüklüğünde parça (pişmiş 150 g), 150 g) | |
|---|---|---|
| Enerji | 205 kcal | 308 kcal |
| Karbonhidrat | 0,0 g | 0,0 g |
| Şeker (doğal dahil) | 0,0 g | 0,0 g |
| Lif | 0,0 g | 0,0 g |
| Protein | 18,6 g | 27,9 g |
| Yağ | 13,9 g | 20,9 g |
| Doymuş yağ | 3,3 g | 4,9 g |
| Sodyum | 90 mg | 135 mg |
| Potasyum | 314 mg | 471 mg |
| Fosfor | 217 mg | 326 mg |
| Kalsiyum | 12 mg | 18 mg |
| Demir | 1,6 mg | 2,4 mg |
| K vitamini | 5 µg | 8 µg |
| Karbonhidrat değişimi | 0,0 | 0,0 |
USDA kaydı: Fish, mackerel, Atlantic, raw (#175119). “—”: kayıtta değer yok. 1 karbonhidrat değişimi ≈ 15 g.
Diyabette
Uskumru karbonhidrat içermez ve kan şekerini doğrudan yükseltmez; kan şekerine etkiyi tabaktaki ekmek, pilav ve patates belirler.
- Amerikan Diyabet Derneği, diyabetli kişilere yağlı balık, kuruyemiş ve tohumdan zengin Akdeniz tipi bir beslenmeyi düşünmelerini önerir.
- Türkiye Beslenme Rehberi balığın kırmızı et ya da tavuk yerine yenmesini ve kızartılmadan pişirilmesini önerir.
- Diyabet tabağında balık tabağın dörtte birini, sebze yarısını oluşturabilir.
- Balık ekmekte balık kan şekerini az etkiler, ekmek ise yükseltir; yarım ekmekle ve bol salatayla yiyin.
Gebelikte
Uskumru gebelikte yenebilecek balıklardandır. Türkiye Beslenme Rehberi gebelikte cıvası düşük balıklar arasında uskumruyu sayar; FDA da Atlantik uskumrusunu "en iyi seçenekler" arasında gösterir. Buna karşılık FDA, kral uskumrusu denilen büyük türü cıvası en yüksek balıklar arasında sayar. NHS gebelikte yağlı balığın haftada iki porsiyonla sınırlanmasını önerir. Balığı iyice pişirin.
T.C. Sağlık Bakanlığı ↗FDA / EPA ↗NHS ↗Sofrada nasıl tüketilir?
Uskumru Türk mutfağında ızgarada, fırında, buğulama olarak ve uskumru dolması şeklinde pişirilir; balık ekmek de yaygındır.
- NHS buharda, fırında ya da ızgarada pişirilmiş balığı kızartmaya göre daha sağlıklı bulur.
- Uskumru dolmasının iç harcındaki pirinç ve kuru üzüm karbonhidrat ekler; porsiyonu buna göre ayarlayın.
- Tuzlanmış ve tütsülenmiş uskumru tuzludur; NHS bu tür balıkların daha seyrek yenmesini önerir.
- Türkiye Beslenme Rehberi balığın yanında bol salata ve tam tahıllı ekmekle dengeli bir öğün oluşturulmasını önerir.
Sık sorulan sorular
Haftada kaç kez uskumru yiyebilirim?
Haftada en az iki porsiyon balık, bunlardan birinin yağlı balık olması önerilir. Gebe ve gebelik planlayan kadınlar yağlı balığı haftada iki porsiyonla sınırlamalıdır.
NHS ↗Uskumru mu, somon mu?
İkisi de yağlı balıktır ve omega-3 sağlar. Türkiye Beslenme Rehberi gebelikte cıvası düşük balıklar arasında ikisini de sayar; mevsiminde ve taze olanı seçin.
T.C. Sağlık Bakanlığı ↗NHS ↗Uskumru dolması diyabette yenir mi?
Yenebilir, ama iç harcındaki pirinç ve kuru üzüm karbonhidrat ekler. Bir dolmayı tabağın karbonhidrat bölümü olarak sayın ve yanına pilav ya da ekmek eklemeyin.
NIDDK (NIH) ↗Konserve uskumru da aynı mı?
Konserve balıklar tuzlu salamura içinde olabilir; NHS su içinde konserve edilmiş balığı tercih etmeyi önerir. Etiketteki tuz bilgisine bakın.
NHS ↗Uluslararası kaynaklar, yerel uygulama
Kaynağın ülkesi ayrıca belirtilir. Besin değerleri, porsiyonlar ve öneriler ülkeye göre değişebilir. Türkiye’de güncel resmî öneriler (Türkiye Beslenme Rehberi) ve hekiminiz esas alınır.
Bilgilendirme, hekim ve diyetisyen değerlendirmesinin yerine geçmez. Bu sayfa tanı koymaz, ilaç ya da doz önermez; ilacınızı hekiminize danışmadan değiştirmeyin.
Kaynaklar ve dayanaklar
- NHS · Fish and shellfish ↗
Ülke bağlamı: UK · Kaynak kontrolü: · Kaynak tarihi: 2026-06-26
- T.C. Sağlık Bakanlığı · Türkiye Beslenme Rehberi (TÜBER) 2022 ↗
Ülke bağlamı: Türkiye · Kaynak kontrolü: · Kaynak tarihi: 2022
- American Diabetes Association · 5. Facilitating Positive Health Behaviors and Well-being to Improve Health Outcomes: Standards of Care in Diabetes—2026 ↗
Ülke bağlamı: ABD · Kaynak kontrolü:
- NIDDK (NIH) · Healthy Living with Diabetes ↗
Ülke bağlamı: ABD · Kaynak kontrolü: · Kaynak tarihi: 2023-10
- FDA / EPA · Advice about Eating Fish ↗
Ülke bağlamı: ABD · Kaynak kontrolü: · Kaynak tarihi: 2024-03-05
- NHS · Foods to avoid in pregnancy ↗
Ülke bağlamı: UK · Kaynak kontrolü: · Kaynak tarihi: 2026-06-15
- NHS · Salt in your diet ↗
Ülke bağlamı: UK · Kaynak kontrolü: · Kaynak tarihi: 2023-04-17
- USDA · FoodData Central (SR Legacy) ↗
Ülke bağlamı: ABD · Kaynak kontrolü: · Kaynak tarihi: 2019-04
Bağlantılı sayfalar
Beslenme rehberleri
Sürüm ve değişiklik kaydı
- — İlk taslak hazırlandı. Diyetisyen ve dil incelemesi bekleniyor.
Doktorclub editoryal içeriği · Yapay zekâ desteğiyle, kaynaklara dayanarak hazırlanmıştır. Uzman incelemesi sürüyor; tamamlandığında inceleyenin adı ve tarihi bu sayfada gösterilir. İçerik düzeltmesi bildir · Yayın ilkeleri