30 Saniyede Özet
Yaz aylarında göz yakınmaları artar. Klima havayı kurutur, rüzgâr buharlaşmayı hızlandırır ve ekran başında göz kırpma sayısı düşer. Sonuç, gözü kaplayan ince gözyaşı tabakasının bozulmasıdır. İlginç bir ayrıntı var: kuru gözün en sık belirtilerinden biri sulanmadır. Basit düzenlemeler çoğu kişide belirgin rahatlama sağlar.
Şikâyet aylarca sürüyorsa altta yatan başka nedenler araştırılmalıdır.
Gözyaşı sadece su değildir
Gözün yüzeyini üç katmanlı ince bir film kaplar. En altta yapışmayı sağlayan tabaka bulunur. Ortada sulu kısım yer alır.
En üstte ise yağ tabakası vardır. Bu yağ, buharlaşmayı yavaşlatır ve filmi bir arada tutar. Göz kapağı kenarındaki küçük bezlerden salgılanır.
Bu bezler tıkanırsa yağ azalır. Su miktarı yeterli olsa bile film hızla dağılır. Kuru göz şikâyetlerinin büyük bölümü bu mekanizmadan kaynaklanır.
Neden sulanma oluyor?
Kuruluk yüzeyi tahriş eder. Göz bunu bir uyarı olarak algılar ve refleks olarak bol su üretir.
Bu acil üretimde yağ tabakası yetersizdir. Gözyaşı yüzeyde tutunamaz ve yanaktan aşağı akar. Kişi sulanmadan yakınır ama sorun kuruluktur.
Bu nedenle "gözüm sulanıyor, kuru olamaz" düşüncesi yanıltıcıdır.
Yazın riski artıran etkenler
Mevsimsel yükler birikerek etki eder.
- Klima ve vantilatörün doğrudan yüze yönelmesi.
- Araç içinde ön cama yönlendirilen hava akımı.
- Açık pencereyle uzun yolculuk.
- Havuz ve deniz suyunun yüzeyi tahriş etmesi.
- Uzun süre ekran karşısında kalmak.
- Kontakt lensi uzun süre çıkarmamak.
Bazı ilaçlar da kuruluğu artırır. Alerji ilaçları, bazı tansiyon ilaçları ve antidepresanlar bunlar arasındadır.
Gerçekten işe yarayan önlemler
Küçük değişiklikler hızlı sonuç verir.
- Klima ve fan akımını yüzünüzden başka yöne çevirin.
- Ekran çalışırken yirmi dakikada bir bilinçli olarak birkaç kez göz kırpın.
- Ekranı göz hizasının biraz altına indirin; göz kapağı daha çok kapanır.
- Ortam nemini artırın; kapalı alanlarda nemlendirici yardımcı olur.
- Yeterli su için.
- Kontakt lens sürenizi kısaltın ve gözlükle dönüşümlü kullanın.
- Havuza, denize ve duşa kontakt lensle girmeyin; su, korneada ciddi enfeksiyon riski taşır.
Göz kapağı kenarına uygulanan ılık kompres, tıkalı yağ bezlerini rahatlatır. Birkaç dakikalık uygulamayı düzenli tekrarlamak gerekir.
Damla seçerken
Yapay gözyaşı damlaları ilk basamak tedavidir. Reçetesiz bulunurlar ve genellikle güvenlidir.
Sık kullanacaksanız koruyucu içermeyen tek kullanımlık formları tercih edin. Koruyucu maddeler günde dört beş kullanımın üzerinde yüzeyi tahriş edebilir.
Kızarıklık gidermeyi vaat eden damlalardan uzak durun. Bunlar damarları büzerek kızarıklığı geçici olarak azaltır. Düzenli kullanımda şikâyet geri döner ve artabilir.
Ne zaman göz hekimine?
Basit önlemlere rağmen dört haftadan uzun süren şikâyette randevu alın. Görme bulanıklığı, ışık hassasiyeti ya da yoğun ağrı varsa aynı gün göz hekimine başvurun. Tek gözde ani ağrı ve kızarıklık varsa doğrudan acile gidin.
Sabahları göz kapaklarının yapışması ve kenarlarda kabuklanma da değerlendirilmelidir. Bu bulgular kapak kenarı iltihabına işaret edebilir.
Romatolojik hastalığı olanlarda kuruluk farklı bir anlam taşır. Ağız kuruluğu da eşlik ediyorsa bunu hekiminize mutlaka söyleyin.
Kaynaklar
Bu içerik bilgilendirme amaçlıdır ve bireysel tıbbi tavsiye yerine geçmez.
İlgili Yazılar
DoktorClub'da bu konuyla bağlantılı diğer içerikler:
