30 Saniyede Özet
Kalp yetmezliği, kalbin durması demek değildir. Kalbin vücudun ihtiyacını karşılayacak kadar kan pompalayamaması anlamına gelir. Bunun iki yolu vardır: kalp kası ya zayıflar ya da sertleşip yeterince dolamaz. Belirtiler sinsi ilerler ve çoğu zaman yaşlanmaya bağlanır. Üç bulgu birlikte görülünce değerlendirme gerekir: eforla artan nefes darlığı, bacaklarda şişlik ve hızlı kilo artışı. Erken tanı, hastalığın seyrini belirgin şekilde değiştirir.
Bu tablo tedavi edilebilir. Asıl kayıp, belirtilerin normal sayılarak yıllarca ertelenmesinden doğar.
Acil: Dinlenirken bile geçmeyen nefes darlığı, pembe köpüklü balgam, göğüs ağrısı veya bayılma durumunda 112'yi arayın.
Belirtiler neden atlanıyor?
İlk şikâyet genellikle çabuk yorulmadır. Kişi bunu kiloya, yaşa ya da hareketsizliğe bağlar. Günlük etkinliklerini farkında olmadan azaltır.
Vücut bir süre uyum sağlar. Kalp hızlanır, damarlar daralır ve böbrekler tuz tutar. Bu telafi mekanizmaları şikâyetleri gizler.
Denge bozulduğunda belirtiler hızla belirginleşir. Bu yüzden hastalar çoğu zaman geç dönemde başvurur.
Dikkat edilmesi gereken bulgular
Belirtilerin zamanlaması yol göstericidir.
- Eskiden rahat çıktığınız merdivende zorlanmaya başlamak.
- Yatınca artan, oturunca rahatlayan nefes darlığı.
- Gece nefes darlığıyla uyanmak.
- Yastık sayısını artırma ihtiyacı.
- Ayak bileği ve bacaklarda akşama doğru artan şişlik.
- Birkaç gün içinde iki kilodan fazla artış.
Son madde önemli bir ipucudur. Bu artış yağ değil, tutulan sıvıdır. Evde düzenli tartılmak erken uyarı sağlar. Bir günde bir kilodan ya da bir haftada iki kilodan fazla artışta hekiminize haber verin.
Hangi testler yapılır?
Değerlendirme muayeneyle başlar. Hekim akciğer seslerini, boyun damarlarını ve bacak şişliğini inceler.
Sık kullanılan tetkikler bellidir: elektrokardiyografi, akciğer filmi ve kan testleri. Kalbin pompalama gücünü gösteren ekokardiyografi ise merkezî öneme sahiptir.
Burada sık yapılan bir hata var. Pompalama gücü normal çıksa bile kalp yetmezliği olabilir. Hastaların yaklaşık yarısında asıl sorun pompalamada değil, kalbin dolmasındadır. Bu nedenle "ekom normal" cümlesi tek başına tanıyı dışlamaz. Şikâyetiniz sürüyorsa değerlendirmenin sürmesini isteyin.
Bu inceleme hem tanıyı koyar hem de nedeni araştırır. Tedavi planı, altta yatan soruna göre şekillenir.
Nedenleri kontrol altına almak
Kalp yetmezliği kendi başına bir hastalık değil, bir sonuçtur. Arkasında genellikle düzeltilebilir nedenler bulunur.
En sık nedenler yüksek tansiyon, koroner damar hastalığı, kalp kapak sorunları ve ritim bozukluklarıdır. Kontrolsüz şeker hastalığı ve tiroit bozuklukları da katkı sağlar.
Bu nedenle tansiyon takibi sıradan bir ayrıntı değildir. Yıllarca yüksek seyreden tansiyon, kalp kasını kalınlaştırır ve yorar.
Günlük yaşamda ne değişir?
Tedavi ilaçla sınırlı değildir. Günlük alışkanlıklar sonucu doğrudan etkiler.
Şunlar önerilir:
- Tuzu belirgin şekilde azaltın; hazır gıdadaki gizli tuza dikkat edin.
- Her sabah aynı koşullarda tartılın ve kaydedin.
- Hekiminizin verdiği sıvı sınırına uyun.
- Sigarayı bırakın ve alkolü sınırlayın.
- Uygun tempoda düzenli yürüyüş yapın.
- Grip ve zatürre aşılarını hekiminize sorun.
İlaçları kendi kararınızla kesmeyin. Şikâyet azaldığında ilacı bırakmak, en sık görülen kötüleşme nedenlerinden biridir.
Nefes darlığınız son haftalarda arttıysa randevunuzu öne alın. Erken müdahale, hastaneye yatışı önleyebilir.
Kaynaklar
Bu içerik bilgilendirme amaçlıdır ve bireysel tıbbi tavsiye yerine geçmez.
İlgili Yazılar
DoktorClub'da bu konuyla bağlantılı diğer içerikler:
