Bələdçilər

Tibbi estetik prosedurdan əvvəl hazırlıq: həkimə nə deməli, vaxt seçimi və prosedur günü

Yaxşı hazırlıq prosedurun özü qədər vacibdir. Həkiminizə tam məlumat vermək, proseduru düzgün vaxta planlaşdırmaq və prosedur gününə hazır gəlmək həm yan təsir ehtimalını azaltmağa, həm də problem yarananda tez hərəkət etməyə kömək edir. Bu bələdçi müayinədən prosedur gününə qədər sizin edə biləcəklərinizi ardıcıllıqla izah edir. Buradakı məlumatlar ümumidir; sizə xas hazırlığı həkiminiz müəyyən edir.

Hazırlıq niyə vacibdir?

Botulinum toksin (xalq arasında 'botoks') və hialuron turşusu filleri kimi inyeksiyalar üçün hazırlanmış ekspert konsensus hesabatları yan təsirlərin azaldılmasında düzgün pasiyent seçimini, məlumatlandırma və razılığı, yaxşı hazırlığı və diqqətli tətbiq texnikasını birlikdə sayır. Texnika həkimin məsuliyyətindədir; hazırlığın xeyli hissəsi isə sizin verəcəyiniz məlumatlardan və prosedurdan əvvəlki günlərdə etdiklərinizdən asılıdır.

Bu məqalə prosedurdan əvvəlki dövrə yönəlib. Prosedurdan sonrakı qulluq üçün “Tibbi estetik prosedurdan sonra qulluq: ümumi prinsiplər və xəbərdarlıq əlamətləri” məqaləmizə, riskləri azaltmağa yönəlmiş bütün addımlar üçün “Ağırlaşma riskini azaltmaq: estetik prosedurdan əvvəl, prosedur zamanı və sonra 15 tədbir” məqaləmizə baxa bilərsiniz. İlk dəfə prosedur düşünürsünüzsə, “İlk dəfə tibbi estetik prosedur etdirəcəklər üçün bələdçi” yaxşı başlanğıcdır.

Müayinədə həkimə nələri deməliyəm?

Müayinəyə yazılı siyahı ilə getmək vacib məlumatı unutmaq ehtimalını azaldır. Sizə əhəmiyyətsiz görünən bir təfərrüat prosedurun seçimini və ya vaxtını dəyişə bilər.

MövzuNə deməli?Niyə vacibdir?
Reseptlə verilən dərmanlarQəbul etdiyiniz bütün dərmanlar; xüsusilə qanı durulaşdıran dərmanlar (antikoaqulyantlar), ağızdan qəbul edilən izotretinoin, kortizon və immuniteti zəiflədən dərmanlarGöyərmə, sağalma və infeksiya riskinə, bəzi prosedurların uyğunluğuna təsir edə bilər
Reseptsiz dərmanlar və əlavələrAğrıkəsicilər (asetilsalisil turşusu və oxşarları), balıq yağı, E vitamini, sarımsaq, zəncəfil, ginkqo kimi bitki mənşəli məhsullarBəziləri qanın laxtalanmasına təsir edərək göyərməni artıra bilər
AllergiyalarDərman, lokal anestetik (məsələn, lidokain), lateks və qida allergiyaları; əvvəllər keçirdiyiniz ciddi allergik reaksiyalarİstifadə olunacaq məhsulun və keyidici kremin seçimini müəyyən edir
Uçuq tarixçəsiDodaqda və ya üzdə təkrarlanan uçuq; hazırda aktiv uçuğun olub-olmadığıBəzi prosedurlar uçuğu təhrik edə bilər; həkiminiz tədbir planlaşdıra və ya proseduru təxirə sala bilər
Xroniki xəstəliklərDiabet, autoimmun xəstəliklər, qanaxma pozuntuları, sinir-əzələ xəstəlikləri, dəri xəstəlikləriProsedurun seçimini, vaxtını və sonrakı nəzarəti dəyişə bilər
Çapığa meylSizdə və ya yaxın qohumlarınızda keloid və ya qabarıq çapıqDərini zədələyən prosedurlarda çapıq riski baxımından qiymətləndirilir
Əvvəlki prosedurlarƏvvəllər etdirdiyiniz filler, botulinum toksin, lazer, pilinq və ya əməliyyatlar; nə vaxt, haraya və bilirsinizsə, hansı məhsullaYeni prosedurun planına və mümkün risklərə təsir edir
Hamiləlik və əmizdirməHamiləlik, hamiləlik planı və ya əmizdirməBir çox prosedur bu dövrdə təxirə salınır
Yaxın planlarDiş müalicəsi, peyvənd, əməliyyat, səfər, günəşli tətil, vacib tədbirProsedurun tarixini dəyişmək lazım ola bilər

Əvvəlki prosedurlarınızı xatırlamırsınızsa və ya hansı məhsulun istifadə olunduğunu bilmirsinizsə, bunu da açıq deyin; 'bilmirəm' demək təxmin etməkdən daha təhlükəsizdir. Xroniki xəstəliyi olanlar və müntəzəm dərman qəbul edənlər üçün təfərrüatları “Dərman qəbul edənlərdə və xroniki xəstəlikdə tibbi estetika: nəyə diqqət etməli, həkimdən nə soruşmalı?” məqaləmizdə, hamiləlik və əmizdirmə dövrünü isə “Hamiləlik və əmizdirmədə tibbi estetika: hansı prosedurlar təxirə salınmalı, həkimlə nə danışmalı?” məqaləmizdə izah edirik.

Dərmanlarımı və əlavələrimi dayandırmalıyammı?

Reseptlə qəbul etdiyiniz heç bir dərmanı estetik prosedur üçün öz qərarınızla dayandırmayın və ya dozasını dəyişməyin. Bu, xüsusilə ürək, damar və laxtalanma xəstəlikləri üçün verilən qanı durulaşdıran dərmanlar baxımından vacibdir: dərmanın dayandırılması göyərmədən qat-qat ciddi nəticələrə səbəb ola bilər. İnyeksiyalara dair konsensus hesabatları da reseptlə verilən qanı durulaşdıran dərmanların bu məqsədlə dayandırılmasını ümumilikdə tövsiyə etmir.

Məcburi olmayan, reseptsiz istifadə etdiyiniz məhsullarda vəziyyət fərqli ola bilər. Həkiminiz laxtalanmaya təsir edə bilən bəzi ağrıkəsicilərə və əlavələrə prosedurdan əvvəl müəyyən müddət fasilə verməyinizi xahiş edə bilər. Hansı məhsula, nə qədər müddətə fasilə veriləcəyinə həkiminiz qərar verir; ağrıkəsicini həkim tövsiyəsi ilə müntəzəm qəbul edirsinizsə, bunu ayrıca qeyd edin.

  • Müayinəyə bütün dərman və əlavələrinizin adını və dozasını əks etdirən siyahı aparın.
  • Hansısa dərmana fasilə verilməsi gündəmə gələrsə, bunun dərmanı yazan həkimlə müzakirə olunmasını istəyin.
  • Prosedurdan əvvəlki günlərdə baş ağrısı və ya başqa səbəbdən ağrıkəsiciyə ehtiyacınız olarsa, hansından istifadə edə biləcəyinizi əvvəlcədən soruşun.
  • Dəriyə qulluqda istifadə etdiyiniz retinoidli və turşulu məhsulları da deyin; lazer və pilinq kimi prosedurlardan əvvəl müəyyən müddət fasilə verilməsi istənilə bilər.

Yaxşı hazırlıq müayinədə başlayır: qəbul etdiyiniz bütün dərmanları və əlavələri, allergiyalarınızı, uçuq tarixçənizi və əvvəlki prosedurlarınızı tam danışmağınız prosedurun düzgün seçilməsinə və düzgün vaxta planlaşdırılmasına kömək edir. Reseptlə verilən dərmanı estetik prosedur üçün öz qərarınızla dayandırmayın; bu qərar dərmanı yazan həkimlə birlikdə verilir.

Dr. Hamza GemiciDr. Hamza Gemici
Doktorclub-un tibbi direktoru · Estetik tibb həkimi

Proseduru nə vaxta planlaşdırmalıyam?

Düzgün vaxt seçimi prosedurun növündən asılıdır. Aşağıdakı bəndlər həkiminizlə müzakirə etməli olduğunuz mövzuları ümumiləşdirir; dəqiq müddətləri həkiminiz müəyyən edir.

  • Günəş və qaralma: lazer, intensiv işıq və pilinq kimi prosedurlarda günəşdə qaralmış və ya günəşdən yanmış dəri yanıq və ləkə riskini artırır. Dermatologiya mənbələri lazer proseduruna günəşdə qaralmamış və günəş yanığı olmayan dəri ilə gəlməyi, ondan əvvəl günəşdən və solyaridən çəkinməyi tövsiyə edir. Buna görə bu prosedurlar adətən intensiv günəş dövrlərindən və günəşli tətillərdən kənar vaxta planlaşdırılır.
  • Dərinin hazırlanması: bəzi pilinqlərdən əvvəl həkiminiz bir neçə həftə davam edə bilən ilkin qulluq planı tövsiyə edə bilər. Bu planı öz başınıza deyil, həkiminizin göstərişinə uyğun tətbiq edin.
  • Vacib tədbirlər: inyeksiyalardan sonra şişkinlik və göyərmə ola bilər; bəzi prosedurların təsiri də günlər və ya həftələr ərzində ortaya çıxır. Toy, təqdimat və ya foto çəkilişi kimi tarixiniz varsa, bunu deyin və proseduru tədbirdən dərhal əvvələ sıxışdırmayın. Göyərmənin gedişi üçün “Göyərmə və şişkinlik: estetik prosedurdan sonra nə qədər davam edir, necə azalır, nə vaxt narahat olmalı?” məqaləmizə baxa bilərsiniz.
  • Xəstəlik və infeksiya: qızdırma, soyuqdəymə və ya qrip kimi xəstəliyiniz, yaxud prosedur nahiyəsində aktiv sızanaq, uçuq və ya başqa infeksiya varsa, prosedur adətən təxirə salınır. Qəbul gününü gözləmədən həkiminizə xəbər verin.
  • Diş müalicəsi və peyvənd: yaxın vaxtlarda aparılmış diş müalicəsi fillerdən sonra gec dövrdə görünə bilən reaksiyalar üçün mümkün risk amilləri arasında sayılır; lakin bu barədə sübutlar məhduddur və hamı üçün keçərli müddət müəyyən edilməyib. Yaxın tarixdə diş müalicəniz və ya peyvəndiniz varsa, həkiminizə deyin; arada fasilə saxlanılıb-saxlanılmayacağına o qərar verir.
  • Bir neçə prosedur: lazer və ya pilinq kimi dəri səthinə yönəlmiş prosedurlarla inyeksiyaların ardıcıllığını və aralığını həkim planlaşdırır. Fərqli müəssisələrdə qısa fasilələrlə prosedur etdirirsinizsə, hər birinə digərini bildirin.
  • Səfər: prosedurdan dərhal sonra şəhərdən kənara və ya xaricə gedəcəksinizsə, əvvəlcədən deyin. Problem yarananda həkiminizlə əlaqə saxlaya biləcəyiniz dövrü seçmək daha təhlükəsizdir. Bu mövzunu “Estetik prosedur üçün başqa ölkəyə gedənlər: sonrakı nəzarət, uçuş vaxtı və təhlükəsizlik sualları” məqaləmizdə izah edirik.

Spirtli içki və siqaret

Spirtli içki bəzi insanlarda göyərməni və şişkinliyi artıra bilər. Buna görə həkimlər əksər hallarda prosedurdan əvvəlki gün və prosedur günü spirtli içki qəbul etməməyi tövsiyə edir. Bu tövsiyə güclü tədqiqatlara deyil, əsasən klinik təcrübəyə əsaslanır; sizə uyğun müddəti həkiminizdən soruşun.

Siqaretin yara sağalmasına mənfi təsiri isə yaxşı sənədləşdirilib. Cərrahi pasiyentləri əhatə edən geniş sistemli icmalda siqaret çəkənlərdə sağalma problemlərinin və yara infeksiyalarının çəkməyənlərə nisbətən nəzərəçarpacaq dərəcədə daha tez-tez görüldüyü bildirilib. Bu məlumatlar əməliyyatlara aiddir; yenə də dərini zədələyən lazer, pilinq və sapla liftinq kimi prosedurlardan əvvəl siqareti tərgitməyiniz və ya heç olmasa fasilə verməyiniz istənilə bilər. Siqaret və digər tütün məmulatlarından istifadə etdiyinizi həkiminizə deyin.

Prosedurdan əvvəlki gün və prosedur günü

  • Sizə verilən hazırlıq göstərişini bir daha oxuyun; anlamadığınız məqam varsa, prosedurdan əvvəl zəng edib soruşun.
  • Prosedura təmiz və mümkünsə makiyajsız dəri ilə gəlin. Dərinin təmizlənməsi və dezinfeksiyası prosedurun bir hissəsidir.
  • Prosedur nahiyəsinə yaxın vaxtda depilyasiya, qırxma, pilinq təsirli məhsul və ya avtobronzlaşdırıcı tətbiq etməzdən əvvəl həkiminizlə məsləhətləşin.
  • Ac gəlməyin və kifayət qədər su için; həkiminiz fərqli göstəriş veribsə, ona əməl edin.
  • Dərman və əlavə siyahınızı, allergiyalarınızı və varsa, əvvəlki prosedurlarınıza aid məhsul qeydlərini yanınızda saxlayın.
  • Son görüşdən bəri dəyişən bir şey varsa, deyin: yeni başlanan dərman, qızdırma, uçuq, hamiləlik şübhəsi, dəri səpgisi.
  • Prosedurdan sonrakı planınızı nəzərdən keçirin: həmin gün ağır məşq, sauna və ya uzun səfər planlaşdırmayın.
  • İynə və ya qan görəndə huşunuzu itirməyə meyliniz varsa, əvvəlcədən xəbər verin.

Məlumatlandırılmış razılıq: imzalamazdan əvvəl

Razılıq forması prosedur masasına uzanmazdan dərhal əvvəl imzalanan kağız deyil; sizin qərar vermə prosesinizin sənədidir. Formanı oxumaq, sual vermək və düşünmək üçün vaxt istəyə bilərsiniz. Birləşmiş Krallığın səhiyyə sistemi də pasiyentlərə qərar üçün özlərinə vaxt ayırmağı və özlərini rahat hiss etməsələr, imtina edə biləcəklərini xatırladır.

  • Prosedurun məqsədi, gözlənilən nəticəsi və təsirinin nə qədər davam edə biləcəyi
  • Tez-tez rast gəlinən yan təsirlər və nadir, lakin ciddi risklər
  • Prosedurun alternativləri; heç nə etdirməmək də seçimdir
  • İstifadə olunacaq məhsulun təsiredici maddəsi və onun qeydinin sizə verilib-verilməyəcəyi
  • Problem yaranarsa, nə ediləcəyi və iş saatlarından kənar kimlə əlaqə saxlayacağınız
  • Nəzarət müayinəsinin lazım olub-olmadığı

Həkim və müəssisə seçiminə dair suallar üçün “Tibbi estetikada klinika və həkim seçimi: 10 bəndlik təhlükəsizlik yoxlama siyahısı” məqaləmizdən istifadə edə bilərsiniz.

Bu hallarda prosedur gününü gözləmədən həkiminizə xəbər verin; prosedur təxirə salına bilər

  • Qızdırma, qrip, soyuqdəymə və ya başqa infeksiya
  • Prosedur nahiyəsində aktiv uçuq, iltihablı sızanaq, yara və ya səpgi
  • Hamiləlik və ya hamiləlik şübhəsi
  • Yeni başlanan və ya dozası dəyişən dərman
  • Prosedur nahiyəsində günəş yanığı və ya yeni qaralma
  • Yaxın tarixə planlaşdırılan diş müalicəsi, peyvənd və ya əməliyyat
Bu məqaləyə aid alətMüayinədən əvvəl məlumat siyahısı

Sizə aid olan bəndləri qeyd edin. Bu siyahı prosedurun sizə uyğun olub-olmadığına qərar vermir; məqsədi müayinə zamanı heç bir vacib məlumatın unudulmamasıdır.

Həkiminizə deyin (0)

Heç bir bənd qeyd etməmisiniz. Buna baxmayaraq, müayinə zamanı qəbul etdiyiniz bütün dərmanlar və qida əlavələri, eləcə də keçirdiyiniz xəstəliklər barədə həkiminizə danışın.

Hər halda: qəbul etdiyiniz bütün dərmanlar və qida əlavələri, əvvəlki estetik prosedurlar və gözləntiləriniz.

Həkiminizə verə biləcəyiniz suallar

  1. Qəbul etdiyim dərman və əlavələrdən prosedurdan əvvəl dəyişməli olan varmı; bunu dərmanı yazan həkimimlə müzakirə etməliyəmmi?
  2. Uçuq tarixçəm var; bu prosedur üçün hansısa tədbir lazımdırmı?
  3. Bu proseduru günəş, tətil və vacib tədbirlər baxımından nə vaxta planlaşdırmağım uyğun olar?
  4. Yaxın tarixdə diş müalicəm və ya peyvəndim var; arada fasilə saxlamalıyammı?
  5. Prosedurdan əvvəl dəriyə qulluq məhsullarımdan hansılarına fasilə verməliyəm?
  6. Spirtli içki və siqaretlə bağlı məndən nə gözləyirsiniz?
  7. Prosedur günü necə gəlməliyəm; yanımda nə olmalıdır?
  8. Razılıq formasını əvvəlcədən alıb evdə oxuya bilərəmmi?
  9. Hansı halda qəbulumu təxirə salmalıyam?

Tez-tez verilən suallar

Prosedurdan əvvəl qanı durulaşdıran dərmanımı dayandırmalıyammı?

Öz qərarınızla dayandırmayın. Reseptlə verilən qanı durulaşdıran dərmanların dayandırılması laxta riskini artıra bilər və inyeksiyalara dair konsensus hesabatları bu dərmanların estetik prosedur üçün dayandırılmasını ümumilikdə tövsiyə etmir. Dərmanla bağlı hər qərar dərmanı yazan həkimlə birlikdə verilir.

Əlavələri və bitki mənşəli məhsulları da deməliyəmmi?

Bəli. Balıq yağı, E vitamini və bəzi bitki mənşəli məhsullar laxtalanmaya təsir edərək göyərməni artıra bilər. Həkiminiz məcburi olmayan bu məhsullara prosedurdan əvvəl müəyyən müddət fasilə verməyinizi xahiş edə bilər; hansına və nə qədər müddətə fasilə veriləcəyinə o qərar verir.

Günəşdə qaralmış dəri ilə lazer və ya pilinq etdirə bilərəmmi?

Günəşdə qaralmış və ya günəşdən yanmış dəridə yanıq və ləkə riski artdığı üçün bu prosedurlar adətən təxirə salınır. Dermatologiya mənbələri lazer proseduruna günəşdə qaralmamış dəri ilə gəlməyi tövsiyə edir. Nə qədər gözləməli olduğunuzu dərinizi qiymətləndirən həkim deyir.

Uçuq tarixçəm varsa, nə olacaq?

Uçuq tarixçəsi çox vaxt prosedura maneə deyil, lakin dodaq ətrafına edilən inyeksiyalar, lazer və pilinq kimi prosedurlar uçuğu təhrik edə bilər. Həkiminizə mütləq deyin; lazım bilərsə, profilaktik müalicə planlaşdırar. Prosedur nahiyəsində aktiv uçuq varsa, prosedur adətən təxirə salınır.

Prosedurdan əvvəl spirtli içki qəbul etmək zərərlidirmi?

Spirtli içki bəzi insanlarda göyərməni və şişkinliyi artıra bildiyi üçün həkimlər əksər hallarda prosedurdan əvvəlki gün və prosedur günü spirtli içki qəbul etməməyi tövsiyə edir. Bu tövsiyə əsasən klinik təcrübəyə əsaslanır; dəqiq müddət üçün həkiminizlə məsləhətləşin.

Prosedur günü xəstələnsəm, nə etməliyəm?

Qızdırma, qrip, soyuqdəymə və ya prosedur nahiyəsində infeksiya varsa, həkiminizə xəbər verin. Bu hallarda prosedurun sağalana qədər təxirə salınması adətən tövsiyə olunur.

Diş müalicəsi ilə filler arasında fasilə saxlamaq lazımdırmı?

Yaxın vaxtlarda aparılmış diş müalicəsi fillerdən sonra gec dövrdə görünə bilən reaksiyalar üçün mümkün risk amilləri arasında sayılır; lakin sübutlar məhduddur və hamı üçün keçərli müddət müəyyən edilməyib. Planlaşdırdığınız diş müalicəsini həkiminizə deyin; qərarı o verir.

Razılıq formasını imzaladıqdan sonra imtina edə bilərəmmi?

Bəli. Razılıq prosedur başlayana qədər geri götürə biləcəyiniz qərardır. Özünüzü hazır hiss etmirsinizsə və ya suallarınız cavabsız qalıbsa, proseduru təxirə salmağı istəyə bilərsiniz.

Mənbələr

  1. Facial aesthetic injections in clinical practice: Pretreatment and posttreatment consensus recommendations to minimise adverse outcomes (Goodman GJ, Liew S, Callan P, Hart S). Australas J Dermatol 2020;61(3):217–225 — Australasian Journal of Dermatology, 2020
  2. Before you have a cosmetic procedure — NHS (Birləşmiş Krallıq), 2023
  3. 10 things to know before having laser treatment for your scar — American Academy of Dermatology (AAD)
  4. Chemical peels: FAQs — American Academy of Dermatology (AAD)
  5. Wound healing and infection in surgery. The clinical impact of smoking and smoking cessation: a systematic review and meta-analysis (Sørensen LT). Arch Surg 2012;147(4):373–383 — Archives of Surgery, 2012
  6. Late-Onset Reactions after Hyaluronic Acid Dermal Fillers: A Consensus Recommendation on Etiology, Prevention and Management (Baranska-Rybak W, Lajo-Plaza JV, Walker L, Alizadeh N). Dermatol Ther (Heidelb) 2024;14(7):1767–1785 — Dermatology and Therapy, 2024
  7. Guideline for the Management Herpes Simplex 1 and Cosmetic Interventions (Vaghela D, Davies E, Murray G, Convery C, Walker L). J Clin Aesthet Dermatol 2021;14(6 Suppl 1):S11–S14 — Journal of Clinical and Aesthetic Dermatology, 2021

Tibbi Estetika üzrə Mütəxəssis Şurası

Bu məqalənin türkcə orijinalı Doktorclub Tibbi Estetika üzrə Mütəxəssis Şurası tərəfindən yoxlanılıb. Bu səhifə orijinalla tutuşdurulmuş tərcümədir və hələ Azərbaycan dilində danışan həkim tərəfindən yoxlanılmayıb.

Share on WhatsApp

Əlaqəli məqalələr

Bu məzmun yalnız məlumat xarakteri daşıyır və müayinəni və ya tibbi qiymətləndirməni əvəz etmir. Öz vəziyyətiniz barədə həkiminizdən soruşun.

Bu bölmədə reklam, sponsorluq məzmunu və qiymətlər yoxdur. Redaksiya prinsipləri