Λοίμωξη μετά από αισθητική θεραπεία: συμπτώματα, έξαρση έρπητα, όψιμη λοίμωξη και τι κάνετε

Τι είναι η λοίμωξη μετά από αισθητική θεραπεία και γιατί συμβαίνει;

Θεραπείες όπως οι ενέσεις, το laser, το peeling ή τα νήματα δημιουργούν στο δέρμα ένα άνοιγμα, έστω και μικρό. Αν μικρόβια από το δέρμα ή το περιβάλλον εισέλθουν στον ιστό μέσα από αυτό το άνοιγμα, μπορεί να αναπτυχθεί λοίμωξη. Στις θεραπείες που γίνονται από γιατρό, σε υγειονομική μονάδα και με κατάλληλο καθαρισμό του δέρματος, αυτό είναι σπάνιο· καμία θεραπεία όμως δεν είναι χωρίς κίνδυνο λοίμωξης.

Η πηγή της λοίμωξης είναι τις περισσότερες φορές τα βακτήρια του ίδιου του δέρματος. Σπανιότερα ευθύνεται ένα μολυσμένο προϊόν, μια βελόνα που δεν είναι στείρα ή ένα ακατάλληλο περιβάλλον. Γι' αυτό το πού, από ποιον και με ποιο προϊόν γίνεται η θεραπεία επηρεάζει άμεσα τον κίνδυνο λοίμωξης.

Φυσιολογική επούλωση ή λοίμωξη; Πώς τις ξεχωρίζετε;

Τις πρώτες ημέρες μετά τη θεραπεία είναι συχνές η ήπια ερυθρότητα, το πρήξιμο, η ευαισθησία και μικρές μελανιές. Είναι συνήθως πιο έντονα τις πρώτες ημέρες και μετά μειώνονται λίγο κάθε μέρα. Στη λοίμωξη αντίθετα η εικόνα χειροτερεύει αντί να βελτιώνεται. Η κατεύθυνση των συμπτωμάτων, δηλαδή αν μειώνονται ή αυξάνονται, είναι το πιο χρήσιμο στοιχείο για τη διάκριση.

Ο πίνακας αυτός είναι γενικός οδηγός και δεν θέτει διάγνωση. Αν δεν είστε σίγουροι, τηλεφωνήστε στον γιατρό που έκανε τη θεραπεία και δείξτε του φωτογραφία της περιοχής.

Πότε είναι επείγον; Σε ποια συμπτώματα δεν πρέπει να περιμένετε;

Η αλλαγή χρώματος, η λεύκανση ή ο έντονος πόνος μετά από filler μπορεί να υποδηλώνουν αγγειακή απόφραξη περισσότερο παρά λοίμωξη· η κατάσταση αυτή είναι πολύ πιο επείγουσα και περιγράφεται αναλυτικά στη σελίδα «Πότε είναι επείγον μετά από filler».

Τι είναι το απόστημα και πώς το αναγνωρίζετε;

Απόστημα είναι η συλλογή πύου μέσα στον ιστό. Εμφανίζεται συνήθως ως ένα κόκκινο, ζεστό, επώδυνο εξόγκωμα που στην αφή μοιάζει γεμάτο υγρό. Το απόστημα μπορεί να μην περάσει από μόνο του· τις περισσότερες φορές χρειάζεται αξιολόγηση από γιατρό και, αν χρειαστεί, παροχέτευση.

Αν στύψετε το απόστημα στο σπίτι, το τρυπήσετε με βελόνα ή το πιέσετε, η λοίμωξη μπορεί να εξαπλωθεί βαθύτερα ή στη γύρω περιοχή. Στο πρόσωπο, ιδίως γύρω από τη μύτη και τα μάτια, αυτό έχει ακόμη μεγαλύτερη σημασία.

Γιατί εμφανίζεται επιχείλιος έρπης γύρω από τα χείλη μετά από θεραπεία;

Ο επιχείλιος έρπης εμφανίζεται όταν επανενεργοποιείται ο ιός του απλού έρπητα, που παραμένει αδρανής στον οργανισμό. Το τραύμα του ιστού σε θεραπείες όπως το filler χειλιών ή το laser και το peeling γύρω από τα χείλη μπορεί να πυροδοτήσει έξαρση σε άτομα με ιστορικό έρπητα. Στη βιβλιογραφία η κατάσταση αυτή θεωρείται σπάνια· δεν υπάρχουν όμως αξιόπιστα δεδομένα για το πόσο συχνά συμβαίνει.

Ο έρπης ξεκινά συνήθως τις ημέρες μετά τη θεραπεία με αίσθημα μυρμηκίασης ή καψίματος· στη συνέχεια εμφανίζονται μικρές φυσαλίδες με υγρό σε ομάδες και κρούστες. Μερικές φορές μπορεί να συγχέεται με βακτηριακή λοίμωξη ή με πρόβλημα κυκλοφορίας μετά από filler. Γι' αυτό, όταν παρατηρήσετε τέτοιες φυσαλίδες, είναι σημαντικό να τις δει ο γιατρός σας.

Αν έχετε ιστορικό έρπητα, να το πείτε οπωσδήποτε πριν από τη θεραπεία. Ο γιατρός σας μπορεί να αποφασίσει, ανάλογα με τον τύπο της θεραπείας και το ιστορικό σας, αν χρειάζεται προληπτική αγωγή. Γενική αρχή είναι να μη γίνεται θεραπεία σε μια περιοχή όσο υπάρχει ενεργός έρπης.

Λοιμώξεις που εμφανίζονται εβδομάδες ή μήνες αργότερα: άτυπα μυκοβακτηρίδια

Ορισμένες λοιμώξεις δεν εμφανίζονται αμέσως μετά τη θεραπεία, αλλά εβδομάδες ή μήνες αργότερα. Σημαντικό παράδειγμα είναι οι δερματικές λοιμώξεις από ταχέως αναπτυσσόμενα μυκοβακτηρίδια (άτυπα μυκοβακτηρίδια), που είναι συγγενικά με το μικρόβιο της φυματίωσης αλλά δεν προκαλούν φυματίωση. Τα μικρόβια αυτά μπορεί να υπάρχουν στο νερό και στο περιβάλλον· μπορούν να μεταφερθούν στον ιστό μέσω μολυσμένου προϊόντος, υλικού που δεν είναι στείρο ή ακατάλληλων συνθηκών καθαριότητας.

Σε μια ομάδα περιστατικών στη Γαλλία μετά από μεσοθεραπεία, οι ασθενείς εμφάνισαν στα σημεία της ένεσης επώδυνα, κόκκινα οζίδια (ψηλαφητά εξογκώματα) με έκκριση· η θεραπεία κράτησε πολύ και η ανάρρωση χρειάστηκε μήνες. Τα Κέντρα Ελέγχου και Πρόληψης Νοσημάτων των ΗΠΑ (CDC) ανέφεραν επίσης παρόμοιες επιδημίες λοιμώξεων μετά από αισθητικές χειρουργικές επεμβάσεις· σύμφωνα με την αναφορά, σε αυτή την επιδημία τα συμπτώματα ξεκίνησαν κατά μέσο όρο περίπου δύο μήνες μετά την επέμβαση και στην κλινική διαπιστώθηκαν ελλείψεις στον καθαρισμό και την απολύμανση.

Οι λοιμώξεις αυτές συχνά δεν ανταποκρίνονται στα συνηθισμένα αντιβιοτικά· μπορεί να χρειαστούν ειδικές καλλιέργειες και μακροχρόνια θεραπεία υπό την επίβλεψη ειδικού. Γι' αυτό, αν εβδομάδες αργότερα εμφανιστεί πληγή ή πρήξιμο που δεν περνά, βγάζει έκκριση ή σκληραίνει, πείτε οπωσδήποτε στον γιατρό τη θεραπεία που κάνατε στο παρελθόν (πού, πότε, με ποιο προϊόν). Για λεπτομέρειες δείτε τις σελίδες «Μεσοθεραπεία» και «Πλαστά προϊόντα και παράνομες θεραπείες».

Filler και βιοφίλμ: γιατί εμφανίζεται όψιμη φλεγμονή;

Βιοφίλμ είναι οι κοινότητες βακτηρίων που προσκολλώνται σε μια επιφάνεια και περιβάλλονται από ένα προστατευτικό στρώμα. Ορισμένες μελέτες υποδηλώνουν ότι σε μέρος των κόκκινων, επώδυνων πρηξιμάτων που εμφανίζονται εβδομάδες ή μήνες μετά σε περιοχές με filler, μπορεί να παίζουν ρόλο η παρουσία βακτηρίων σε χαμηλό επίπεδο και το βιοφίλμ. Το θέμα ερευνάται ακόμη και δεν είναι κάθε όψιμο πρήξιμο λοίμωξη· μέρος τους είναι αντίδραση του ανοσοποιητικού συστήματος στο filler.

Για να γίνει αυτή η διάκριση και να επιλεγεί η κατάλληλη θεραπεία χρειάζεται εξέταση. Τα όψιμα πρηξίματα και τα οζίδια που σχετίζονται με filler εξετάζονται χωριστά στη σελίδα «Επιπλοκές από fillers».

Πότε ξεκινούν τα συμπτώματα λοίμωξης;

Οι βακτηριακές δερματικές λοιμώξεις εμφανίζονται κυρίως τις πρώτες ημέρες μετά τη θεραπεία. Και η έξαρση του έρπητα παρατηρείται συνήθως τις ημέρες που ακολουθούν τη θεραπεία. Αντίθετα, οι λοιμώξεις από άτυπα μυκοβακτηρίδια και ορισμένες όψιμες καταστάσεις που σχετίζονται με filler μπορεί να ξεκινήσουν εβδομάδες ή και μήνες αργότερα. Γι' αυτό είναι εύκολο να μη συνδέσει κανείς με τη θεραπεία ένα ενόχλημα που εμφανίζεται πολύ καιρό μετά.

Όταν απευθύνεστε σε οποιονδήποτε γιατρό, αναφέρετε τις θεραπείες που κάνατε στην περιοχή, ακόμη κι αν έγιναν πριν από μήνες. Η πληροφορία αυτή μπορεί να βοηθήσει τον γιατρό να ζητήσει τις σωστές εξετάσεις και να αποφύγει περιττές θεραπείες.

Τι μπορεί να κάνει ο γιατρός σας; Ποιες είναι οι θεραπευτικές επιλογές;

Ο γιατρός σας εξετάζει πρώτα την περιοχή· ρωτά πότε, πού και με ποιο προϊόν έγινε η θεραπεία. Αν χρειαστεί, μπορεί να πάρει δείγμα από την έκκριση ή τον ιστό για να διερευνήσει ποιο μικρόβιο ευθύνεται. Όταν υπάρχει υποψία άτυπων μυκοβακτηριδίων, οι εξετάσεις αυτές μπορεί να απαιτούν ειδικές μεθόδους.

• Σε βακτηριακή δερματική λοίμωξη μπορεί να σχεδιαστεί κατάλληλη αντιβιοτική αγωγή, σύμφωνα με την αξιολόγηση του γιατρού.
• Σε απόστημα μπορεί να χρειαστεί παροχέτευση του πύου.
• Στον έρπητα ο γιατρός μπορεί, αν χρειαστεί, να προτείνει θεραπεία που δρα κατά του ιού.
• Σε ορισμένες όψιμες καταστάσεις που σχετίζονται με filler υαλουρονικού οξέος, ανάλογα με την αξιολόγηση του γιατρού, μπορεί να εξεταστεί το ένζυμο υαλουρονιδάση που διαλύει το filler.
• Σε σημάδια γενικευμένης λοίμωξης μπορεί να χρειαστούν παρακολούθηση στο νοσοκομείο και ενδοφλέβια θεραπεία.

Ο τύπος και η διάρκεια της θεραπείας διαφέρουν πολύ ανάλογα με την αιτία της λοίμωξης. Γι' αυτό την κατάλληλη θεραπεία για εσάς μπορεί να την αποφασίσει μόνο ο γιατρός που σας εξετάζει.

Γιατί δεν πρέπει να παίρνετε αντιβιοτικό μόνοι σας;

• Δεν είναι κάθε ερυθρότητα λοίμωξη· η αλλεργία, ο έρπης, η αντίδραση στο filler ή ένα πρόβλημα κυκλοφορίας μπορεί να μοιάζουν με λοίμωξη και οι θεραπείες τους είναι εντελώς διαφορετικές.
• Ένα λάθος φάρμακο δεν βοηθά, ιδίως σε ειδικά μικρόβια όπως τα άτυπα μυκοβακτηρίδια, και καθυστερεί τη διάγνωση.
• Ένα αντιβιοτικό που ξεκινά στην τύχη πριν από την καλλιέργεια μπορεί να δυσκολέψει τον γιατρό να εντοπίσει το μικρόβιο.
• Η περιττή χρήση αντιβιοτικών αυξάνει τον κίνδυνο παρενεργειών και μικροβιακής αντοχής.
• Μη χρησιμοποιείτε παλιά φάρμακα που έμειναν στο σπίτι, φάρμακα που συνταγογραφήθηκαν σε άλλον ή κρέμες που προτείνονται στο διαδίκτυο.

Τι μπορείτε να κάνετε στο σπίτι και τι να μην κάνετε;

• Κρατάτε την περιοχή καθαρή· πλένετε τα χέρια σας πριν την αγγίξετε.
• Ακολουθείτε τις οδηγίες φροντίδας του γιατρού σας· για λεπτομέρειες δείτε τη σελίδα «Φροντίδα μετά από αισθητική θεραπεία».
• Για να παρακολουθείτε την αλλαγή, τραβάτε κάθε μέρα φωτογραφία με ημερομηνία, με τον ίδιο φωτισμό.
• Μετράτε τη θερμοκρασία σας και τη σημειώνετε.
• Μη στύβετε, μην τρυπάτε, μη βγάζετε τις κρούστες.
• Μη βάζετε στην περιοχή ζεστές κομπρέσες, μην κάνετε μασάζ και μη βάζετε φυτικά μείγματα, εκτός αν το συστήσει ο γιατρός σας.
• Όσο υπάρχουν συμπτώματα, μην κάνετε νέα θεραπεία στην ίδια περιοχή και μη χρησιμοποιείτε μακιγιάζ και πολλά καλλυντικά.

Τι μπορεί να γίνει για να μειωθεί ο κίνδυνος λοίμωξης;

• Κάντε τη θεραπεία από γιατρό, σε αδειοδοτημένη υγειονομική μονάδα. Χώροι εκτός υγειονομικής μονάδας, όπως το σπίτι, το κομμωτήριο ή το ινστιτούτο αισθητικής, ενέχουν σοβαρό κίνδυνο.
• Βεβαιωθείτε ότι χρησιμοποιείται προϊόν σε κλειστή συσκευασία, με ετικέτα και γνωστής προέλευσης· ζητήστε να καταγραφούν το προϊόν και ο αριθμός παρτίδας (LOT).
• Βεβαιωθείτε ότι πριν από την εφαρμογή το δέρμα καθαρίζεται με αντισηπτικό διάλυμα και ότι χρησιμοποιείται βελόνα μιας χρήσης.
• Την ημέρα της θεραπείας ελάτε χωρίς μακιγιάζ· αν στην περιοχή υπάρχει ενεργό σπυράκι, πληγή, έξαρση εκζέματος ή έρπης, αναβάλετε τη θεραπεία.
• Πείτε στον γιατρό σας για ιστορικό έρπητα, για νόσους και φάρμακα που επηρεάζουν το ανοσοποιητικό σας σύστημα και για σακχαρώδη διαβήτη.
• Τις πρώτες ώρες μετά τη θεραπεία μην αγγίζετε την περιοχή· για όσο διάστημα συστήνει ο γιατρός σας αποφύγετε το μακιγιάζ, την πισίνα, τη σάουνα και το χαμάμ.

Γιατί οι θεραπείες εκτός υγειονομικής μονάδας έχουν μεγαλύτερο κίνδυνο;

Στις ενέσεις εκτός υγειονομικής μονάδας, οι στείρες συνθήκες, η προέλευση του προϊόντος και οι συνθήκες φύλαξής του είναι άγνωστες. Σημαντικό μέρος των επιδημιών από άτυπα μυκοβακτηρίδια που έχουν αναφερθεί έχει συνδεθεί με χώρους όπου ο καθαρισμός και η απολύμανση ήταν ανεπαρκή. Επιπλέον, όταν προκύψει πρόβλημα, η γρήγορη παρέμβαση και η πρόσβαση στα αρχεία γίνονται δυσκολότερες.

Αν στο παρελθόν κάνατε θεραπεία σε τέτοιο χώρο και δεν έχετε ενόχληση, δεν χρειάζεται να πανικοβληθείτε· παρακολουθείτε όμως την περιοχή τις επόμενες εβδομάδες και, αν παρατηρήσετε νέο σύμπτωμα, απευθυνθείτε χωρίς καθυστέρηση σε γιατρό. Για τα βήματα που μπορείτε να ακολουθήσετε όταν έχετε πρόβλημα, δείτε τη σελίδα «Τι κάνετε αν εμφανιστεί επιπλοκή μετά από αισθητική θεραπεία».

Αυτή η σελίδα έχει σκοπό τη γενική ενημέρωση και δεν αντικαθιστά την ιατρική εξέταση. Σε οποιαδήποτε αμφιβολία απευθυνθείτε στον γιατρό που έκανε τη θεραπεία ή στις υπηρεσίες επείγουσας φροντίδας.