در این سنین در پوست شما چه میگذرد؟
در دههٔ 20 زندگی، کلاژن و الیاف کشسانی که ساختار پوست را میسازند معمولاً در وضعیت خوبیاند؛ توانایی پوست در ترمیم خود نیز بالاست. با این حال، اثر آفتاب بر پوست در این سالها شروع به انباشته شدن میکند. میدانیم که بخش مهمی از چین و چروکها، لکها و آسیب بافت پوست که با افزایش سن دیده میشوند، با آسیب آفتابی که در طول سالها انباشته شده مرتبط است.
به همین دلیل مؤثرترین کاری که در دههٔ 20 زندگی میتوان کرد، تلاش برای تغییر پوست نیست، بلکه محافظت از آن است. عادتهایی که امروز پیدا میکنید، تا حد زیادی بر ظاهر پوست شما در دهههای 30 و 40 زندگی اثر میگذارند.
آنچه واقعاً لازم است: محافظت در برابر آفتاب
محافظت در برابر آفتاب از راههایی است که اثرشان هم در کاهش خطر سرطان پوست و هم در کند کردن پیری زودرس پوست بهخوبی شناخته شده است. یک کارآزمایی تصادفیسازیشده نیز وجود دارد که نشان میدهد استفادهٔ منظم از ضدآفتاب ممکن است نشانههای پیری پوست را کند کند.
- هر روز صبح ضدآفتابی با طیف گسترده (محافظ در برابر UVA و UVB) و ضریب محافظت بالا بزنید؛ در روزهای ابری و زمستان هم.
- اگر مدت طولانی در فضای باز میمانید، ضدآفتاب را تقریباً هر دو ساعت یک بار و پس از عرق کردن یا شنا زودتر تجدید کنید.
- کلاه، عینک آفتابی و سایه مکمل ضدآفتاباند.
- از سولاریوم دوری کنید. سولاریوم منبعی از پرتو فرابنفش است که خطر سرطان پوست را افزایش میدهد.
- برنزه شدن پاسخ پوست به آسیب است؛ نباید آن را نشانهٔ ظاهری سالم دانست.
یک روال پایهٔ ساده کافی است
روالهای مراقبتی طولانی که از گامهای بسیار تشکیل شدهاند، پوست را سالمتر نمیکنند؛ برعکس، استفادهٔ همزمان از فرآوردههای فراوان ممکن است به تحریک و حساسیت بینجامد. برای بیشتر افراد سه گام پایه کافی است:
- صبح و شب صورت خود را با شویندهای ملایم بشویید؛ از روشهای ساینده مانند برس زدن محکم و کیسه کشیدن پرهیز کنید.
- مرطوبکنندهای مناسب نوع پوست خود به کار ببرید. در پوستهای چرب یا مستعد جوش، میتوان فرآوردههایی را ترجیح داد که برای مسدود نکردن منافذ ساخته شدهاند (غیرکومدونزا).
- صبحها ضدآفتاب بزنید.
هنگام افزودن فرآوردهٔ تازه به روال خود، هر بار فقط یک فرآورده اضافه کنید و چند هفته ببینید پوستتان چه واکنشی نشان میدهد. به این ترتیب اگر تحریکی پیش بیاید، علت آن را آسانتر میفهمید.
گران بودن یا پرترکیب بودن یک فرآورده به معنای مؤثرتر بودن آن نیست. هنگام انتخاب فرآورده، توجه به مادهٔ مؤثر و واکنش پوستتان سودمندتر از توجه به ادعاهای روی بستهبندی است.
آکنه (جوش): به جای صبر کردن، درمان
آکنه نه فقط در نوجوانی، بلکه در دههٔ 20 زندگی و پس از آن نیز شایع است. آکنهٔ خفیف را اغلب میتوان با مراقبت مناسب و درمانهایی که پزشک توصیه میکند کنترل کرد. اما چون آکنهٔ متوسط و شدید خطر به جا گذاشتن اسکار دارد، توصیه میشود بیدرنگ به متخصص پوست مراجعه کنید.
- جوشها را فشار ندهید یا نکنید؛ این کار ممکن است التهاب را عمیقتر کند و خطر اسکار و لک را بیشتر کند.
- ترکیبهای خانگیای که در اینترنت توصیه میشوند و روشهایی مانند زدن خمیردندان ممکن است پوست را تحریک کنند.
- برخی داروهایی که در درمان آکنه به کار میروند، نباید در بارداری مصرف شوند؛ اگر قصد بارداری دارید، حتماً به پزشک خود بگویید.
- اگر آکنه با نشانههایی مانند قاعدگی نامنظم یا رویش موی زیاد همراه است، ممکن است لازم باشد علت هورمونی بررسی شود.
اگر از آکنه اسکار باقی مانده، انواع این اسکارها و گزینههای درمان آنها در مقالهٔ «جای جوش (اسکار آکنه)» توضیح داده شده است. برای لکهای تیرهای که پس از جوش باقی میمانند، میتوانید مقالهٔ «لکهای پوست و ملاسما» را هم ببینید.
آنچه پوست در این سنین بیش از همه به آن نیاز دارد، اقدام زیبایی نیست، بلکه محافظت منظم در برابر آفتاب و عادت به مراقبتی ساده است. به جای امتحان کردن هر نوآوریای که در شبکههای اجتماعی میبینید، مشورت با پزشک هنگامی که متوجه مشکلی میشوید راه ایمنتری است.
Dr. Hamza Gemiciمدیر پزشکی Doktorclub · پزشک زیبایی
چرا اقدامات پزشکی زیبایی در این سن بیشتر وقتها غیرضروریاند؟
در دههٔ 20 زندگی، تغییراتی که اقدامات پزشکی زیبایی آنها را هدف میگیرند، مانند چین و چروک، از دست رفتن حجم یا افتادگی پوست، معمولاً هنوز آشکار نیستند. به همین دلیل شواهد قویای وجود ندارد که نشان دهد بسیاری از اقداماتی که بهعنوان پیشگیرانه عرضه میشوند در این گروه سنی لازماند.
برای نمونه، هرچند این دیدگاه رایج است که تزریق توکسین بوتولینوم (در زبان عامه 'بوتاکس') در سنین جوانی و پیش از پیدا شدن چین و چروک در درازمدت سودمند است، شواهد در این باره محدود است. به همین ترتیب، تزریق فیلر به صورتی جوان در سنین پایین ممکن است تناسب طبیعی صورت را تغییر دهد و به معنای خطری غیرضروری باشد.
این به آن معنا نیست که هیچ اقدامی مناسب نیست. در برخی وضعیتها مانند جای جوش، تعریق بیش از حد، موهای زائد یا لکهای آشکار، ممکن است با ارزیابی پزشک درمانی مطرح شود. مهم این است که اقدام برای مشکلی واقعی باشد و دربارهٔ لازم بودن آن برای شما، پس از معاینه و با هم تصمیم گرفته شود.
اگر برای نخستین بار به اقدامی فکر میکنید، مقالهٔ «راهنمای کسانی که برای نخستین بار سراغ پزشکی زیبایی میروند» پرسشهایی را توضیح میدهد که پیش از تصمیمگیری میتوانید از خود بپرسید.
نشانههای هشدار در روندهای شبکههای اجتماعی
در شبکههای اجتماعی محتوای فراوانی دربارهٔ مراقبت پوست و زیبایی وجود دارد و بخش مهمی از آن پایهٔ علمی ندارد. اگر یکی از نشانههای زیر را میبینید، توصیه میشود با احتیاط برخورد کنید:
- فرآوردهها یا روشهایی که در مدت کوتاه نتایج خارقالعاده وعده میدهند
- پستهای 'قبل و بعد' که با تصاویر فیلترشده یا ویرایششده عرضه میشوند
- روشهایی که در خانه با دستگاههای سوزنی، قلم یا فرآوردههای تزریقی خریداریشده از اینترنت انجام میشوند
- محتوایی که ادعا میکند ضدآفتاب زیانآور است و روغنهای طبیعی به جای آن کافیاند
- روالهایی که استفادهٔ بینظارت و همزمان از فرآوردههای اسیددار، رتینوئیدها یا فرآوردههای لایهبرداری را توصیه میکنند
- تزریقها یا اقداماتی که افراد غیرپزشک بیرون از مرکز درمانی انجام میدهند
- پیشنهادهایی که برای عجله واداشتن طراحی شدهاند، مانند تخفیف یا مهلت محدود
برای بررسی اینکه یک اقدام را چه کسی و کجا انجام میدهد، میتوانید از مقالهٔ «فهرست ایمنی 10 مادهای برای انتخاب کلینیک و پزشک در پزشکی زیبایی» کمک بگیرید.
چه زمانی باید به پزشک مراجعه کنید؟
در این وضعیتها بیدرنگ به پزشک مراجعه کنید
- خال یا لکی که تازه پیدا شده، بزرگ میشود، شکل، رنگ یا ضخامتش تغییر میکند، میخارد یا خونریزی میکند
- جوشهایی که اسکار به جا میگذارند، دردناک یا عمیقاند
- قرمزی، تورم یا بثورات گسترده در صورت پس از استفاده از یک فرآورده
- درد، قرمزی، ترشح یا تب رو به افزایش پس از روشی که در خانه یا بیرون از مرکز درمانی انجام شده است
سخن پایانی
ارزشمندترین کارهایی که در دههٔ 20 زندگی میتوانید برای پوست خود بکنید، بیشتر وقتها سادهترینها هستند: محافظت در برابر آفتاب، دوری از سیگار، ادامهٔ یک روال مراقبتی ساده و درمان بهموقع مشکلاتی مانند آکنه. و هنگامی که به اقدامی فکر میکنید، تصمیمگیری بدون عجله، پس از معاینه و با آگاهی همیشه ایمنترین راه است.
پرسشهایی که بهتر است از پزشک بپرسید
- نوع پوست من چیست و چه نوع فرآوردههایی برای من مناسب است؟
- چه نوع ضدآفتابی برای من مناسب است؟
- برای آکنهٔ من چه گزینههای درمانی وجود دارد و آیا خطر باقی ماندن اسکار در من بالاست؟
- آیا فرآوردههایی که قصد دارم به کار ببرم با هم قابل استفادهاند؟
- اگر قصد بارداری دارم، از کدام فرآوردهها و داروها نباید استفاده کنم؟
- آیا اقدامی که برای خودم در نظر دارم واقعاً لازم است و اگر انجامش ندهم چه میشود؟
- آیا خالهای من باید معاینه شوند؟
پرسشهای متداول
آیا بوتاکس پیشگیرانه در دههٔ 20 زندگی لازم است؟
شواهدی که نشان دهد تزریق توکسین بوتولینوم با هدف پیشگیری در این گروه سنی در درازمدت سودمند است محدود است. برای بیشتر افراد، محافظت در برابر آفتاب و عادتهای زندگی سالم در اولویتاند. اگر به اقدامی فکر میکنید، توصیه میشود دربارهٔ لازم بودن یا نبودن آن پس از معاینه با پزشک خود گفتوگو کنید.
آیا زدن ضدآفتاب فقط در تابستان کافی است؟
نه. پرتوهای فرابنفش در تمام سال و در هوای ابری نیز به پوست میرسند. زدن روزانهٔ ضدآفتاب پایهٔ محافظت درازمدت از پوست شماست.
آیا روالهای چندگامی مراقبت پوست مؤثرترند؟
معمولاً نه. استفادهٔ همزمان از فرآوردههای فراوان ممکن است خطر تحریک را افزایش دهد. شستن ملایم، مرطوب کردن و محافظت در برابر آفتاب برای بیشتر افراد شروعی کافی است.
آیا جوشهایم خودبهخود خوب میشوند، باید صبر کنم؟
آکنهٔ خفیف ممکن است با گذشت زمان کم شود؛ اما آکنهٔ متوسط و شدید ممکن است اسکار به جا بگذارد. اگر جوشهایتان عمیق، دردناکاند یا اسکار به جا میگذارند، توصیه میشود به جای صبر کردن به متخصص پوست مراجعه کنید.
آیا روشهای خانگی با دستگاه سوزنی که در شبکههای اجتماعی دیدهام ایمناند؟
روشهای سوزنی که در خانه و در شرایط غیراستریل انجام میشوند، ممکن است خطر عفونت، تحریک و لک را افزایش دهند. توصیه میشود پیش از امتحان کردن این روشها با پزشک مشورت کنید.
منابع
- Sunscreen and sun safety — NHS (بریتانیا)
- Acne — NHS (بریتانیا)
- Acne — Patient Information Leaflet — British Association of Dermatologists (BAD)
- What to look for: ABCDEs of melanoma — American Academy of Dermatology (AAD)
- Ultraviolet radiation (fact sheet) — World Health Organization (WHO)
- Sunscreen and prevention of skin aging: a randomized trial (Hughes MC, Williams GM, Baker P, Green AC). Ann Intern Med 158(11):781–790 — Annals of Internal Medicine, 2013
- Choosing who will do your cosmetic procedure — NHS
هیئت متخصصان پزشکی زیبایی
متن اصلی ترکی این مقاله توسط هیئت متخصصان پزشکی زیبایی Doktorclub بررسی شده است. این صفحه ترجمهای است که با متن اصلی مقایسه شده و هنوز توسط پزشکی فارسیزبان بررسی نشده است.