B Vitaminleri ve Şizofreni: 2017 Meta-Analizi Ne Dedi?

2017 tarihli bir meta-analizde, antipsikotik ilaca ek olarak verilen B vitaminleri şizofreni belirtilerini plaseboya göre daha fazla azalttı. Ancak sonuç sınırda anlamlıydı ve çalışmalar arasında büyük farklar vardı. B vitaminleri şizofreni tedavisinin yerini tutmaz; ilacınızı bırakmayın.

Çalışma türü: randomize kontrollü çalışmaların meta-analizi. Çalışma Psychological Medicine dergisinde yayımlandı.

• Farklı vitamin ve mineralleri test eden 18 randomize çalışma ve 832 hasta incelendi. B vitamini sonucu bu çalışmaların bir bölümünden geliyor.
• Takviyeler antipsikotik tedaviye ek olarak verildi ve plaseboyla karşılaştırıldı.
• B vitaminleri (B6, B9 yani folat ve B12 dahil) genel psikiyatrik belirtileri plasebodan daha fazla azalttı. Dergi, özette ilk yazılan "B8" ifadesini sonradan "B9" olarak düzeltti.
• Etki büyüklüğü orta düzeydeydi (g = 0,508). Ancak güven aralığı neredeyse sıfır etkiye kadar iniyordu; bu yüzden sonuç sınırda sayılır.
• Pozitif belirtilere (sanrı, varsanı gibi) ve negatif belirtilere (isteksizlik, duygusal küntleşme gibi) ayrı bakıldığında anlamlı fark yoktu.
• Hastalık süresi kısa olanlarda etki daha büyüktü.
• Antioksidan vitaminler, inositol ve mineraller belirtileri değiştirmedi.

• Eski haberdeki gibi "standart tedaviden daha etkili" değildir. B vitaminleri ilaca ek olarak denendi.
• Çalışmaların sonuçları birbirinden çok farklıydı (I² = yüzde 72,3); ortak sonuç kesin değildir.
• Yazarlar da kanıtı "ön düzeyde" olarak tanımladı.
• Çalışmalardaki dozlar örnek alınmamalıdır. Uzun süre yüksek doz B6 sinir hasarı yapabilir. EFSA'nın erişkin B6 üst limiti günde 12 mg'dır.

2019 tarihli geniş bir meta-inceleme, besin takviyelerinin ruhsal hastalıklardaki etkisini değerlendirdi. Şizofrenide folat bazlı takviyeleri inceleyen 7 çalışmada (340 hasta) toplam belirtiler ve pozitif belirtiler anlamlı değişmedi. Negatif belirtilerde küçük bir azalma görüldü. Bu azalma, yüksek doz metilfolat kullanan çalışma çıkarılınca anlamlı olmaktan çıktı. Tek başına B6 için anlamlı etki bulunmadı. Omega-3 yağ asitleri için şizofrenide kanıt yoktu. 2025'te İran'da 50 hastalık küçük bir randomize çalışmada B vitamini karışımı, 12. haftada negatif belirtileri plasebodan daha çok azalttı. Pozitif belirtiler ve bilişsel puanlar ise anlamlı değişmedi.

Takviye edici gıdalarda sağlık beyanları TİTCK'nın 2023 yönetmeliğiyle sınırlandırılır. Şizofreni tedavisi psikiyatri hekimi tarafından planlanır. Bir takviye eklemek isterseniz önce psikiyatri hekiminize ve eczacınıza danışın. İlacınızı kendiniz bırakmayın ya da dozunu değiştirmeyin.

• Vitamin ve Mineral Rehberi
• B12 eksikliği rehberi
• B6 vitamini fazlalığı ve nöropati
• Takviye ve ilaç etkileşimleri