Acil Tıp & İlk Yardım
Bayılma (Senkop) İlk Yardım: Ne Yapılır, Ne Zaman 112?

Haberi paylaş
İlgilenecek birine ulaştırın.
30 saniyede özet
Bayılma (senkop), beyne giden kanın kısa süre azalmasıyla oluşan geçici bilinç kaybıdır. Çoğu bayılma zararsızdır ve kişi hızla kendine gelir. İlk yardımda amaç düşmeyi önlemek ve beyne kan akışını artırmaktır. Kişiyi sırtüstü yatırıp ayaklarını hafifçe yukarı kaldırın. Birkaç dakikada uyanmıyorsa, nefes almıyorsa ya da yaralandıysa hemen 112'yi arayın.
Acil: Kişi 1-2 dakikada uyanmıyor, nefes almıyor ya da nöbet geçiriyorsa vakit kaybetmeden 112'yi arayın.
Bayılma neden olur?
En sık neden, ani tansiyon düşmesidir. Korku, ağrı, uzun süre ayakta durmak ya da sıcak bunu tetikleyebilir.
Susuz kalmak ve aç kalmak da riski artırır. Çoğu durumda beyin kısa süre için yeterli kan alamaz. Kişi yere uzanınca kan akışı düzelir.
Biri bayılırsa ne yapmalı?
Sakin kalın ve şu adımları uygulayın. Hızlı ama kontrollü hareket edin.
- Kişiyi düz bir zemine sırtüstü yatırın.
- Ayaklarını kalp seviyesinin üzerine kaldırın.
- Yakayı, kemeri gevşetin; temiz hava sağlayın.
- Uyandığında hemen ayağa kaldırmayın; birkaç dakika dinlensin.
Kusma varsa boğulmayı önlemek için başını yana çevirin.
Ne zaman 112?
Bazı bayılmalar ciddi bir sorunun işaretidir. Bu durumlarda beklemeyin.
- 1-2 dakikada uyanmıyorsa.
- Nefes almıyor ya da moraran varsa.
- Göğüs ağrısı, çarpıntı ya da nöbet eşlik ediyorsa.
- Baş ya da vücutta ciddi yaralanma olduysa.
- Gebede, yaşlıda ya da kalp hastasında ise.
Ne yapmalısınız?
İlk kez bayılan ya da tekrar bayılan kişi mutlaka değerlendirilmelidir. Bir hekime başvurun. Altta yatan tansiyon, kalp ya da şeker sorunu araştırılabilir.
Kaynaklar
- American Heart Association — Syncope (Fainting) heart.org (yeni pencerede açılır)
- Mayo Clinic — Fainting First aid mayoclinic.org (yeni pencerede açılır)
- NHS — Fainting nhs.uk (yeni pencerede açılır)
- Yazan
- DoktorClub Sağlık Masası
- Tıbbi gözetim
- Dr. Murat Toktamışoğlu
- Güncelleme
- 6 Temmuz 2026
Bu içerik bilgilendirme amaçlıdır ve bireysel tıbbi tavsiye yerine geçmez. Bir hata mı gördünüz? Bize bildirin · Yayın ilkelerimiz · Tıbbi inceleme politikası


