Sağlıklı yaşam dünyasında uzun süredir kabul gören "erken akşam yemeği daha iyi bir uyku sağlar" tezi, yapılan son araştırmayla ciddi bir sınavdan geçiyor. Zayıflama ve metabolik sağlık için popüler bir yöntem olan zaman kısıtlı beslenmenin (TRE) uyku vaatleri, 197 katılımcı üzerinde yapılan 12 haftalık deneyler sonucunda beklenilen etkiyi göstermedi.
Araştırmacılar, sirkadiyen ritimler ve melatonin salınımı nedeniyle yemek saatinin uykuya geçişi kolaylaştıracağını tahmin ediyordu. Ancak elde edilen veriler, yemeğini erken yiyenler ile normal saatlerde yiyenler arasında toplam uyku süresi bakımından sadece 12 dakikalık bir fark olduğunu gösterdi. Uyku verimliliği, gece uyanmaları ve bireylerin kendi hissettikleri uyku kalitesi gibi ölçütlerde de gruplar arasında belirgin bir fark saptanmadı. Bu durum, sadece saati değiştirmenin uykuyu sihirli bir şekilde düzeltmeye yetmediğini kanıtlıyor.
Çalışmanın bir diğer önemli boyutu ise zihinsel sağlık ve duygusal denge üzerinedir. Uzmanlar, sekiz saatlik bir yeme penceresine bağlı kalmanın veya akşam yemeğini erkene çekmenin, bireylerde beklenen duygusal gerginliği veya stresi yaratmadığını da keşfettiler. Katılımcıların ruh hallerinin bu kısıtlamalardan olumsuz etkilenmemesi, zaman kısıtlı beslenmenin uykuya doğrudan yardım etmese de en azından psikolojik sağlığa bir zarar vermediğini ve güvenle uygulanabileceğini gösteriyor.
Asıl dikkat çekici nokta, uykunun saatten ziyade tüketilen gıdanın içeriğiyle daha güçlü bir bağ kurmasıydı. Bilim insanları, akşam yemeğinde ne yenildiğinin (meyve, sebze ve lifli gıdalar gibi), ne zaman yenildiğinden daha etkili olabileceğini belirtiyor. Akşam geç saatlerde tüketilen yüksek şekerli gıdaların kan şekerini yükselterek uyku bölünmelerine yol açabileceği kabul edilse de, sağlıklı bir menü ile geç yenen yemeğin uyku üzerinde yıkıcı bir etkisi olmadığı gözlemlendi.
Araştırmacılar, uyku sorunları yaşayan bireylerin sadece yemek saatine odaklanmak yerine; diyet kalitesi, fiziksel aktivite ve düzenli uyku rutini gibi çok yönlü faktörleri göz önünde bulundurmasını öneriyor. Bu çalışma, sağlıklı yaşam stratejilerinin kişisel yaşam tarzına, çalışma saatlerine ve aile düzenine göre esnetilebileceğini, "tek bir doğru saatin" olmadığını bir kez daha hatırlatıyor.
