COVID-19’da Trombositler ve Endotel Disfonksiyonu Kliniği Etkiliyor mu?

Yale araştırmacıları, COVID-19 hastalarında morbidite ve mortalitenin önemli bir nedeninin arkasındaki mekanizmaları belirlemeye yardımcı oldu.

Akciğerlerdeki hem büyük hem de küçük kan damarlarında ve vücuttaki birçok ana organdaki geniş kan pıhtıları, şiddetli COVID-19 enfeksiyonu ile hastaneye yatırılan hastalarda gelişen daha kötü tıbbi durumla ilişkilendirilmiştir. Araştırmacılar, hem trombosit hem de endotel disfonksiyonunun COVID-19 patolojisinin temel bileşenleri olduğunu gösterdi. Bir Yale ekibi, bu kardiyovasküler risk faktörlerine dayalı olarak COVID-19 tedavisi için yeni stratejiler önermek amacıyla dünya çapındaki araştırmacıların bulgularını(Yale'deki kendi son çalışmaları da dâhil) sentezledi.

Makale 19 Kasım’da Nature Reviews Cardiology dergisinde yayımlandı. Trombositler vücudumuzun vasküler hasara karşı ilk savunmasıdır. Blood dergisinde yakın zamanda yapılan bir araştırma, SARS-CoV-2'nin trombosit hasarını ve işlev bozukluğunu tetiklediğini gösterdi. Kan ve lenfatik damarları çevreleyen hücreler olan endotelyal hücrelerin daha fazla yaralanması da COVID-19'da kötüleşen sonuçlara katkıda bulunabilir ve ciddi hastalık ve ölümle bağlantılı görünmektedir. Hem trombositler hem de endotel hücreleri, kanın düzgün ve normal bir şekilde akmasını sağlamak için yakın bir şekilde çalışır. Bunların her ikisi de COVID-19'da iltihaplanma ve koagülopati ile birlikte bozulur.

Ekip ayrıca kardiyovasküler risk faktörlerinin COVID-19'daki en şiddetli sonuçlara katkısını açıklayabilecek mekanizmaları da açıklıyor. Diabetes mellitus, yaşlanma ve obezite gibi risk faktörleri olan hastalarda zaten altta yatan trombosit ve endotel disfonksiyonu olduğundan SARS-CoV2 ile şiddetlendiğinde feci pıhtılaşmaya ve artan ölüm riskine yol açabilir.

Aşırı pıhtı oluşumu ve şiddetli endotel hasarının ele alınması, yüksek riskli hastalara fayda sağlayacak ek terapötik stratejiler sağlayabilir. Bu hücreleri hedefleyen birkaç FDA onaylı ilaç şu anda COVID-19'a karşı kullanım için araştırılıyor. Yazarlar makalede, bir tedavi kombinasyonunun da daha başarılı olabileceği sonucuna varmış.