Sektörel Gündem
D Vitamini Depresyon Belirtilerini Azaltır mı? Güncel Kanıt
D vitamini takviyesi depresif belirtilerde küçük iyileşmeyle ilişkili bulundu ama kanıt çok zayıf. Depresyonu önlemiyor ve tedavinin yerini tutmuyor.
Haberi paylaş
İlgilenecek birine ulaştırın.
Kısa Cevap
41 randomize çalışmayı ve 53.235 yetişkini birleştiren bir meta-analizde, D vitamini alanların depresif belirtileri plaseboya göre biraz daha iyiydi. Ancak yazarlar bu kanıtın kesinliğini çok düşük buldu. 50 yaş ve üzeri 18.353 kişilik randomize bir çalışmada ise takviye depresyonu önlemedi. D vitamini depresyon tedavisinin yerine geçmez.
Çalışma ne buldu?
Çalışma türü: randomize kontrollü çalışmaların meta-analizi.
Finlandiya ve Avustralya'dan araştırmacılar 41 randomize çalışmayı birleştirdi. Toplam 53.235 yetişkin analize girdi. Hem genel toplumdan hem de fiziksel hastalığı olan kişilerden çalışmalar vardı. D vitamini grubunda depresif belirti puanları plaseboya göre biraz daha iyiydi (Hedges g −0,317).
Yazarlar sonucun kesinliğini GRADE yöntemine göre "çok düşük" olarak değerlendirdi. Çalışmalar arasındaki farklılık çok yüksekti (I² yüzde 88). Çoğu çalışmada yanlılık riski endişe vericiydi. Yazarlar günde 2.000 IU ve üzeri dozlarda etki görüldüğünü öne sürdü.
Bu bulgu ne anlama gelmiyor?
- Çalışmalardaki dozlar size uygulanacak bir öneri değildir.
- Sonuçlar çok farklı gruplardan geldi. Bu nedenle kimin yarar göreceği belli değil.
- D vitamini antidepresan ilacın veya psikoterapinin yerini tutmaz. İlacınızı kendi başınıza bırakmayın.
- Fazlası zararlıdır. TEMD 2025 kılavuzuna göre toksisite riski 100 ng/mL üzerinde artar.
- Kendinize zarar verme düşünceniz varsa beklemeyin; hemen 112'yi arayın.
Güncel kanıt ne diyor?
VITAL-DEP, 18.353 kişiyle yapılan randomize bir çalışmadır. Katılımcılar 50 yaş ve üzerindeydi ve başlangıçta belirgin depresyonları yoktu. Ortanca 5,3 yıl boyunca D3 vitamini veya plasebo aldılar. Depresyon riski iki grupta benzerdi (risk oranı 0,97). Ruh hali puanlarında da fark görülmedi.
Endocrine Society 2024 kılavuzu, 75 yaş altı sağlıklı yetişkinlerde referans alımın üzerinde takviye önermiyor. Kılavuz genel toplumda rutin 25(OH)D testini de önermiyor.
Türkiye'de
TEMD 2025 kılavuzu 20 ng/mL altındaki 25(OH)D düzeyini yetmezlik (eksiklik), 20–50 ng/mL aralığını yeterli ve güvenli kabul ediyor. Eksiklik saptanırsa tedaviyi hekiminiz planlar. Depresyon belirtileriniz varsa aile hekiminize veya bir psikiyatri uzmanına başvurun.
İlgili rehberler
Kaynaklar
- Mikola T, Marx W, Lane MM, et al. The effect of vitamin D supplementation on depressive symptoms in adults: A systematic review and meta-analysis of randomized controlled trials. Crit Rev Food Sci Nutr. 2023;63(33):11784-11801. doi.org (yeni pencerede açılır)
- Okereke OI, Reynolds CF 3rd, Mischoulon D, et al. Effect of Long-term Vitamin D3 Supplementation vs Placebo on Risk of Depression or Clinically Relevant Depressive Symptoms and on Change in Mood Scores: A Randomized Clinical Trial. JAMA. 2020;324(5):471-480. doi.org (yeni pencerede açılır)
- Demay MB, et al. Vitamin D for the Prevention of Disease: An Endocrine Society Clinical Practice Guideline. J Clin Endocrinol Metab. 2024;109(8):1907-1947. doi.org (yeni pencerede açılır)
- TEMD. Osteoporoz ve Metabolik Kemik Hastalıkları Tanı ve Tedavi Kılavuzu. 2025. file.temd.org.tr (yeni pencerede açılır)
- Yazan
- DoktorClub Yayın Kurulu
- Editoryal inceleme
- DoktorClub Yayın Kurulu
- Güncelleme
- 4 Ekim 2026
Bu içerik bilgilendirme amaçlıdır ve bireysel tıbbi tavsiye yerine geçmez. Bir hata mı gördünüz? Bize bildirin · Yayın ilkelerimiz · Tıbbi inceleme politikası
