Fare Modeli COVID-19'daki Koku Kaybına Işık Tutuyor

Nature'da yayınlanan yakın tarihli bir Iowa Üniversitesi(UI) çalışmasına göre yeniden tasarlanmış bir fare modeli, koku duyusunun kaybı dâhil, hem şiddetli COVID-19 (akciğer hasarı, kan pıhtıları, anormal kan damarları ve ölüm) hem de daha hafif hastalık semptomları geliştirebilir.

Çalışma ayrıca, COVID-19'dan iyileşen bir hastanın iyileşen plazmasının fareleri ölümcül hastalığa karşı koruduğunu da gösterdi. Bulgular, K18-hACE2 fare modelinin COVID-19 hastalık semptomlarının bir spektrumunu anlamak ve yeni tedaviler geliştirmek ve test etmek için yararlı olduğunu göstermektedir.

COVID-19 bu yılın başlarında dünyaya yayılmaya başladığında, UI araştırmacıları Ph. D. MD, Stanley Perlman ve MD, Paul McCray SARS'ı incelemek için on yıl önce oluşturdukları bir fare modelinin, ilgili yeni hastalığı anlamak ve potansiyel tedavileri test etmek için paha biçilmez bir araç olabileceğini fark ettiler. Yeni çalışmada Perlman, McCray ve meslektaşları, şu anda Jackson Laboratories'den kolayca temin edilebilen bu K18-hACE2 farelerinde SARS-CoV-2 enfeksiyonunun etkilerinin ayrıntılı bir karakterizasyonunu sunuyor.

Virüsün yüksek dozuyla oluşturulan enfeksiyon, şiddetli akciğer hasarı, vaskülit olarak bilinen kan damarlarındaki anormallikler, kan pıhtıları ve ölüm dâhil olmak üzere şiddetli COVID-19 hastalarında görülen birçok hastalık belirtisini üretti.

UI’de McCray, pediatri-pulmonoloji ve mikrobiyoloji ve immünoloji profesörü ve Roy J. Carver Akciğer araştırmaları kürsüsü başkanı McCray, "Fare, spektrumun en şiddetli ucunda olan oldukça güçlü bir akciğer hastalığı geliştiriyor. Bu da bize, COVID ile akciğer hastalığı ile neler olup bittiğini araştırma fırsatı veriyor. Ayrıca, bu hastalıktan ölen kişilerde genellikle koronavirüs enfeksiyonları için alışılmadık bir durum olan vaskülit var ve farelerin karaciğer, akciğer ve beyinde vaskülit belirtileri geliştirebileceğini bulduk " diyor.

Özellikle ilginç bir bulgu, enfekte farelerin koku alma duyularını kaybetmesiydi. Anosmi olarak da bilinen bu etki, COVID-19 alan kişilerin büyük bir kısmında görülür, ancak tam olarak anlaşılamamıştır. Çalışma, iyileşen plazma ile tedavi edilen ve ardından SARS-CoV-2 enfeksiyonu ile enfekte olan K18-hACE2 farelerinin enfeksiyona yenik düşmediğini gösterdi. Ancak, hafif hastalığı olan birçok enfekte hasta gibi ana semptom olarak koku kaybı vardı.

Nazal pasajdaki hücrelerin daha fazla araştırılması, anosminin ilk enfeksiyondan ve kokuyu algılayan komşu duyu nöronlarının işlevini desteklemeye yardımcı olan bir hücre türünün hasarından kaynaklandığını ortaya koydu.

Mark Stinski Viroloji Kürsüsünden ve UI’de pediatri, mikrobiyoloji ve immünoloji profesörü Perlman, "Koku veya tat duyusu kaybı, COVID-19 olan hastaların büyük bir kısmında meydana gelir. Çoğu insanda koku alma duyusu oldukça hızlı bir şekilde düzelir ancak bazılarında düzelmez.  Bu fare modeli, bunun nasıl olduğu hakkında daha fazla bilgi edinme olasılığını ortaya çıkarır ve eğer insanların koku alma duyularını neden kaybettiklerinin mekanizmalarını anlayabilirsek, bu insanları tedavi edebiliriz" diyor.