Stanford Üniversitesi'nden bilim insanları, bireylerin organlarının biyolojik yaşlarını ölçerek hastalık risklerini ve yaşam sürelerini tahmin edebileceklerini ortaya koydu. Araştırmaya göre, özellikle beynin biyolojik yaşı uzun ömür üzerinde belirleyici bir rol oynuyor. "Genç beyinli" bireyler daha uzun yaşarken, "yaşlı beyinli" olanlar kalp hastalıkları, Alzheimer ve genel ölüm riski açısından daha yüksek tehdit altında. Çalışmanın lideri Prof. Tony Wyss-Coray, beynin “uzun yaşamın kapı bekçisi” olduğunu vurguluyor.
Araştırmada, 40 ila 70 yaşları arasındaki 44.498 kişinin kan örneklerinden elde edilen yaklaşık 3.000 farklı protein seviyesi analiz edildi. Bu proteinlerin bir kısmı belirli organlara özgü olduğundan, her bir organ için biyolojik yaş tayini yapılabildi. Toplam 11 organ ya da organ sistemi incelendi: beyin, kalp, akciğer, karaciğer, böbrek, kaslar, bağışıklık sistemi, bağırsak, pankreas, damarlar ve yağ dokusu.
Araştırma, bazı bireylerde organların kronolojik yaşlarına göre oldukça genç veya yaşlı olduğunu gösterdi. Katılımcıların üçte biri en az bir organında, dörtte biri ise birden fazla organında belirgin yaş sapması gösterdi. Özellikle beyin yaşının Alzheimer riskini ciddi oranda artırdığı tespit edildi. Yaşlı beyinli bireylerin Alzheimer’a yakalanma ihtimali, genç beyinlilere kıyasla 12 kat daha fazla. Ayrıca yaşlı beyinli bireylerin 15 yıl içinde ölme riski %182 artarken, genç beyinli olanlarda bu risk %40 azalıyor.
Elde edilen bu verilerle araştırmacılar, organların biyolojik yaşlarının sadece mevcut sağlık durumunu değil, aynı zamanda hangi hastalıkların gelişebileceğini de önceden tahmin edebileceğini savunuyor. Bu yaklaşım sayesinde Alzheimer gibi hastalıklar henüz semptomlar başlamadan erken müdahale ile önlenebilir hale gelebilir.
Sonuç olarak çalışma, tıbbın “hastalık tedavisi”nden “önleyici sağlık hizmeti”ne geçişine önemli katkı sağlayabilir. Wyss-Coray, bu yöntemin 2-3 yıl içinde ticarileşerek yaygın kullanıma açılabileceğini belirtiyor. Özellikle beyin, kalp ve bağışıklık sistemi gibi kilit organlara odaklanılarak bireylere daha kişiselleştirilmiş sağlık çözümleri sunulması hedefleniyor.
