30 Saniyede Özet
Güneş çarpması, vücudun aşırı ısınıp ısıyı atamamasıdır. Tıpta buna "sıcak çarpması" denir. Vücut sıcaklığı tehlikeli düzeye çıkar. Bilinç bulanıklığı, kızarık kuru cilt ve baş dönmesi görülür. Bu bir acildir. İlk adım kişiyi serinletmek ve 112'yi aramaktır. Hızlı serinletme hayat kurtarır.
Sıcak bitkinliği mi, çarpması mı?
İkisi farklı ağırlıktadır. Sıcak bitkinliği daha hafiftir. Bol terleme, halsizlik, baş ağrısı ve mide bulantısı olur. Cilt soğuk ve nemlidir.
Sıcak çarpması ise acil bir tablodur. Cilt kuru ve sıcaktır. Terleme durabilir. Kişi sersemler, saçmalar veya bayılır. Bu aşama beyni ve organları tehdit eder.
Hemen yapmanız gerekenler
Zaman en önemli faktördür. Şu adımları uygulayın:
- Kişiyi serin ve gölge bir yere alın
- Fazla giysileri çıkarın
- Cildi ıslak bezle silin veya üzerine ılık su dökün
- Koltuk altı ve kasıklara soğuk kompres koyun
- Bilinci açıksa yudum yudum su verin
Bilinç kapalıysa asla ağızdan bir şey vermeyin.
Neyi yapmayın
Bazı yanlışlar tabloyu ağırlaştırır. Şunlardan kaçının:
- Buz gibi suya aniden batırmak yerine ılık su tercih edin
- Ateş düşürücü hap vermeyin, bu tabloda işe yaramaz
- Kişiyi güneş altında bırakmayın
- Alkol veya kafeinli içecek vermeyin
Acil: Bilinç bulanıklığı, bayılma veya nöbet varsa hemen 112'yi arayın.
Kimler daha çok risk altında?
Bazı gruplar sıcağa daha hassastır. Yaşlılar, bebekler ve kronik hastalar öndedir. Açık havada çalışanlar ve sporcular da risklidir.
Bu kişiler için önlem basittir. Öğle saatlerinde güneşten kaçının. Bol su için ve açık renk giyin. Aracın içinde asla çocuk veya evcil hayvan bırakmayın.
Bu içerik bilgilendirme amaçlıdır ve bireysel tıbbi tavsiye yerine geçmez.
Kaynaklar
İlgili Yazılar
Bu konuyla ilgili Doktorclub'da ele aldığımız diğer hekim onaylı rehberler:
Yaz sıcağında güneş çarpması hayati tehlike taşır. İlk 10 dakikada ne yaparsınız? Belirtileri tanıyın ve doğru ilk yardımı öğrenin.
