Acil Tıp & İlk Yardım
Sıcak çarpması mı, güneş çarpması mı? İlk yardım

Haberi paylaş
İlgilenecek birine ulaştırın.
30 saniyede özet
Güneş çarpması, vücudun aşırı ısınıp ısıyı atamamasıdır. Tıpta buna "sıcak çarpması" denir. Vücut sıcaklığı tehlikeli düzeye çıkar. Bilinç bulanıklığı, kızarık kuru cilt ve baş dönmesi görülür. Bu bir acildir. İlk adım kişiyi serinletmek ve 112'yi aramaktır. Hızlı serinletme hayat kurtarır.
Sıcak bitkinliği mi, çarpması mı?
İkisi farklı ağırlıktadır. Sıcak bitkinliği daha hafiftir. Bol terleme, halsizlik, baş ağrısı ve mide bulantısı olur. Cilt soğuk ve nemlidir.
Sıcak çarpması ise acil bir tablodur. Cilt kuru ve sıcaktır. Terleme durabilir. Kişi sersemler, saçmalar veya bayılır. Bu aşama beyni ve organları tehdit eder.
Hemen yapmanız gerekenler
Zaman en önemli faktördür. Şu adımları uygulayın:
- Kişiyi serin ve gölge bir yere alın
- Fazla giysileri çıkarın
- Cildi ıslak bezle silin veya üzerine ılık su dökün
- Koltuk altı ve kasıklara soğuk kompres koyun
- Bilinci açıksa yudum yudum su verin
Bilinç kapalıysa asla ağızdan bir şey vermeyin.
Neyi yapmayın
Bazı yanlışlar tabloyu ağırlaştırır. Şunlardan kaçının:
- Buz gibi suya aniden batırmak yerine ılık su tercih edin
- Ateş düşürücü hap vermeyin, bu tabloda işe yaramaz
- Kişiyi güneş altında bırakmayın
- Alkol veya kafeinli içecek vermeyin
Acil: Bilinç bulanıklığı, bayılma veya nöbet varsa hemen 112'yi arayın.
Kimler daha çok risk altında?
Bazı gruplar sıcağa daha hassastır. Yaşlılar, bebekler ve kronik hastalar öndedir. Açık havada çalışanlar ve sporcular da risklidir.
Bu kişiler için önlem basittir. Öğle saatlerinde güneşten kaçının. Bol su için ve açık renk giyin. Aracın içinde asla çocuk veya evcil hayvan bırakmayın.
Kaynaklar
- [CDC – Heat Stress and Heat-Related Illness] cdc.gov (yeni pencerede açılır)
- [Mayo Clinic – Heatstroke] mayoclinic.org (yeni pencerede açılır)
- [WHO – Heat and Health] who.int (yeni pencerede açılır)
- Yazan
- DoktorClub Sağlık Editör Kurulu
- Tıbbi gözetim
- Dr. Murat Toktamışoğlu
- Güncelleme
- 9 Temmuz 2026
Bu içerik bilgilendirme amaçlıdır ve bireysel tıbbi tavsiye yerine geçmez. Bir hata mı gördünüz? Bize bildirin · Yayın ilkelerimiz · Tıbbi inceleme politikası


