D Vitamini ve Meme Kanseri: Yeni Çalışmalar Ne Diyor?

D vitamini takviyesinin meme kanserini önlediği gösterilmedi. Meme kanseri tanısı almış 3.995 kadınlık gözlemsel bir çalışmada, tanıda D vitamini düzeyi yeterli olanların sağkalımı daha iyiydi. 80 kadınlık küçük randomize çalışmada kemoterapiye tam yanıt, D vitamini alanlarda yüzde 43, plasebo alanlarda yüzde 24'tü; fark sınırda anlamlıydı ve doğrulanmadı. Hiçbir takviye taramanın veya kanser tedavisinin yerini tutmaz.

Eski haber hangi çalışmaya dayandığını belirtmiyordu. Bu yüzden aynı dönemde öne çıkan iki çalışmayı ayrı ayrı özetliyoruz.

1. Çalışma türü: gözlemsel (ileriye dönük kohort).

ABD'de yapılan ve Mart 2026'da JNCCN dergisinde yayımlanan çalışma, invaziv meme kanseri tanısı almış 3.995 kadını izledi. Tanı sırasında kandaki 25(OH)D düzeyi ölçüldü. Ortanca izlem süresi 12,2 yıldı. Bu kohortta 30 ng/mL ve üzeri "yeterli", 20 ng/mL'nin altı "eksik" sayıldı. Düzeyi yeterli olanlarda, eksik olanlara göre ölüm riski yaklaşık yüzde 24 düşüktü (risk oranı 0,76). Hastalığın geri dönmesi ya da ölüm riski yaklaşık yüzde 18 düşüktü (risk oranı 0,82). İlişki evre II ve üzerindeki hastalıkta daha güçlüydü.

2. Çalışma türü: randomize kontrollü çalışma (RCT).

Brezilya'da 2025'te yayımlanan çalışmaya ameliyat öncesi kemoterapi alacak 45 yaş ve üzeri 80 kadın katıldı. Başlangıçta iki grubun da ortalama D vitamini düzeyi 20 ng/mL dolayındaydı. Yarısı 6 ay günde 2.000 IU D3 vitamini, diğer yarısı plasebo aldı. 80 kadının 75'i kemoterapiyi tamamlayıp ameliyat oldu. Ameliyatta dokuda canlı tümör kalmaması (patolojik tam yanıt) D vitamini grubunda yüzde 43, plasebo grubunda yüzde 24 oranında görüldü. Fark istatistiksel olarak sınırda anlamlıydı.

• Kohort çalışması neden-sonuç göstermez. D düzeyi yüksek kadınlar başka yönlerden de daha sağlıklı olabilir.
• Kohortta takviye etkisi değil, tanıdaki kan düzeyi incelendi.
• Brezilya çalışması küçüktü. Ankara'dan araştırmacıların editöre mektubu, tümör alt tipi ve evre gibi önemli etkenlere göre düzeltme yapılmadığını vurguladı.
• Çalışmadaki doz sizin için bir öneri değildir. Kemoterapi sırasında her takviyeyi onkoloğunuzla konuşun.
• Eski haberdeki "nüks riski azalmasını kanıtladı" ifadesi doğru değildi; bulgu gözlemseldi.

VITAL, 25.871 yetişkinle yapılan büyük bir randomize çalışmadır. Katılımcılar ortanca 5,3 yıl günde 2.000 IU D vitamini veya plasebo aldı. Takviye genel kanser gelişimini azaltmadı (risk oranı 0,96). Meme kanseri için risk oranı 1,02 idi; yani fark yoktu.

Kohort yazarları, meme kanserli hastalarda eksikliğin taranıp gerektiğinde tedavi edilmesinin uygun olabileceğini yazdı. Bu görüş gözlemsel veriye dayanıyor ve bir kılavuz önerisi değil; kendi durumunuzu onkoloğunuzla konuşun.

Sağlık Bakanlığı'nın kanser tarama programında 40–69 yaş kadınlara iki yılda bir mamografi öneriliyor. TEMD 2025 kılavuzu 20 ng/mL altındaki 25(OH)D düzeyini yetmezlik (eksiklik) olarak tanımlıyor. Yukarıdaki kohortun "yeterli" sınırı (30 ng/mL) bundan farklıdır; kendi sonucunuzu hekiminizle değerlendirin. Eksiklik varsa tanı ve tedavi hekim kararıdır.

• Vitamin ve Mineral Rehberi
• Meme kanseri taraması ve mamografi
• Meme kanseri belirtileri ve erken tanı
• D vitamini eksikliği rehberi