Midenizin üst kısmı diyaframdaki küçük bir açıklıktan göğüs boşluğuna kayarsa buna hiatal fıtık denir. Küçük fıtıklar çoğu zaman hiçbir belirti vermez. Büyüdükçe mide yanması, ağza acı su gelmesi ve yutma güçlüğü…
Haberi paylaş
İlgilenecek birine ulaştırın.
Hiatal fıtık mide yanması, ağza acı su gelmesi ve yutma güçlüğü yapabilir. Reflüyle ilişkisini, kalp ağrısından farkını ve tedavi seçeneklerini öğrenin.
Midenizin üst kısmı diyaframdaki küçük bir açıklıktan göğüs boşluğuna kayarsa buna hiatal fıtık denir. Küçük fıtıklar çoğu zaman hiçbir belirti vermez. Büyüdükçe mide yanması, ağza acı su gelmesi ve yutma güçlüğü yapabilir. Bu şikâyetler reflü hastalığıyla iç içedir. Göğüs ağrısı kalpten de kaynaklanabileceği için dikkatli olmak gerekir.
Acil: Göğüste baskı, sıkışma, kola veya çeneye yayılan ağrı, soğuk terleme ya da nefes darlığı varsa hemen 112'yi arayın. Kan kusma veya siyah, katran gibi dışkı da acil durumdur. Şiddetli göğüs ya da karın ağrısıyla birlikte hiç yutamama veya kusamama da acildir.
Diyafram, göğüs ve karın boşluğunu ayıran geniş bir kastır. Üzerinde yemek borusunun geçtiği hiatus adlı küçük bir delik bulunur. Bu bölgedeki kas dokusu zayıflarsa midenin bir kısmı yukarı itilir.
Cleveland Clinic'e göre fıtıkların yüzde 95'i kayan tiptir. Bu tipte mide ile yemek borusunun birleşim yeri yukarı kayar. Daha nadir olan paraözofageal tipte (yemek borusunun yanına kayan fıtık) midenin bir bölümü yemek borusunun yanından göğse çıkar.
Mayo Clinic, bu durumun en sık 50 yaş üstünde ve obez kişilerde görüldüğünü belirtir. Kronik öksürük, kusma, ıkınma ve ağır kaldırma da karın içi basıncı artırarak rol oynayabilir.
Çoğu kişide fıtık başka bir tetkik sırasında tesadüfen bulunur. Belirti varsa genellikle reflüye bağlıdır.
Cleveland Clinic, ses kısıklığı ve bulantının da görülebileceğini belirtir. Bulantı ve nefes darlığı daha çok büyük fıtıklarda ortaya çıkar. Mayo Clinic ise kan kusma veya siyah dışkıyı da olası belirtiler arasında sayar. Bu iki bulgu kanamaya işaret edebilir ve acil değerlendirme gerektirir.
Normalde yemek borusunun alt ucundaki kas halkası asidin yukarı çıkmasını engeller. Diyafram da bu halkaya dışarıdan destek verir. Fıtıkta bu bağlantı yukarı kayar ve koruyucu bariyer zayıflar. Sonuçta mide asidi yemek borusuna daha kolay kaçar.
Bu yüzden fıtığı olan birçok kişide GÖRH (gastroözofageal reflü hastalığı) görülür. Ancak her reflü hastasında fıtık yoktur. Her fıtık da reflü yapmaz.
Uzun süre tedavi edilmeyen reflü yemek borusunda iltihap ve daralma yapabilir. Barrett özofagus (yemek borusu iç yüzeyinde hücre değişimi) da olası sorunlar arasındadır.
Bu ayrımı evde kesin olarak yapamazsınız. Mide yanması genellikle yemekten sonra, öne eğilince veya uzanınca artar. Kalp krizinde ise göğüste baskı, sıkışma veya ezilme hissi olur. NHS, kalp krizinin bazen hazımsızlık gibi yanma ve şişkinlik hissi verebileceğini de belirtir.
Bu yüzden göğüs ağrısında önce kalp sorunu dışlanmalıdır. Şu durumlarda beklemeden 112'yi arayın.
Göğüs ağrınız varsa hekim önce EKG ile kalbinizi değerlendirebilir. Fıtık için Mayo Clinic üç temel yöntem sayar.
Endoskopi, yemek borusunda iltihap olup olmadığını da gösterir. Hangi testin gerektiğine şikâyetlerinize göre hekiminiz karar verir.
Belirti vermeyen fıtık genellikle tedavi gerektirmez. Şikâyet varsa amaç reflüyü kontrol altına almaktır. İlk adım yaşam tarzı değişiklikleridir.
İlaç tedavisinde antiasitler, H2 blokerleri ve proton pompası inhibitörleri kullanılır. Proton pompası inhibitörleri (PPI) mide asidini azaltan ilaçlardır. NHS, şikâyetler üç haftadan uzun sürerse hekime başvurmayı önerir. Reçeteli ilaçları yalnızca hekiminizin önerdiği şekilde kullanın.
Cerrahi, ilaca yanıt vermeyen ağır şikâyetlerde gündeme gelir. Büyük ve paraözofageal fıtıklarda midenin sıkışıp kanlanmasının bozulması gibi nadir ama ciddi riskler vardır. Bu yüzden hekim ameliyat önerebilir. Cleveland Clinic ameliyatın başarı oranını yüzde 90 olarak verir. Ancak yıllar içinde fıtık tekrarlayabilir.
Fıtık genellikle kendiliğinden kaybolmaz. Ancak çoğu kişi hiç belirti yaşamaz ve tedaviye ihtiyaç duymaz. Şikâyetler çoğu zaman yaşam tarzı değişikliği ve ilaçla kontrol altına alınır.
Büyük fıtıklar göğüs boşluğunda yer kaplayarak nefes darlığına yol açabilir. Yine de nefes darlığının kalp ve akciğer gibi başka nedenleri de vardır. Ani veya ağır nefes darlığında 112'yi arayın.
Her hastaya gerekmez. Yutma güçlüğü, kilo kaybı, kansızlık veya ilaca yanıtsız şikâyet varsa hekiminiz endoskopi isteyebilir. Bu test yemek borusundaki hasarı da gösterir.
Yağlı ve kızartılmış yiyecekler, çikolata ve kafeinli içecekler sık tetikleyicilerdir. Hangi yiyeceğin sizi rahatsız ettiğini not almanız faydalı olur. Tetikleyiciler kişiden kişiye değişebilir.
Bu içerik bilgilendirme amaçlıdır ve bireysel tıbbi tavsiye yerine geçmez.
Bu konuyla ilgili Doktorclub'da ele aldığımız diğer hekim onaylı rehberler: