Sol Alt Karın Ağrısı Divertikülit mi? Acil İşaretler

Kalın bağırsak duvarında zamanla küçük keseler oluşabilir. Bu keselere divertikül denir. Divertikülit ise bu keselerin iltihaplanması veya enfekte olmasıdır.

NHS'ye göre çoğu insanda yaşla birlikte divertikül oluşur, ama çoğunda hiç belirti olmaz. Belirti vermeyen bu duruma divertikülozis denir. Mayo Clinic, divertikülitin 50 yaş üstünde daha sık görüldüğünü belirtir.

Risk etkenleri arasında obezite, sigara, lifi az beslenme ve hareketsizlik vardır. Bol kırmızı et, aşırı alkol ve düşük D vitamini de riski artırabilir. Mayo Clinic, steroidleri, opioidleri ve ibuprofen gibi ağrı kesicileri de risk etkenleri arasında sayar.

Mayo Clinic, divertikülit ağrısının genellikle ani ve yoğun olduğunu belirtir. Ağrı çoğunlukla sol alt karındadır. Eşlik edebilecek belirtiler şunlardır.

• Ateş ve halsizlik
• Bulantı veya kusma
• Karına bastırınca hassasiyet
• Ani başlayan kabızlık veya ishal
• Makattan kanama

Mayo Clinic'e göre hastaların yaklaşık yüzde 15'inde komplikasyon gelişir. Apse (iltihap kesesi), bağırsak tıkanıklığı ve fistül bunlar arasındadır. Peritonit (karın zarı iltihabı) ve kanama da görülebilir.

Sol alt karın ağrısı her zaman bağırsak iltihabından kaynaklanmaz. Yaşa ve cinsiyete göre olasılıklar değişir.

• Gaz ve kabızlık: Kramp tarzı, gelip giden ağrı yapar. Gaz ya da dışkı çıkınca rahatlar.
• İrritabl bağırsak sendromu (hassas bağırsak): Ağrıya şişkinlik, ishal veya kabızlık eşlik eder.
• Kasık fıtığı: Kasıkta ıkınınca veya öksürünce belirginleşen bir şişlik olur.
• Böbrek taşı: Böğürden kasığa yayılan, gelip giden şiddetli ağrı yapar.
• Yumurtalık kisti: Tek taraflı, künt veya batıcı ağrı yapabilir.

NHS, böbrek taşında ağrının karnın yan tarafında veya kasıkta olabileceğini belirtir. Erkeklerde bu ağrı testislere de vurabilir. Ateş, titreme veya idrarda kan varsa aynı gün hekime gidin.

Yumurtalık torsiyonu (yumurtalığın kendi etrafında dönmesi) ani ve şiddetli alt karın ağrısı yapar. Bulantı ve kusma sık eşlik eder. Cleveland Clinic'e göre torsiyon görülenlerin yüzde 85'e varan kısmında kist veya iyi huylu kitle bulunur. Açıklanamayan ani alt karın ağrısında hemen acile gidin.

Dış gebelik (gebeliğin rahim dışına yerleşmesi) de hayati bir durumdur. NHS'ye göre belirtiler genellikle gebeliğin dördüncü ile on ikinci haftaları arasında çıkar. Tek taraflı alt karın ağrısı, düzensiz vajinal kanama ve omuz ucunda ağrı görülebilir. Ani şiddetli ağrı, baş dönmesi veya bayılma varsa hemen 112'yi arayın.

Testis torsiyonu (testisin kendi etrafında dönmesi) karın ağrısıyla da kendini gösterebilir. Mayo Clinic'e göre en sık 12-18 yaş arasında görülür. Testiste ani ağrı veya şişlik varsa beklemeden acile gidin. Hızlı müdahaleyle testis çoğu zaman kurtarılabilir.

Hekim önce ağrının başlangıcını, yerini ve eşlik eden belirtileri sorar. Karnınızı muayene eder, gerekirse jinekolojik veya ürolojik muayene yapar. Aşağıdaki tetkikler istenebilir.

• Kan sayımı ve enfeksiyon göstergeleri
• İdrar tahlili ve gebelik testi
• Karın ve pelvis ultrasonu
• Divertikülit şüphesinde bilgisayarlı tomografi

Tedavi nedene göre değişir. NHS'ye göre divertikülitte enfeksiyon varsa antibiyotik, ağrı için ise parasetamol kullanılabilir. NHS, ibuprofen gibi ağrı kesicilerin ve opioidlerin bu durumda kullanılmamasını önerir. Komplikasyon gelişen hastalarda hastanede yatış veya cerrahi gerekebilir. Dış gebelik ve torsiyon gibi durumlar ise acil müdahale ister.

Ağrınız hafifse, ateşiniz yoksa ve genel durumunuz iyiyse kısa süre izleyebilirsiniz. Gaz ve kabızlığa bağlı ağrıda şunlar işe yarayabilir.

• Gün boyu yeterli su için.
• Lifli gıdaları kademeli olarak artırın.
• Her gün yürüyüş yapın.
• Gazlı içecekleri azaltın.

Lifli beslenme, divertikül hastalığında uzun vadede de yararlıdır. Ancak akut divertikülit atağında hekiminizin önerdiği beslenmeye uyun. Ağrı artıyorsa, ateşiniz yükseliyorsa veya kusma iki günü geçiyorsa aynı gün hekime başvurun.