İnme (Felç) Belirtileri: FAST Kuralı ile Hayat Kurtarın

İnme, beynin bir bölgesine kan akışının kesilmesidir. Bu çoğu zaman bir pıhtının damarı tıkamasıyla olur. Bazen de damar yırtılıp beyne kanar. Her iki durumda da beyin hücreleri oksijensiz kalır. Müdahale ne kadar erkense kalıcı hasar o kadar azdır.

FAST dört basit kontrolün baş harfleridir. Şüphelendiğinizde şunlara bakın:

• Y (Yüz): Kişiden gülümsemesini isteyin. Yüzün bir yanı düşük mü?
• K (Kol): İki kolunu kaldırmasını söyleyin. Bir kol aşağı kayıyor mu?
• K (Konuşma): Basit bir cümle kurdurun. Konuşması bozuk veya anlaşılmaz mı?
• Z (Zaman): Bu işaretlerden biri varsa zaman kaybetmeden 112'yi arayın.

Bu kontrol 30 saniye sürer ama bir hayatı değiştirebilir.

FAST en sık belirtileri kapsar ama tek işaret değildir. Şunlara da dikkat edin: Ani ve şiddetli baş ağrısı, tek gözde ya da iki gözde görme kaybı, ani denge kaybı ve yürüyememe. Vücudun bir yanında uyuşma da olabilir. Bu belirtilerden biri bile aniyse 112'yi arayın.

Doğru ilk yardım sakin ve basittir. Şunları yapın:

• Hemen 112'yi arayın ve belirtilerin başlama saatini söyleyin
• Kişiyi güvenli şekilde yatırın, başını hafif yükseltin
• Yakasını ve sıkan giysileri gevşetin
• Bilinci kapalıysa yan yatış pozisyonu verin

Şunları yapmayın: Yiyecek, içecek veya ilaç vermeyin. Belirtilerin geçmesini beklemeyin.

Pıhtıyı eriten tedaviler yalnızca ilk saatlerde işe yarar. Geç kalındığında bu seçenek kapanır. Erken gelen hasta daha az hasarla iyileşir. "Belki geçer" demek en tehlikeli karardır. Şüphede bile 112'yi aramak doğrudur.