İnme (felç) anında zamanın değeri paha biçilemez. Beyne giden kan kesilince hücreler hızla ölür. Bu yüzden belirtileri saniyeler içinde tanımak hayat kurtarır. Bunun için kolay bir hafıza yöntemi var: FAST kuralı. Bu…
İnmede her dakika beyin hücresi demektir. FAST kuralıyla felç belirtilerini saniyeler içinde tanımayı ve ilk dakikalarda ne yapmanız gerektiğini anlatıyoruz.
İnme (felç) anında zamanın değeri paha biçilemez. Beyne giden kan kesilince hücreler hızla ölür. Bu yüzden belirtileri saniyeler içinde tanımak hayat kurtarır. Bunun için kolay bir hafıza yöntemi var: FAST kuralı. Bu yazıda FAST'ı, atılacak ilk adımları ve yapılmaması gerekenleri sade anlatıyoruz.
Acil: İnme belirtisi gördüğünüzde tek doğru hamle 112'yi aramaktır. Tedavinin ilk saatleri sonucu belirler.
İnme, beynin bir bölgesine kan akışının kesilmesidir. Bu çoğu zaman bir pıhtının damarı tıkamasıyla olur. Bazen de damar yırtılıp beyne kanar. Her iki durumda da beyin hücreleri oksijensiz kalır. Müdahale ne kadar erkense kalıcı hasar o kadar azdır.
FAST dört basit kontrolün baş harfleridir. Şüphelendiğinizde şunlara bakın:
Bu kontrol 30 saniye sürer ama bir hayatı değiştirebilir.
FAST en sık belirtileri kapsar ama tek işaret değildir. Şunlara da dikkat edin: Ani ve şiddetli baş ağrısı, tek gözde ya da iki gözde görme kaybı, ani denge kaybı ve yürüyememe. Vücudun bir yanında uyuşma da olabilir. Bu belirtilerden biri bile aniyse 112'yi arayın.
Doğru ilk yardım sakin ve basittir. Şunları yapın:
Şunları yapmayın: Yiyecek, içecek veya ilaç vermeyin. Belirtilerin geçmesini beklemeyin.
Pıhtıyı eriten tedaviler yalnızca ilk saatlerde işe yarar. Geç kalındığında bu seçenek kapanır. Erken gelen hasta daha az hasarla iyileşir. "Belki geçer" demek en tehlikeli karardır. Şüphede bile 112'yi aramak doğrudur.
Belirtiler kendiliğinden geçti, yine de gitmeli miyim? Evet. Geçici inme büyük bir uyarıdır ve mutlaka incelenmelidir.
Aspirin vermek doğru mu? Hayır. İnme türü bilinmeden ilaç vermek zarar verebilir.
İnme genç yaşta olur mu? Daha nadirdir ama olabilir. Belirtiler her yaşta ciddiye alınmalıdır.
Bu içerik bilgilendirme amaçlıdır ve bireysel tıbbi tavsiye yerine geçmez.