Kadınlar, İlaç Deneylerinde Eksik Temsil Edilmeleri Nedeniyle Aşırı Doza Maruz Kalıyor

Biology of Sex Differences dergisinde yayınlanan bir araştırmaya göre, kadınlar ilaç dozu deneylerinin çoğunda doğru bir şekilde temsil edilmediğinden, aşırı ilaç dozuna maruz kalma ve ilaçların yan etkilerinden muzdarip olma olasılıkları erkeklerden neredeyse iki kat daha fazla. Tıbbi deneylerdeki bu eşitsizlik, kadınlar için ciddi olumsuzluklara sebep olabiliyor.

UC Berkeley ve Chicago Üniversitesi'nden bilim insanları cinsiyete dayalı farklılıkları anlamak için ilaç güvenliği, ilaç dozu, advers etkiler ve farmakokinetiği inceleyen 5 binden fazla bilimsel çalışmayı taradılar. Değerlendirilen 86 ilacın 76'sının kadın ve erkek vücudunda farklı şekillerde işlendiğini buldular. Bunun tek başına vücut ağırlığı ile açıklanamayacağını, büyük olasılıkla cinsiyetler arasındaki farmakokinetik farklılıklarla bağlantılı olduğunu belirttiler.

Bu farklılıkların bir sonucu olarak, vakaların yüzde 90'ından fazlasında kadınlar mide bulantısı, baş ağrısı, depresyon, bilişsel eksiklikler, nöbetler, halüsinasyonlar, gerginlik ve kalp anomalileri gibi yan etkileri daha yoğun yaşadılar. Araştırmacılar ayrıca kadınların, erkeklerin neredeyse iki katı sıklıkta advers ilaç reaksiyonları yaşadıklarını buldular.

UC Berkeley'de psikoloji ve bütünleştirici biyoloji emeritus profesörü ve çalışmanın baş araştırmacısı Irving Zucker, “İlaç reçeteleme söz konusu olduğunda, erkeklerin baskın olduğu klinik araştırmalara dayanan, herkese uyan tek bir yaklaşım işe yaramıyor ve kadınlar en yıkıcı etkilere maruz kalıyor.” açıklamasında bulundu.

Bu sorunun iyi bilinen bir örneği, Ambien markası altında satılan popüler uyku ilacı olan Zolpidem ile yaşanmıştı. 2018'de FDA, bir doz Ambien almanın bazı insanlarda sersemlik yaptığını ve ertesi sabah uyanmakta güçlük çekmelerine neden olarak iş ve trafik kazalarında yaralanma riskini artırabileceği konusunda uyarıda bulunmuştu. İlaç kadınların kan dolaşımında daha uzun süre beklediğinden, kadınların daha yüksek risk altında olacakları düşünülüyordu ve ilacın kadınlara önerilen dozu ancak yakın zamanda yarıya indirildi.

İlaç deneylerinde yer alan kadınların sayısı son yıllarda artmış olsa da, araştırmacılar halen verileri cinsiyet farklılıkları açısından analiz etmekte başarısız olunduğunu savunuyorlar. Araştırmacılar, bu cinsiyet yanlılığı sorununun sadece ilaç deneylerinde değil; daha geniş bir bilimsel yelpazede de mevcut olduğunu belirtiyor. Profesör Zucker, "Dişilerin ihmal edilmesi, deneklerin ağırlıklı olarak erkek olduğu hücre ve hayvan çalışmalarında bile yaygın" dedi. Bu bulgularının ışığında, araştırma ekibi şimdi tıp mesleği ve ilaç endüstrisindeki uzmanlarla, geniş bir ilaç yelpazesi için kadınlar için doz azaltımı yapılmasını savunuyor.