Kene Isırığı: Doğru Çıkarma ve KKKA Uyarı İşaretleri

Keneyi ne kadar erken çıkarırsanız, hastalık bulaşma riski o kadar azalır. Şu adımları izleyin:

• İnce uçlu bir cımbızı keneyi deriye en yakın yerden, ağız kısmından kavrayacak şekilde yerleştirin.
• Bükme ya da sıkıştırma yapmadan düz ve kararlı biçimde yukarı çekin.
• Kenenin ağız parçası deride kalırsa, temiz cımbızla almayı deneyin; çıkmıyorsa zorlamayın.
• Isırık yerini bol su ve sabunla yıkayın, ardından antiseptik uygulayın.
• Mümkünse keneyi kapalı bir kap ya da poşette saklayın; hekim tür tespiti isteyebilir.

Ellerinizi işlem öncesi ve sonrasında iyice yıkayın. Cımbız yoksa eldiven ya da bir poşetle parmaklarınızı koruyun, keneye çıplak elle dokunmayın.

Halk arasında yaygın olan bazı yöntemler keneyi tehlikeli hale getirir. Kene strese girince tükürük ve mide içeriğini deriye boşaltır, bu da bulaş riskini artırır. Şunlardan kaçının:

• Kenenin üzerine kolonya, alkol, gaz yağı ya da oje sürmek.
• Yanan sigara ya da kibritle keneyi uzaklaştırmaya çalışmak.
• Keneyi parmakla ezmek veya çevirerek koparmak.
• "Kendi düşer" diye günlerce beklemek.

KKKA, Türkiye'de özellikle İç Anadolu ve Karadeniz'in iç kesimlerinde yaz aylarında görülen ciddi bir kene kaynaklı hastalıktır. Kuluçka süresi genellikle 1-3 gün, bazen 9 güne kadar uzar. Isırıktan sonra 10 gün boyunca kendinizi izleyin. Şu belirtilerde hemen hekime başvurun:

• Ani yükselen ateş ve titreme.
• Şiddetli halsizlik, baş ağrısı ve yaygın kas ağrısı.
• Bulantı, kusma veya ishal.
• Ciltte küçük kırmızı-mor noktalar ya da morarma.
• Burun, diş eti kanaması veya idrarda kan.

Erken başvuru hayat kurtarır. KKKA'nın kesin tedavisi destekleyici bakımdır; bu yüzden zaman çok değerlidir.

Bazı kene türlerinin ısırığı, sonrasında kırmızı ete karşı gecikmeli bir alerjiye (alfa-gal sendromu) yol açabilir. Et yedikten birkaç saat sonra kaşıntı, kurdeşen, mide-bağırsak şikâyetleri ya da nefes darlığı yaşıyorsanız bir alerji uzmanına danışın. Bu tablo herkeste görülmez, ama son yıllarda daha sık bildiriliyor.

Kırdan, ormandan ya da otluk alandan dönerken vücudunuzu, özellikle koltuk altı, kasık, saç dipleri ve diz arkasını kontrol edin. Açık renkli, uzun kollu giysi tercih edin, pantolon paçasını çoraba sokun. Cilde ve giysiye uygun böcek kovucu (DEET veya ikametin içerenler) kullanın. Evcil hayvanlarınızı da düzenli kontrol edin; kene onların üzerinden eve girebilir.