DoktorClub
Sağlık Bilgisi.
Hekim Güveni.
İçeriğe geç

Şiddetli ya da ani başlayan bir belirtiniz varsa okumayı bırakın, 112'yi arayın.

Hekim misiniz? DoktorClub'a katılın
DoktorClub
HaberlerHasta rehberleriBelirti rehberiHangi doktora gitmeliyim?Vitamin ve mineralHesaplayıcılar
AraOturum açDOKGPT'yi dene
HaberlerHasta rehberleri
Belirti rehberi
Hangi doktora gitmeliyim?
Vitamin ve mineral
Hesaplayıcılar
Oturum aç
DOKGPT'yi dene
TümüOnkolojiKadın SağlığıÇocuk SağlığıBelirti RehberleriRuh SağlığıLongevityCilt ve AlerjiMutfak TıbbıErkek SağlığıBilimsel Gündem
Haberler/Acil Tıp & İlk Yardım

Acil Tıp & İlk Yardım

Mangal yanığında ilk 20 dakika: diş macunu neden zarar verir?

DC

DoktorClub Sağlık Editör Kurulu · Tıbbi gözetim: Dr. Murat Toktamışoğlu

Yayın 13 Temmuz 2026 · Güncelleme 13 Temmuz 2026 · 2 dk okuma

WhatsApp'ta paylaş (yeni pencerede açılır)

Haberi paylaş

İlgilenecek birine ulaştırın.

WhatsApp ile paylaş↗
XFacebookLinkedIn

30 saniyede özet

Yanıkta ilk dakikalar hasarın derinliğini belirler. Doğru hamle basittir: yanan bölgeyi 20 dakika boyunca akan ılık-serin suyun altında tutun. Buz koymayın. Diş macunu, yoğurt, salça ve zeytinyağı sürmeyin. Bu maddeler ısıyı hapseder ve enfeksiyon riskini artırır. Kabarcıkları patlatmayın. Geniş, derin veya yüz-el-eklem bölgesindeki yanıklar hastane ister.

Acil: Solunum yolu yanığı (is soluma, ses kısıklığı, yüzde kurum), geniş yanık veya bilinç bulanıklığında hemen 112'yi arayın.

Doğru ilk yardım adımları

Sırayla uygulayın:

  • Kişiyi ısı kaynağından uzaklaştırın; alevi battaniyeyle söndürün.
  • Takı, saat ve dar giysiyi hızla çıkarın; şişme başlamadan önce yapın.
  • Yanan bölgeyi 20 dakika akan suyun altında tutun; su ılık-serin olsun.
  • Yanığı temiz, tüy bırakmayan bir bezle veya streç filmle örtün.
  • Kişiyi üşütmeyin; özellikle çocuklarda vücut ısısı hızla düşer.

Yapışan giysiyi zorla çıkarmayın. Deriyi de koparabilirsiniz.

Neden buz değil?

Buz, damarları aşırı daraltır. Bölgeye giden kan akımı azalır.

Bu durum yanık derinliğini artırabilir. Ayrıca donma hasarı ekleyebilir.

Akan su ısıyı dengeli biçimde çeker. En etkili ve en güvenli yöntem budur.

Halk uygulamaları neden tehlikeli?

Diş macunu, yoğurt ve salça yaraya yapışır. Isıyı içeride tutar.

Doktor daha sonra bu tabakayı temizlemek zorunda kalır. Bu işlem ağrılıdır ve dokuya zarar verir.

Zeytinyağı da benzer biçimde ısı yalıtımı yapar. Steril olmayan her madde enfeksiyon riski taşır.

Hangi yanık hastaneye gider?

Şu durumlarda sağlık kuruluşuna başvurun:

  • Yanık alanı kişinin avuç içinden büyükse
  • Yüz, el, ayak, genital bölge veya büyük eklemler etkilendiyse
  • Deri beyaz, deri gibi sert veya kömürleşmişse (derin yanık)
  • Ağrı yoksa; ağrısızlık sinir hasarını gösterebilir
  • Kişi çocuk, yaşlı veya diyabetliyse
  • Tetanoz aşısı güncel değilse

Mangal güvenliği

Kazayı önlemek tedaviden kolaydır:

  • Ateşi asla benzin veya tinerle canlandırmayın.
  • Mangalı çocukların oyun alanından uzağa kurun.
  • Kor söndükten sonra bile saatlerce sıcak kalır; üzerine su dökerek soğutun.
  • Yanınızda bir kova su veya söndürücü bulundurun.

Sık sorulanlar

Kabarcık çıktı, patlatmalı mıyım? Hayır. Kabarcık doğal bir örtüdür. Kendiliğinden açılırsa temiz tutun ve hekime gösterin.

Yanık kremini hemen sürebilir miyim? Önce 20 dakika soğutun. Krem kararını hekim versin.

Güneş yanığı da aynı mı tedavi edilir? Serin duş ve nemlendirme yardımcı olur. Yaygın kabarcık varsa hekime başvurun.

Kaynaklar

  1. WHO — Burns fact sheet who.int (yeni pencerede açılır)
  2. NHS — Burns and scalds first aid nhs.uk (yeni pencerede açılır)
  3. American Burn Association — Burn first aid ameriburn.org (yeni pencerede açılır)
  4. Kızılay — İlk yardım bilgileri kizilay.org.tr (yeni pencerede açılır)
Yazan
DoktorClub Sağlık Editör Kurulu
Tıbbi gözetim
Dr. Murat Toktamışoğlu
Güncelleme
13 Temmuz 2026

Bu içerik bilgilendirme amaçlıdır ve bireysel tıbbi tavsiye yerine geçmez. Bir hata mı gördünüz? Bize bildirin · Yayın ilkelerimiz · Tıbbi inceleme politikası

Bu yazıda

30 saniyede özetDoğru ilk yardım adımlarıNeden buz değil?Halk uygulamaları neden tehlikeli?Hangi yanık hastaneye gider?Mangal güvenliğiSık sorulanlarKaynaklar

Kısaca

Konu
Acil Tıp & İlk Yardım
Yayın
13 Temmuz 2026
Kaynak
4 kaynak, ilki who.int
Tıbbi gözetim
Dr. Murat Toktamışoğlu

Hangi doktora gitmeliyim?

Belirtinize göre doğru uzmanlık alanını bulun.

Doğru uzmanı bulun

Okumaya devam edin

Çocuk düğme pil yuttuysa ne yapılır? İki saat kuralı

22 Eylül · 3 dk

Karbonmonoksit dedektörü nereye takılır? Isınma sezonu başlıyor

21 Eylül · 3 dk

Elektrikli scooter kazalarında en sık yaralanma hangisi? İlk yardım

7 Eylül · 2 dk
Bu rehber yardımcı oldu mu?
DoktorClub

Türkiye'nin hekim topluluğundan, hastalar için anlaşılır sağlık haberleri. Bu içerikler bilgilendirme amaçlıdır ve bireysel tıbbi tavsiye yerine geçmez.

Haberler

OnkolojiKadın sağlığıÇocuk sağlığıLongevity

Hastalar için

Hasta rehberleriBelirti rehberiHangi doktora gitmeliyim?İlaç rehberiVitamin ve mineral rehberiTıbbi hesaplayıcılar

Hekimler için

Hekim kaydıAkademiDOKGPT

Kurumsal

Yayın ilkeleriTıbbi inceleme politikasıİletişimKVKK
© 2026 DoktorClub