Meme kanseri yıllar sonra neden geri döner? 'Uyuyan' hücrelerin kalkanı

Tümördeki hücrelerin hepsi aynı hızda bölünmez. Bir kısmı geçici olarak bölünmeyi durdurur; buna dormansi (uyku hali) denir. Kemoterapi ve pek çok hedefli ilaç hızla bölünen hücreleri vurur. Uyuyan hücre bu ilaçlara görünmez kalır.

Yıllar sonra bir sinyal bu hücreleri uyandırabilir. O zaman hastalık aynı yerde ya da uzak organda yeniden ortaya çıkar. Hormon pozitif meme kanserinde geç nüks, tanıdan 5-20 yıl sonra bile görülebilir.

Ekip meme tümörü örneklerinde hücreleri tek tek ve bulundukları konumla birlikte inceledi. Bölünen ve uyuyan hücrelerin tümör içinde ayrı "mahalleler" oluşturduğunu gördü. Uyuyan hücrelerin çevresinde belirli bağışıklık hücreleri ve fibroblastlar (bağ dokusu hücreleri) yoğunlaşıyordu.

Bu çevre, ilaçların ve bağışıklık saldırısının hücreye ulaşmasını zorlaştırıyor. Yazarlar bunu koruyucu bir kalkana benzetiyor.

Bugünkü tedavi değişmiyor. Hormon pozitif hastalarda 5-10 yıl süren hormon baskılayıcı tedavi, uyuyan hücrelerin uyanmasını engellemenin bilinen yolu. Bu tedaviyi yarıda bırakmamak önemli.

Uzun vadede iki hedef doğuyor:

• Uyuyan hücreyi uyandırıp ilaca duyarlı hale getirmek ya da kalıcı uykuda tutmak.
• Koruyucu çemberi oluşturan hücreleri hedefleyerek kalkanı kaldırmak.

• Hormon tedavisini önerilen süre boyunca düzenli kullanın; yan etkiler için hekiminizle çözüm arayın.
• Kontrol muayenelerini ve yıllık mamografiyi aksatmayın.
• Düzenli fiziksel aktivite ve sağlıklı kilo nüks riskiyle ilişkilidir.
• Yeni kemik ağrısı, inatçı öksürük, baş ağrısı ya da meme cildinde değişiklik olursa kontrolü beklemeyin.