30 Saniyede Özet
Kas duvarına ilerlemiş mesane kanserinde, ameliyattan önce ve sonra verilen Keytruda-Padcev ikilisi standart kemoterapiden daha çok hastayı hayatta tuttu. Dayanak çalışma Temmuz 2026'da New England Journal of Medicine'de yayımlandı. ABD Gıda ve İlaç Dairesi (FDA) de ikiliyi aynı ay, kemoterapi alabilen hastalar için onayladı. Kazancın bir bedeli var: ağır yan etkiler, en çok da cilt tepkileri daha sık görülüyor ve tedavi bir yıla yayılıyor. Türkiye'de Padcev yalnız ileri evre için ruhsatlı, bu yüzden ameliyatla birlikte kullanımı ruhsat dışı ve SGK ödemesi de yok.
İki yıl sonra kaç hasta hayattaydı?
Mesane kanseri idrar kesesinin kas duvarına ilerlediğinde tedavinin temeli, mesanenin tamamen alınmasıdır. Yıllardır bu ameliyattan önce sisplatin adlı ilacı içeren bir kemoterapi uygulanır.
Yeni çalışmada yaklaşık 800 hasta kurayla iki gruba ayrıldı. Bir grup ameliyattan önce dört kür sisplatinli kemoterapi aldı, diğeri ameliyattan hem önce hem sonra Padcev ile Keytruda. Padcev, kanser hücresine yapışıp içine ilaç taşıyan bir antikordur. Keytruda'nın işi farklıdır: bağışıklık sisteminin kanseri tanımasına yardım eder.
İki yılın sonunda ikiliyi alan her 100 hastadan 87'si hayattaydı, kemoterapi grubunda 81'i. Kanserin kontrolündeki fark daha büyüktü. Kanseri ilerlemeden ya da geri dönmeden yaşayanlar ikili grupta 100 hastadan 79, kemoterapi grubunda 66 kişiydi.
Kanserin geri dönüp dönmediğine, hastanın hangi grupta olduğunu bilmeyen bağımsız uzmanlar karar verdi. İki grupta da hastaların çoğu hâlâ hayatta olduğundan uzun vadeli farkı zaman gösterecek. Çalışmayı Keytruda'nın üreticisi MSD destekledi.
Sisplatin alabilen de alamayan da artık aday
FDA onayı, kanseri mesanenin kas katmanına ulaşmış, uzak organlara yayılmamış ve mesanesi alınacak yetişkinleri kapsar. FDA'nın duyurusuna göre ikilinin bu dönemdeki önceki onayı yalnız sisplatin alamayan hastalar içindi. Artık sisplatine uygun olanlar da ikiliye aday.
Bu ayrım neden önemli? Çünkü sisplatin herkese verilemez. Böbrek işlevi azalmış ya da genel durumu zayıf hastalar bu ilaca uygun sayılmaz. Belirgin işitme kaybı, el ve ayaklarda uyuşma ya da ileri kalp yetmezliği de engel oluşturur.
Avrupa'da da süreç ilerliyor. Avrupa İlaç Ajansı'nın (EMA) bilimsel komitesi 17 Eylül 2026'da aynı genişletmeyi önerdi. Son kararı Avrupa Komisyonu verecek.
Bir yıla yayılan tedavi: Hastaneye ne sıklıkla gelinir?
Kemoterapi grubunda ilaç tedavisi ameliyattan önceki üç ay kadarlık dönemle bitti. İkiliyi alanlar ise ameliyattan önce yine üç ay, sonra da dokuz ay kadar tedavi gördü.
Padcev her üç haftalık dönemin birinci ve sekizinci gününde verilir. Bu yüzden ameliyattan sonraki ilk dört ay kadar hastaneye üç haftada iki kez gelinir. Sonraki aylarda yalnız Keytruda kalır ve gelişler üç haftada bire iner. İş, yol ve refakatçi düzenini bu takvime göre kurmak, tedaviyi aksatmamayı kolaylaştırır.
Cilt ve sinirde uyarı işaretleri
Ağır yan etkiler ikili grupta 100 hastadan 76'sında, kemoterapi grubunda 67'sinde görüldü. En çok dikkat isteyenler ciltte çıktı: ABD prospektüsüne göre ikiliyi alan her 100 mesane kanseri hastasından 13'ünde ağır cilt tepkisi gelişti. Padcev, ölümcül olabilen bu tepkiler nedeniyle ilaçlara verilen en üst düzey uyarıyı taşır.
Ağır cilt tepkileri çoğunlukla ilk tedavi döneminde başlar, ama daha sonra da görülebilir. Ciltte hedef tahtasına benzeyen lekeler, hızla kötüleşen döküntü, büyük su dolu kabarcıklar ya da soyulma olursa beklemeden ekibinizi arayın. Ulaşamazsanız acile gidin.
El ve ayaklarda karıncalanma, yeni başlayan nefes darlığı ya da öksürük de erkenden bildirilmeli. Aşırı susama ve sık idrara çıkma kan şekerinin yükseldiğini, görmedeki değişiklik de göz yan etkisini düşündürür. Prospektüs göz kuruluğuna karşı suni gözyaşı damlası öneriyor. İlaç doğurganlığı da bozabildiği için çocuk planını tedaviden önce konuşun.
Ameliyattan önce ekiple neyi netleştirmeli?
Ameliyat öncesi tedavinin artık tek bir yolu yok. Kemoterapi, bu ikili ve başka immünoterapi seçenekleri arasındaki seçimi ürolog ile onkolog birlikte yapar. Durvalumabla kurulan başka bir yaklaşım için NIAGARA çalışması yazısına bakabilirsiniz.
Görüşmeye giderken şu soruları yanınıza alın:
- Kanserim kas katmanına ilerlemiş mi, başka organlara yayılım var mı?
- Sisplatine uygun muyum, bunu neye göre değerlendirdiniz?
- Bende kemoterapi mi, ikili tedavi mi daha uygun, neden?
- Cilt ya da sinir yan etkisi olursa gece de olsa kimi arayacağım?
Türkiye'de bu ikiliye nasıl ulaşılır?
Padcev Türkiye'de Aralık 2023'ten beri ruhsatlı. Ama Türkiye İlaç ve Tıbbi Cihaz Kurumu'nun (TİTCK) onayladığı ürün bilgisi yalnız ameliyatla çıkarılamayan ya da yayılmış hastalığı kapsıyor. Keytruda'nın ürün bilgisinde de mesane kanseri için yalnız ileri evre yazıyor. Yani ikiliyi ameliyattan önce ve sonra kullanmak Türkiye'de ruhsat dışı sayılır.
Bu durumda yol üç adımdan geçer:
- Başvuru: İkiliyi öneren uzman hekim, Sağlık Bakanlığı'ndan hasta adına "endikasyon dışı kullanım" onayı ister; onay gelmeden tedavi başlamaz.
- Ödeme: Padcev, SGK'nın 29 Ağustos 2026 tarihli ödeme listesinde yok ve 25 Eylül'e kadarki güncellemelerde de eklenmedi. Sağlık Uygulama Tebliği, bu listede olmayan ilacın bedelini hiçbir koşulda ödemiyor; onay çıksa bile bu değişmez.
- Maliyet: Bedeli tedaviye başlamadan hastanenin eczanesinden yazılı olarak isteyin; özel sağlık sigortanız varsa kapsamını da sorun.
Sisplatinli kemoterapinin de uygun hastalarda hâlâ etkili ve yerleşik bir seçenek olduğunu unutmayın.
Hekimler için kısa not
- KEYNOTE-B15/EV-304 (NCT04700124): faz 3, açık etiketli, 1:1 randomize; n=808 (405/403), sisplatine uygun, sistektomi + pelvik lenf nodu diseksiyonuna aday MIBC (kas invaziv mesane kanseri).
- Tedavi: neoadjuvan EV (enfortumab vedotin) 1,25 mg/kg (1. ve 8. gün) + pembrolizumab 200 mg, 3 haftada bir 4 kür; adjuvan 5 kür EV + 13 kür pembrolizumab (toplam ~1 yıl). Karşılaştırma: neoadjuvan sisplatin-gemsitabin 4 kür (~3 ay), adjuvan sistemik tedavi yok.
- Birincil sonlanım EFS (olaysız sağkalım, BICR): 24. ay %79,4 ve %66,2; HR 0,53 (%95 GA 0,41–0,70), p<0,001. OS 24. ay %86,9 ve %81,3; HR 0,65 (%95 GA 0,48–0,89), p=0,006. pCR %55,8 ve %32,5.
- Randomizasyondan veri kesimine ortanca süre 33,6 ay; sistektomi %86,7 ve %89,6; derece ≥3 yan etki %75,7 ve %67,2.
- Sisplatine uygunsuzluk (EV etiketi): CrCl <60 mL/dk, ECOG ≥2, derece ≥2 işitme kaybı, NYHA ≥III kalp yetmezliği ya da derece ≥2 periferik nöropati. Uygunsuz hastada neoadjuvan 3, adjuvan 6 kür EV.
- FDA 10 Temmuz 2026 (Keytruda veya Keytruda Qlex + Padcev; öncelikli inceleme, Project Orbis). EV etiketinde SJS/TEN için kutulu uyarı; MIBC kombinasyonunda cilt reaksiyonu %65, derece 3–4 %13. CHMP 17 Eylül 2026: sisplatine uygunsuzluk şartının kaldırılması için olumlu görüş; AK kararı bekleniyor. Finansman MSD.
- Türkiye: Padcev ruhsatı 12.12.2023; KÜB (11.08.2025) yalnız rezeke edilemeyen/metastatik ürotelyal karsinom (pembrolizumabla 1. basamak; monoterapi platin ve PD-1/PD-L1 sonrası). Keytruda KÜB ürotelyal endikasyonları da yalnız lokal ileri/metastatik. MIBC perioperatif kullanım SUT 4.1.4(4) gereği endikasyon dışı onaya tabi; Padcev 29.08.2026 EK-4/A'da yok (SUT 4.1.9). Keytruda Qlex Türkiye'de ruhsatlı değil.
Kaynaklar
Bu içerik bilgilendirme amaçlıdır ve bireysel tıbbi tavsiye yerine geçmez.
İlgili Yazılar
Bu konuyla ilgili Doktorclub'da ele aldığımız diğer ilgili yazılar:
