ABD'li araştırmacılar, sivrisineklerin enfeksiyonlarını temizleyerek sıtmayı yaymalarını engellemek amacıyla onlara sıtma ilaçları verilmesini öneriyor. Yılda yaklaşık 600.000 kişiyi, çoğunlukla çocukları öldüren sıtma parazitleri, dişi sivrisinekler kan emerken bulaşıyor. Mevcut çabalar, sivrisinekleri sıtmadan tedavi etmek yerine, onları insektisitlerle öldürmeyi hedefliyor. Ancak Harvard Üniversitesi'nden bir ekip, bacakları aracılığıyla emildiğinde böcekleri sıtmadan başarıyla arındırabilen iki ilaç buldu. Uzun vadeli amaç, cibinlikleri bu ilaç kokteyli ile kaplamak.
Cibinlik altında uyumak, sıtmayı önlemenin en başarılı yollarından biri, çünkü sıtmayı yayan ana sivrisinekler geceleri avlanır. Yüksek riskli sıtma bölgelerinde yaşayan çocukları korumak için aslında aşılar öneriliyor. Fakat, cibinlikler hem fiziksel bir bariyer görevi görüyor hem de üzerlerine konan sivrisinekleri öldüren insektisitler içeriyor. Ancak birçok ülkede sivrisinekler insektisitlere karşı dirençli hale geldi, bu nedenle kimyasallar böcekleri eskisi kadar etkili bir şekilde öldürmüyor. Harvard'dan araştırmacı Dr. Alexandra Probst, daha önce sivrisineklerdeki parazitleri doğrudan öldürmeye çalışmadıklarını, çünkü sadece sivrisinekleri öldürdüklerini belirtiyor ve bu yaklaşımın artık yeterli olmadığını ekliyor.
Araştırmacılar, sivrisinekleri enfekte ederken sıtmanın DNA'sındaki olası zayıf noktaları bulmak için analizler yaptılar. Geniş bir potansiyel ilaç kütüphanesinden yola çıkarak, 22 ilacı içeren kısa bir liste oluşturdular. Bu ilaçlar, dişi sivrisineklere sıtma ile kontamine edilmiş kan yemeği verildiğinde test edildi. Nature dergisindeki makalelerinde bilim insanları, parazitlerin %100'ünü öldüren iki son derece etkili ilacı tanımladılar. İlaçlar, cibinliklere benzer malzemeler üzerinde test edildi. Dr. Probst, “Sivrisinek cibinlikle temas etse bile, içindeki parazitler ölür ve bu sayede sıtmayı bulaştırmaz.” dedi.
Dr. Probst, bunun sivrisinekleri hedef almanın tamamen yeni bir yolu olduğu için gerçekten heyecan verici bir yaklaşım olduğunu düşünüyor. Sıtma parazitinin ilaçlara karşı direnç geliştirme olasılığının daha düşük olduğunu, çünkü enfekte olmuş her insanda milyarlarca, ancak her sivrisinekte beşten az parazit bulunduğunu söylüyor. Araştırmacılar, ilaçların cibinlikler üzerinde bir yıl boyunca etkili olduğunu ve bunun insektisitlere ucuz ve uzun ömürlü bir alternatif olabileceğini belirtiyorlar.
Bu yaklaşım laboratuvarda kanıtlanmış durumda. Bu yaklaşımın işe yarayıp yaramadığını anlamak için tüm çalışmaların tamamlanması en az altı yıl sürecek. Ancak araştırmacıların vizyonu, hem sıtma önleyici ilaçlar hem de insektisitlerle işlem görmüş cibinliklere sahip olmak, böylece bir yaklaşım işe yaramazsa diğerinin işe yaramasını sağlamak.
