Sivrisinekler İçin İnsan Kanını Ölümcül Hale Getiren İlaç Sıtmanın Yayılmasını Azaltıyor

Bilim insanları geçtiğimiz yıl tesadüfi bir şekilde sıtmanın üstesinden gelmek için yeni bir yöntem keşfettiler. Sıtma taşıyan sivrisineklerin, son zamanlarda baş biti ve uyuz tedavisinde yaygın olarak kullanılan anti-parazitik ilaç Ivermektin'i kullanmış bir kişinin kanını emmesi durumunda öldüğünü fark ettiler.

Rastgele yapılan bir araştırma, tüm popülasyona her üç haftada bir olacak şekilde Ivermektin verildiği taktirde çocukluk sıtması epizotlarının yüzde 20 oranında azalabileceğini gösteriyor. Araştırma sonuçlarına Lancet sağlık dergisinde yer verildi.

Sıtma, enfekte bir sivrisineğin ısırığından yayılan Plasmodium parazitinin neden olduğu tropikal bir hastalıktır. İnsanlığın sıtmaya karşı savaşındaki en büyük engellerden biri sıtma ilacı direncidir. Yıllar içerisinde sıtma kaynaklı ölüm oranlarının azalmasından sonra, en verimli sıtma ilaçlardan biri olan artemisinine karşı direnç geliştiren sıtma parazitleri nedeniyle hastalıkla nasıl başa çıkılacağı konusu yeniden gündeme geldi. Bu nedenle bu yeni tedavi seçeneği şu anda büyük önem arz ediyor.

Colorado Eyalet Üniversitesi'nden Dr. Brian D. Foy, “Ivermektin, insan kanını sivrisinekler için ölümcül hale getirerek hastalığın başka insanlara bulaşma olasılığını azaltmış oluyor. Ivermektin, sıtmayı kontrol altına alan böcek ilaçları ve diğer sıtma ilaçlarıyla karşılaştırıldığında benzersiz bir etkinliğe sahip olduğundan; hastalığın rezidüel yayılmasıyla mücadele etmek için sıtmayı tedavi eden ilaçlarla birlike kullanılabilir.” diyor.

Çalışma, Burkina Faso’nun yağışlı mevsiminde 18 haftalık bir süre boyunca, sekiz köyden 590'ı çocuk olmak üzere 2 bin 700 kişi üzerinde yürütüldü. Katılımcıların her birine tek doz Ivermektin ve 400 mg anti-parazit ilacı verilirken, bin 447 kişiye daha sonraki üç hafta boyunca Ivermektin dozu verilmeye devam edildi.

Ekstra Ivermektin dozu alan gruplarda, çocuk başına sıtma ataklarında yüzde 20'lik bir düşüş görüldü. İlacı alan grupta sıtmaya yakalanmayan çocuk sayısı iki katından fazla artış gösterdi. Ayrıca ilaçtan kaynaklanan yan etkiler oldukça az oldu.

Dr. Foy, “Sivrisineklerin kontrol araçlarına adapte olma kabiliyetleri nedeniyle, sıtmanın bulaşmasını önleyen yeni yöntemlere ihtiyaç var. Ivermektin insanlarda iyi tolere ediliyor ve yaygın olarak kullanılıyor. Araştırmamızda nispeten küçük bir örneklem kullanıldığı için elbette daha fazla çalışmaya ihtiyaç var; ancak ilerleyen zamanlarda yapılacak denemeler benzer sonuçlar gösterirse Ivermektin hastalığı azaltmada yararlı bir araç olabilir.” diye belirtiyor.