30 Saniyede Özet
Akciğer kanseri ameliyatından sonra üç yıla kadar içilen bir hapın yararı, ilaç bırakıldıktan yıllar sonra da sürüyor. Eylül 2026'da Journal of Thoracic Oncology dergisinde yayımlanan güncellemede, sekizinci yılda Tagrisso alanların 100'de 79'u, etkisiz hap alanların 64'ü hayattaydı. Sonuç yalnız tümörü ameliyatla tamamen alınmış ve EGFR adlı gende belirli bir değişiklik taşıyan hastalar için geçerli. Sekiz yıllık analiz baştan planlanmadığı için sonuç, planlanmış bir analiz kadar kesin değil. Türkiye'de ameliyat sonrası kullanımın bedelini SGK karşılamıyor.
Sekiz yıl sonra tablo
Araştırmaya pek çok ülkeden yaklaşık 700 hasta katıldı ve kurayla ikiye ayrıldı. Bir grup her gün bir tablet Tagrisso aldı, öbür grup içinde ilaç bulunmayan bir benzerini. Hastaların bir kısmı ameliyattan sonra önce kemoterapi de aldı.
İlaç önce kanserin geri dönmesini geciktirdi. 2023'te New England Journal of Medicine'de yayımlanan analizde de ilacı alanların daha uzun yaşadığı gösterildi. Sekiz yıllık sonuç Eylül 2026'da Seul'deki Dünya Akciğer Kanseri Konferansı'nda sunuldu. Yeni güncelleme, tedavinin bitmesinden yıllar sonrasına bakıyor: İki grup arasındaki mesafe korunmuş.
Hastalığı daha ileri evrede olanlarda da tablo benzer. Evre II ve IIIA hastalarda sekizinci yılda ilaç grubunda her 100 kişiden 74'ü, etkisiz hap grubunda 58'i hayattaydı.
Hastalar kurayla ayrıldığı ve gerçek ilaç benzerinden ayırt edilemediği için karşılaştırmanın temeli sağlam. Ama sekiz yıllık analiz sonradan eklendi. Üstelik 2023'te hayatta olan hastaların 100'de 23'ünden yeni bilgi alınamadı; bu hastalar hesaba son bilinen durumlarıyla girdi. Çalışmayı ilacın üreticisi AstraZeneca finanse etti.
EGFR testi: Hangi sonuç bu tedaviyi gündeme getirir?
Tedavi, ameliyatla tümörü tamamen çıkarılmış küçük hücreli dışı akciğer kanseri hastaları içindir. Kanser akciğerde ya da yakın lenf bezlerinde kalmış, uzak organlara yayılmamış olmalı. Araştırmaya evre IB, II ve IIIA hastalar alındı. Evreleme sistemi yıllar içinde değiştiği için raporunuzdaki evrenin bu aralığa girip girmediğini onkoloğunuz doğrular.
Asıl şart, tümörde EGFR adlı gende iki yaygın değişiklikten birinin bulunması. Moleküler test raporunuzda şu ifadelerden biri geçer:
- "Ekson 19 delesyonu" (İngilizce raporlarda "exon 19 deletion")
- "Ekson 21 L858R mutasyonu"
Birinci değişikliği taşıyanlarda yarar daha net göründü. İkincisinde de yarar yönünde bir eğilim var, ama bu grupta sonuç kesin değil.
İshal, döküntü, göz: Hangi yan etki acil?
Tablet günde bir kez, aç ya da tok karnına alınır. En sık yan etkiler ishal, döküntü, tırnak sorunları, cilt kuruluğu ve ağız yaralarıdır. Bunlar için erken destek almak, tedaviyi aksatmadan sürdürmeyi kolaylaştırır. Kalp hastalığı ya da kalp ritmi sorunu olanlarda, tedavi öncesinde ve sırasında EKG ve kalp ultrasonu istenebilir. Kalp için kullandığınız ilaçları da mutlaka onkoloğunuza söyleyin.
Şu belirtiler bir sonraki kontrolü beklemez; onkoloğunuzu hemen arayın ya da acile gidin:
- Yeni başlayan ya da artan nefes darlığı, öksürük ve ateş. Akciğer dokusunda iltihap olabilir.
- Gözde ağrı, kızarıklık, sulanma, ışığa hassasiyet ya da görmede değişiklik. Göz doktoruna hemen görünmek gerekir.
- Baş dönmesi, bayılacak gibi olma, çarpıntı ya da bacaklarda şişlik. Kalple ilgili bir yan etki olabilir.
- Ciltte, ağızda ya da gözlerde yaygın su toplama ve soyulma. Bu, ağır bir cilt reaksiyonunu düşündürür.
SGK ödemiyorsa ilaca nasıl ulaşılır?
Tagrisso Türkiye'de ruhsatlı. Ancak Sağlık Uygulama Tebliği (SUT), ilacın bedelini yalnız ileri evre ya da yayılmış akciğer kanserinde ödüyor. Ameliyat sonrası kullanım bu maddede yer almıyor. Bu durumda iki yol kalıyor:
- İlacın bedelini kendiniz karşılamak.
- Özel sağlık sigortanız varsa, poliçenin evde kullanılan kanser ilaçlarını karşılayıp karşılamadığını sigorta şirketine sormak.
Hesap yaparken tek kutuya değil toplama bakın. Türkiye'de satılan kutu 28 tablet, yani yaklaşık bir aylık tedavi; üç yıllık tedavi 39 kutu kadar tutar. Güncel kutu fiyatını hastanenizin eczanesi ya da herhangi bir eczane söyleyebilir.
EGFR testi, ameliyatla çıkarılan tümör dokusunda yapılır. SUT, bu tür kanser gen testlerinin üniversite ve eğitim-araştırma hastanelerinde ve ruhsatlı genetik tanı merkezi olan hastanelerde SGK'ya faturalanmasına izin veriyor.
Acele etmek de gerekiyor, çünkü bu adımlar vakit alabilir. Araştırmada kemoterapi almayan hastalar ameliyattan en geç 10 hafta sonra tedaviye alındı; kemoterapi alanlarda bu süre 26 haftaydı. Test sonucu çıkar çıkmaz bedel konusunu açın ve kararı göğüs cerrahınız ile tıbbi onkoloğunuz birlikte versin.
Ameliyat sonrası ilk kontrolden önce şunları not alın:
- Tümörümde EGFR testi yapıldı mı, hangi değişiklik çıktı?
- Benim değişikliğimde yarar ne kadar net?
- Önce kemoterapi almam gerekiyor mu?
- İlaca en geç ne zaman başlamalıyım?
- Üç yıllık tedavi bitince kontrollerim nasıl olacak?
Hekimler için kısa not
- ADAURA (NCT02511106): faz 3, çift kör, plasebo kontrollü, 1:1; n=682; tam rezeke, EGFR ekson 19 del/L858R, evre IB–IIIA KHDAK (küçük hücreli dışı akciğer kanseri); osimertinib 80 mg/gün, en fazla 3 yıl; adjuvan kemoterapi izinli. Randomizasyon cerrahiden sonra kemoterapi alanlarda ≤26 hafta, almayanlarda ≤10 hafta.
- Planlı final OS (NEJM 2023): evre IB–IIIA 5 yıllık OS %88 ve %78, HR 0,49 (%95,03 GA 0,34–0,70), P<0,001.
- 8 yıllık güncelleme (JTO, 13 Eylül 2026; post hoc keşif amaçlı; veri kesimi 4 Mayıs 2026): IB–IIIA OS HR 0,52 (%95 GA 0,39–0,71), 8 yıllık OS %79 ve %64; II–IIIA HR 0,53 (0,38–0,75), %74 ve %58.
- Ortanca izlem 93,3 ve 79,6 ay (IB–IIIA). 2023'teki 558 sağ hastanın 431'inden ek veri; 127 hasta (%22,8) önceki kesimde sansürlü kaldı. Evreleme AJCC 7. baskıya göre.
- Mutasyon alt grupları: Ex19del HR 0,45 (0,29–0,68); L858R HR 0,72 (0,46–1,11).
- Etiket uyarıları: ILD/pnömonit, QTc uzaması, kardiyomiyopati, keratit, EMM/SJS/TEN; güçlü CYP3A4 indükleyicilerinden kaçınma. Kontrasepsiyon: kadın 6 hafta, erkek 4 ay.
- Maliyet: TİTCK referans bazlı ilaç listesi (18.02.2026) Tagrisso 80 mg 28 tablet gerçek kaynak fiyatı 5.040 €; 3 yıllık adjuvan tedavi ≈39 kutu.
- Düzenleyici: FDA ve EMA ürün bilgilerinde adjuvan endikasyon var. Türkiye: TİTCK ruhsatlı; SUT 4.2.14.C (rr) osimertinibi yalnız lokal ileri/metastatik 1. basamak ve T790M+ 2. basamakta öder, adjuvan kullanım maddede yok.
Kaynaklar
Bu içerik bilgilendirme amaçlıdır ve bireysel tıbbi tavsiye yerine geçmez.
İlgili Yazılar
Bu konuyla ilgili Doktorclub'da ele aldığımız diğer ilgili yazılar:
