Akciğer kanseri ameliyatından sonra Tagrisso: 8 yıllık sonuç

Araştırmaya pek çok ülkeden yaklaşık 700 hasta katıldı ve kurayla ikiye ayrıldı. Bir grup her gün bir tablet Tagrisso aldı, öbür grup içinde ilaç bulunmayan bir benzerini. Hastaların bir kısmı ameliyattan sonra önce kemoterapi de aldı.

İlaç önce kanserin geri dönmesini geciktirdi. 2023'te New England Journal of Medicine'de yayımlanan analizde de ilacı alanların daha uzun yaşadığı gösterildi. Sekiz yıllık sonuç Eylül 2026'da Seul'deki Dünya Akciğer Kanseri Konferansı'nda sunuldu. Yeni güncelleme, tedavinin bitmesinden yıllar sonrasına bakıyor: İki grup arasındaki mesafe korunmuş.

Hastalığı daha ileri evrede olanlarda da tablo benzer. Evre II ve IIIA hastalarda sekizinci yılda ilaç grubunda her 100 kişiden 74'ü, etkisiz hap grubunda 58'i hayattaydı.

Hastalar kurayla ayrıldığı ve gerçek ilaç benzerinden ayırt edilemediği için karşılaştırmanın temeli sağlam. Ama sekiz yıllık analiz sonradan eklendi. Üstelik 2023'te hayatta olan hastaların 100'de 23'ünden yeni bilgi alınamadı; bu hastalar hesaba son bilinen durumlarıyla girdi. Çalışmayı ilacın üreticisi AstraZeneca finanse etti.

Tedavi, ameliyatla tümörü tamamen çıkarılmış küçük hücreli dışı akciğer kanseri hastaları içindir. Kanser akciğerde ya da yakın lenf bezlerinde kalmış, uzak organlara yayılmamış olmalı. Araştırmaya evre IB, II ve IIIA hastalar alındı. Evreleme sistemi yıllar içinde değiştiği için raporunuzdaki evrenin bu aralığa girip girmediğini onkoloğunuz doğrular.

Asıl şart, tümörde EGFR adlı gende iki yaygın değişiklikten birinin bulunması. Moleküler test raporunuzda şu ifadelerden biri geçer:

• "Ekson 19 delesyonu" (İngilizce raporlarda "exon 19 deletion")
• "Ekson 21 L858R mutasyonu"

Birinci değişikliği taşıyanlarda yarar daha net göründü. İkincisinde de yarar yönünde bir eğilim var, ama bu grupta sonuç kesin değil.

Tablet günde bir kez, aç ya da tok karnına alınır. En sık yan etkiler ishal, döküntü, tırnak sorunları, cilt kuruluğu ve ağız yaralarıdır. Bunlar için erken destek almak, tedaviyi aksatmadan sürdürmeyi kolaylaştırır. Kalp hastalığı ya da kalp ritmi sorunu olanlarda, tedavi öncesinde ve sırasında EKG ve kalp ultrasonu istenebilir. Kalp için kullandığınız ilaçları da mutlaka onkoloğunuza söyleyin.

Şu belirtiler bir sonraki kontrolü beklemez; onkoloğunuzu hemen arayın ya da acile gidin:

• Yeni başlayan ya da artan nefes darlığı, öksürük ve ateş. Akciğer dokusunda iltihap olabilir.
• Gözde ağrı, kızarıklık, sulanma, ışığa hassasiyet ya da görmede değişiklik. Göz doktoruna hemen görünmek gerekir.
• Baş dönmesi, bayılacak gibi olma, çarpıntı ya da bacaklarda şişlik. Kalple ilgili bir yan etki olabilir.
• Ciltte, ağızda ya da gözlerde yaygın su toplama ve soyulma. Bu, ağır bir cilt reaksiyonunu düşündürür.

Tagrisso Türkiye'de ruhsatlı. Ancak Sağlık Uygulama Tebliği (SUT), ilacın bedelini yalnız ileri evre ya da yayılmış akciğer kanserinde ödüyor. Ameliyat sonrası kullanım bu maddede yer almıyor. Bu durumda iki yol kalıyor:

• İlacın bedelini kendiniz karşılamak.
• Özel sağlık sigortanız varsa, poliçenin evde kullanılan kanser ilaçlarını karşılayıp karşılamadığını sigorta şirketine sormak.

Hesap yaparken tek kutuya değil toplama bakın. Türkiye'de satılan kutu 28 tablet, yani yaklaşık bir aylık tedavi; üç yıllık tedavi 39 kutu kadar tutar. Güncel kutu fiyatını hastanenizin eczanesi ya da herhangi bir eczane söyleyebilir.

EGFR testi, ameliyatla çıkarılan tümör dokusunda yapılır. SUT, bu tür kanser gen testlerinin üniversite ve eğitim-araştırma hastanelerinde ve ruhsatlı genetik tanı merkezi olan hastanelerde SGK'ya faturalanmasına izin veriyor.

Acele etmek de gerekiyor, çünkü bu adımlar vakit alabilir. Araştırmada kemoterapi almayan hastalar ameliyattan en geç 10 hafta sonra tedaviye alındı; kemoterapi alanlarda bu süre 26 haftaydı. Test sonucu çıkar çıkmaz bedel konusunu açın ve kararı göğüs cerrahınız ile tıbbi onkoloğunuz birlikte versin.

Ameliyat sonrası ilk kontrolden önce şunları not alın:

• Tümörümde EGFR testi yapıldı mı, hangi değişiklik çıktı?
• Benim değişikliğimde yarar ne kadar net?
• Önce kemoterapi almam gerekiyor mu?
• İlaca en geç ne zaman başlamalıyım?
• Üç yıllık tedavi bitince kontrollerim nasıl olacak?