30 Saniyede Özet
Boyunda kesi açılmadan, ince bir iğnenin ucundaki ısıyla yakılan küçük tiroid kanserlerinin 10'da 9'u kontrol ultrasonunda artık görünmüyordu. Bu sonuç, Ağustos 2026'da Thyroid dergisinde yayımlanan ve Latin Amerika'daki çok sayıda merkezin kayıtlarını bir araya getiren çalışmadan geliyor. Radyofrekans ablasyon denen yöntem, 2 santimetreyi geçmeyen papiller kanserde ameliyat ve izlemin yanında üçüncü bir yol olarak konuşuluyor. Ancak ultrasonda görünmemek kesin iyileşme demek değildir; hastalar kısa süre izlendi ve yöntem ameliyatla aynı çalışmada karşılaştırılmadı.
İğneyle yakma nasıl yapılır?
Radyofrekans ablasyonda, yani iğneyle yakmada, hekim tümörü ultrason ekranında görerek çalışır. İnce iğneyi deriden tümörün içine ilerletir ve iğnenin ucundan verilen ısıyla kanserli dokuyu yok eder. Tiroid bezi yerinde kalır, boyunda dikiş gerektiren bir kesi olmaz.
İşlemde yalnız tiroidin çevresi uyuşturulur ve hasta uyanık kalır. Kore Tiroid Radyolojisi Derneği'nin kılavuzu genel anesteziyi önermez, çünkü uyanık hastada ses kısıklığı gibi bir sinir sorunu işlem sırasında hemen fark edilir. Böyle bir durumda hekim, sinirin çevresine soğuk sıvı vererek hasarı sınırlayabilir.
Ekranda yanmamış bir parça görülürse o bölge aynı seansta yeniden yakılabilir.
Bir buçuk yıl sonra ultrasonda ne görüldü?
Araştırmacılar, Latin Amerika'da iğneyle yakma uygulanan 251 hastanın sonuçlarını inceledi. Hepsinde tiroid kanserinin en sık türü olan papiller kanser vardı. Tümörler boyundaki lenf bezlerine yayılmamıştı ve çoğu bir nohuttan, yani 1 santimetreden küçüktü.
Son kontrolde tümörlerin 10'da 9'u ultrasonda artık görünmüyordu. En az bir buçuk yıl izlenen tümörlerde bu oran 100'de 97'ye çıktı. Tümörün görüntüde kaybolması tamamen yok olduğunu kanıtlamaz, bu yüzden kontroller yıllarca sürer. Görünür kalan tümörlerin hiçbirinde hastalık lenf bezlerine ya da uzak organlara sıçramadı.
Tümörün kaybolması zaman alıyor, bu yüzden izlem uzadıkça oran yükseldi. 1 santimetreyi aşan tümörlerde ise tamamen kaybolma şansı daha düşük kaldı. İşleme bağlı tek sorun geçici ses kısıklığıydı ve 100 hastadan 2–3'ünde görüldü.
Ameliyat mı, izlem mi, yakma mı?
Amerikan Tiroid Derneği'nin hasta rehberine göre tiroidi tamamen alınan kişi ömür boyu her gün tiroid hormonu hapı kullanır. Ameliyatta ses tellerini yöneten sinir etkilenebilir; bu çoğu zaman geçici bir ses kısıklığıyla atlatılır, kalıcı hasar nadirdir. Bezin tamamı alındığında yanındaki kalsiyum bezleri de zarar görebilir ve parmak uçlarında ya da dudak çevresinde karıncalanma başlar.
Aktif izlemde küçük tümöre hemen dokunulmaz, düzenli ultrasonla takip edilir ve büyürse tedaviye geçilir. Bu yolla izlenen yaklaşık 9 bin hastayı toplayan bir analizde, yıllar içinde 100 hastadan 5'inin tümörü büyüdü. Büyüme gençlerde daha sık görüldüğü için izlem, özellikle ileri yaştaki hastalarda öne çıkar.
İğneyle yakmada bez yerinde kalır, karşılığında düzenli ultrason kontrolüne gitmek gerekir. Tedavi edilen tümör tam kaybolmayabilir. Önceki çalışmaları toplayan bir analizde bezin başka bir yerinde yeni küçük bir tümör çıkması 100 hastadan birinden azında görüldü.
Hangi tümörde denenebilir?
En güçlü kanıt, 1 santimetreden küçük, tiroidin içinde kalmış ve lenf bezine yayılmamış papiller kanserler içindir. Tıp dilinde bunlara papiller mikrokarsinom denir. Tanının iğne biyopsisiyle kesinleşmiş olması gerekir.
Daha büyük tümörlerde sonuçlar zayıf kaldığı için yazarlar, yöntemin bu grupta yalnız bilimsel bir araştırma içinde denenmesini öneriyor. Lenf bezlerine ya da uzak organlara yayılmış hastalıkta standart tedavi hâlâ ameliyattır.
Neden henüz herkese önerilmiyor?
Çalışma geriye dönüktü, yani tedavi bittikten sonra hasta dosyalarına bakıldı. Aynı dönemde ameliyat olan ya da yalnız izlenen bir karşılaştırma grubu yoktu. Bu yüzden yöntemin ameliyattan iyi ya da ona denk olduğu söylenemez. Avrupa Tiroid Derneği'nin 2021 kılavuzu da yakmayı ilk seçenek saymıyor. Kılavuz, ameliyat riski yüksek olan ya da ameliyatı ve izlemi istemeyen düşük riskli hastalarda düşünülmesini öneriyor.
Papiller tiroid kanseri çoğu zaman yıllar içinde yavaş ilerler ve bir buçuk yıllık takip uzun vadeli bir yargıya yetmez. Ek bir analiz, bu işlemi sık uygulayan hekimlerde sonuçların daha iyi olabileceğini düşündürdü; yani işlemi kimin yaptığı da önemli. Yazarlar, cihaz üreticilerinden destek almadıklarını bildirdi.
Tanı aldıysanız kime başvurabilirsiniz?
Küçük bir papiller tiroid kanseri çoğu zaman acil değildir. Seçenekleri tartmak ve ikinci bir uzman görüşü almak için vaktiniz olur.
İşlemi hangi bölümün yaptığı merkeze göre değişir. Latin Amerika çalışmasında ekibi girişimsel radyologlar, tiroid cerrahları ve endokrinologlar birlikte oluşturdu. Girişimsel radyolog, görüntü eşliğinde iğneyle tedavi eden radyoloji uzmanıdır; endokrinolog da hormon hastalıklarına bakar.
Türkiye'de ilk adres genellikle endokrinoloğunuzdur, ondan bu işlemi düzenli uygulayan bir ekibe yönlendirme isteyebilirsiniz. Görüşmede önce tümörünüzün kaç milimetre olduğunu ve lenf bezlerinde yayılım bulunup bulunmadığını öğrenin, çünkü masadaki seçenekleri bu iki bilgi belirler. Ardından şunları sormak işinizi kolaylaştırır:
- Ekibiniz bugüne kadar kaç hastayı bu yöntemle tedavi etti?
- Tümör tam kaybolmazsa ne yapılacak?
- Kontrol ultrasonları hangi aralıkla ve kaç yıl boyunca çekilecek?
- İşlem SGK kapsamında mı, değilse ücreti ne kadar?
Hekimler için kısa not
- Dueñas JP ve ark., Thyroid, çevrimiçi 6 Ağustos 2026 (LAITA): retrospektif çok merkezli kohort; 6 ülke, 12 merkez; Ocak 2019–Haziran 2025; ultrason kılavuzluğunda radyofrekans ablasyon (RFA).
- n=251 hasta / 252 tümör; T1N0M0 papiller tiroid kanseri (PTK) ≤2 cm; ortanca yaş 45,5; %74,2 kadın; ortanca tümör çapı 6,7 mm; %92,1 T1a.
- Ortanca izlem 18 ay (çeyrekler arası aralık 12–24; aralık 12–72). Tam kaybolma %89,7 (226/252); ≥18 ay izlenenlerde %97,0, ≥36 ay izlenenlerde %100. Persistans %10,3; lenf nodu ya da uzak metastaz yok.
- Komplikasyon %2,4 (6/252), tümü geçici disfoni.
- Çok değişkenli analiz: >10 mm düzeltilmiş OR 0,23 (%95 GA 0,07–0,78); >12 ay izlem OR 11,33 (3,61–35,6). Post hoc: operatör hacmi ≥250 RFA ile tam kaybolma arasında olası ilişki. T1b ablasyonu yazarlarca klinik çalışma çerçevesinde öneriliyor; endüstri desteği yok.
- Teknik: KSThR kılavuzları (2017; 2025 rekürren tiroid kanseri) perilezyonel/peritiroidal lidokainle lokal anestezi, hidrodiseksiyon ve moving-shot tekniğini standart sayıyor; genel anestezi/derin sedasyon komplikasyonun fark edilmesini geciktirebileceği için önerilmiyor. İşlem sırasında sinir hasarı belirtisinde (ses değişikliği) soğuk %5 dekstroz bolusu öneriliyor. Zhou ve ark. 2024 (tek merkez, n=358 PTMK): rezidüde aynı seansta ek ablasyon; birkaç saat gözlem sonrası taburculuk.
- Bağlam: van Dijk ve ark. 2022 meta-analizi (JAMA Otolaryngol Head Neck Surg; 15 çalışma, 1.770 hasta, ortalama izlem 33 ay): havuzlanmış tam kaybolma %79; yeni mikrokarsinom %0,9; lenf nodu metastazı %0,2. ATA hasta bilgilendirmesi: total tiroidektomide geçici disfoni %5–7, kalıcı rekürren laringeal sinir hasarı %0,5, dört paratiroidin etkilenme riski %1–3.
- Kılavuz konumu: ETA/CIRSE 2021, düşük riskli PTMK'de termal ablasyonu cerrahi riski yüksek, yaşam beklentisi kısa, eşlik eden hastalığı olan ya da cerrahi/aktif izlemi istemeyen hastalarda "düşünülebilir" diye öneriyor; birinci basamak değil.
- Aktif izlem: Luo ve ark. 2024 meta-analizi (Endocrine; 11 çalışma, 8.880 düşük riskli PTMK) tümör büyümesi 464 hasta (%5,2; çalışmalar arası %3,4–19,4); genç yaş ve yüksek TSH risk etkeni. Ito ve ark. 2014 (Thyroid; Kuma Hastanesi, 1.235 hasta, ortalama izlem 75 ay): uzak metastaz ya da PTK'ye bağlı ölüm yok; ileri yaş en uygun aday.
Kaynaklar
- Dueñas JP, Buitrago-Gómez N, Rahal A ve ark. (2026) — Early Outcomes of Thermal Ablation for Low-Risk Papillary Thyroid Cancer: A Multicenter Study from Latin American Interventional Thyroidology Association (Thyroid): https://doi.org/10.1177/10507256261475837
- PubMed (2026) — PMID 42558025 kaydı ve özet: https://pubmed.ncbi.nlm.nih.gov/42558025/
- Kim JH, Baek JH, Lim HK ve ark. (2018) — 2017 Thyroid Radiofrequency Ablation Guideline: Korean Society of Thyroid Radiology (Korean Journal of Radiology): https://pmc.ncbi.nlm.nih.gov/articles/PMC6005940/
- Ha EJ, Lee MK, Baek JH ve ark. (2025) — Radiofrequency Ablation for Recurrent Thyroid Cancers: 2025 Korean Society of Thyroid Radiology Guideline (Korean Journal of Radiology): https://pmc.ncbi.nlm.nih.gov/articles/PMC11717866/
- Zhou G, Zhang X, Xu K ve ark. (2024) — Retrospective Analysis of the Efficacy and Safety of Ultrasound-Guided Radiofrequency Ablation in the Treatment of Papillary Thyroid Microcarcinoma (International Journal of Endocrinology): https://pmc.ncbi.nlm.nih.gov/articles/PMC10937084/
- van Dijk SPJ, Coerts HI, Gunput STG ve ark. (2022) — Assessment of Radiofrequency Ablation for Papillary Microcarcinoma of the Thyroid: A Systematic Review and Meta-analysis (JAMA Otolaryngology–Head & Neck Surgery): https://pubmed.ncbi.nlm.nih.gov/35142816/
- Luo N, Shi X, Xia Y ve ark. (2024) — Risk factors for tumor enlargement in low-risk papillary thyroid microcarcinoma patients: a systematic review and meta-analysis (Endocrine): https://pubmed.ncbi.nlm.nih.gov/38600392/
- Ito Y, Miyauchi A, Kihara M ve ark. (2014) — Patient age is significantly related to the progression of papillary microcarcinoma of the thyroid under observation (Thyroid): https://pubmed.ncbi.nlm.nih.gov/24001104/
- American Thyroid Association — Thyroid Surgery (hasta bilgilendirme sayfası): https://www.thyroid.org/thyroid-surgery/
- Papini E, Monpeyssen H, Frasoldati A, Hegedüs L (2020) — 2020 European Thyroid Association Clinical Practice Guideline for the Use of Image-Guided Ablation in Benign Thyroid Nodules (European Thyroid Journal): https://pubmed.ncbi.nlm.nih.gov/32903999/
- Mauri G, Hegedüs L, Bandula S ve ark. (2021) — European Thyroid Association and Cardiovascular and Interventional Radiological Society of Europe 2021 Clinical Practice Guideline for the Use of Minimally Invasive Treatments in Malignant Thyroid Lesions (European Thyroid Journal): https://pmc.ncbi.nlm.nih.gov/articles/PMC8215982/
- Uluslararası Kanser Araştırma Ajansı (IARC) (2026) — GLOBOCAN 2024 Türkiye bilgi notu (Global Cancer Observatory): https://gco.iarc.who.int/media/globocan/factsheets/populations/792-turkiye-fact-sheet.pdf
Bu içerik bilgilendirme amaçlıdır ve bireysel tıbbi tavsiye yerine geçmez.
İlgili Yazılar
Bu konuyla ilgili Doktorclub'da ele aldığımız diğer ilgili yazılar:
