Surrey'li 115 yaşındaki Ethel Caterham'ın dünyanın en yaşlı insanı unvanını almasıyla birlikte, birçok kişi uzun ömrün sırrını merak ediyor. Bu gibi örnekler söz konusu olduğunda, sağlık ve uzun ömür tavsiyesi almak her zaman iyi bir fikir olmasa da, araştırmalar uzun ömürlü insan gruplarından alınabilecek bazı yaşam tarzı ipuçlarını sunuyor. Fiziksel aktivite, uzun ve sağlıklı bir yaşam sürmenin temel taşlarından biridir. Araştırmalar, haftada sadece 75 dakikalık tempolu yürüyüşün bile yaşam beklentisini yaklaşık iki yıl artırdığını gösteriyor; bu da hareketliliğin sağlık üzerindeki olumlu etkisini vurguluyor.
Hareketsizliğin sağlık ve uzun ömür üzerindeki olumsuz etkileri ise daha az bilinir ancak son derece önemli. Yapılandırılmış egzersiz ne kadar faydalı olursa olsun, tek başına tüm gün oturmanın zararlarını telafi edemez. Araştırmalar, hareketsiz bir yaşam tarzının erken ölüm riskiyle ilişkili olduğunu gösteriyor. Bu nedenle, mümkünse uzun süre oturmaktan kaçınmak, her 30 dakikada bir ayağa kalkmak veya kısa yürüyüşler yapmak gibi pratik ipuçları, uzun ve sağlıklı bir yaşam şansını artırmaya yardımcı olabilir.
Beslenme alışkanlıkları da uzun ömrün önemli bir parçası. Yaklaşık 100.000 kişinin 30 yıl boyunca takip edildiği bir çalışma, 70 yaşına sağlıklı bir şekilde ulaşan kişilerin genellikle daha fazla meyve, sebze, tam tahıllı ürünler, kuruyemişler ve baklagiller tükettiğini, trans yağlar, kırmızı veya işlenmiş etler, kızarmış yiyecekler ve şekerli gıdaları daha az yediğini ortaya koydu. Bu durum, vegan olmak zorunda olmasanız bile, bitki bazlı besinlere ağırlık vermenin sağlıklı yaşlanmayla ilişkili olduğunu gösteriyor. Ayrıca, kalori kısıtlaması ve aralıklı oruç gibi beslenme düzenlerinin hayvanlarda yaşam süresini artırdığı, insanlarda ise olumlu metabolik değişimlere neden olduğu gözlemlenmiştir.
Düzenli ve kaliteli uyku da ömür boyu sağlık ve genel uzun ömürlülük için kritik öneme sahip. Yaklaşık 500.000 İngiliz üzerinde yapılan bir çalışma, düzensiz uyku düzenlerinin erken ölüm riskini %50 artırdığını gösterdi. Stres yönetimi ve sosyal bağlantılar da uzun ömürle yakından ilişkili. Erken yaşta yaşanan stres faktörleri, yaşamın ilerleyen dönemlerinde sağlığı olumsuz etkileyebilirken, strese karşı psikolojik dayanıklılık gösteren yaşlı yetişkinlerin herhangi bir nedenden ölme olasılığı daha düşük. Güçlü sosyal ağlara sahip olmanın da uzun ömürlülüğü artırdığı yaygın bir bulgudur, zira sosyal bağlantılar yaşamdaki stres faktörlerini hafifletmeye yardımcı olabilir.
Genetik faktörler yaşam süremizin kontrol edemediğimiz bir yönü olsa da, uzun ömürlülüğün %20 ila %40 oranında genetikle ilişkili olduğu tahmin ediliyor. Ancak iyi bir genetik tek başına yeterli değil; Ethel Caterham'ın 115 yaşına ulaşmasına rağmen iki kızının ondan önce vefat etmesi bunun bir örneği. Uzun ve sağlıklı bir yaşam sürme şansını en üst düzeye çıkarmak için her gün daha fazla fiziksel aktivite yapmayı, iyi beslenmeyi, kaliteli uyku almayı ve stres seviyelerini düşük tutmayı hedeflemek önemli.
