Varikosel Kısırlığa Yol Açar mı?

30 Saniyede Özet

Varikosel, testisi besleyen toplardamarların genişlemesidir. Erkeklerin yaklaşık %15'inde görülür ve çoğunda hiçbir şikâyet yaratmaz. Ancak kısırlık nedeniyle başvuran erkeklerde oranı belirgin şekilde daha yüksektir. Yani varikosel olan herkes kısır olmaz; ama sperm değerleri bozuksa varikosel önemli bir suçludur.

Varikosel Nedir?

Testisten kalbe kan taşıyan damarlarda kapakçıklar bulunur. Bu kapakçıklar zayıflarsa kan geri kaçar ve damarlar genişler.

Sonuç, torbada (skrotum) bir damar yumağıdır. Klasik tarifi "solucan torbası" hissidir.

Vakaların büyük çoğunluğu sol tarafta görülür. Bunun nedeni sol taraftaki damarın anatomik olarak daha dik açıyla birleşmesidir.

Sperm Kalitesini Nasıl Bozar?

Testis, vücut sıcaklığının biraz altında çalışmak üzere tasarlanmıştır. Genişleyen damarlar bölgede sıcaklığı yükseltir.

Artan sıcaklık sperm üretimini olumsuz etkiler. Buna oksidatif stres ve toksin birikimi de eklenir.

Tipik bulgu: sperm sayısında azalma, hareketliliğin düşmesi ve şekil bozukluklarının artması.

Belirtiler: Çoğu Zaman Sessiz

• Torbada künt, ağırlık hissi veren ağrı (genelde gün sonunda artar)
• Uzun süre ayakta kaldıktan sonra artan rahatsızlık
• Torbada elle hissedilen damar yumağı
• Etkilenen testiste küçülme (özellikle ergenlerde önemlidir)
• Çoğu erkekte hiçbir belirti bulunmaz

Ağrı yatınca genelde azalır. Bu, varikoseli destekleyen bir ipucudur.

Tedavi Kimlere Gerekir?

Varikosel olan her erkek ameliyat olmaz. Tedavi genellikle şu durumlarda düşünülür:

• Çift çocuk sahibi olmakta zorlanıyorsa ve sperm değerleri bozuksa
• Ağrı yaşam kalitesini bozuyorsa ve basit önlemler yetmiyorsa
• Ergende etkilenen testis belirgin biçimde küçük kalıyorsa

Ameliyat (varikoselektomi) veya damar tıkama (embolizasyon) seçenekleri vardır. Uygun hastalarda sperm değerlerinde iyileşme beklenir. Ancak iyileşme garanti değildir ve aylar alır.

Belirti vermeyen ve sperm değerleri normal olan erkeklerde genellikle izlem yeterlidir.

Ne Zaman Hekime Başvurmalısınız?

Bir yıldır korunmasız ilişkiye rağmen gebelik olmuyorsa üroloji değerlendirmesi isteyin. İlk adım basit bir sperm tahlilidir (spermiyogram).

Torbada yeni fark edilen sert kitle, tek taraflı belirgin büyüme veya yatınca geçmeyen şişlik farklı bir durumdur. Bu bulgular testis tümörü açısından hemen değerlendirilmelidir.

Acil: Ani başlayan şiddetli testis ağrısı testis torsiyonu olabilir. Saatler içinde müdahale gerekir; hemen acile gidin.

Kaynaklar

• Urology Care Foundation — Varicoceles: https://www.urologyhealth.org/urology-a-z/v/varicoceles
• American Urological Association — Male Infertility Guideline: https://www.auanet.org/guidelines-and-quality/guidelines/male-infertility
• Mayo Clinic — Varicocele: https://www.mayoclinic.org/diseases-conditions/varicocele/symptoms-causes/syc-20378771
• Cochrane — Surgery or embolisation for varicoceles in subfertile men: https://www.cochranelibrary.com/

Bu içerik bilgilendirme amaçlıdır ve bireysel tıbbi tavsiye yerine geçmez.