Acil Tıp & İlk Yardım
Yanıkta ilk yardım: ne yapmalı, ne yapmamalı?
Haberi paylaş
İlgilenecek birine ulaştırın.
30 saniyede özet
Yanıkta ilk dakikalar sonucu belirler. En etkili adım, yanan bölgeyi hemen akan ılık suyun altına tutmaktır. Diş macunu, yoğurt, salça veya buz uygulamayın; bunlar zarar verir. Küçük yüzeysel yanıklar evde bakılabilir. Ancak geniş, derin veya yüz ve el gibi bölgelerdeki yanıklar hastane gerektirir. Bu yazıda doğru ve yanlış uygulamaları sade anlatıyoruz.
Acil: Yaygın yanık, solunum yolu yanığı, elektrik yanığı veya bilinç bozukluğu varsa hemen 112'yi arayın.
İlk 20 dakikada ne yapmalısınız?
Hızlı ve sakin davranın. Doğru adımlar şunlardır:
- Yanık bölgeyi 20 dakika akan ılık suyun altında tutun
- Yüzük, saat ve dar giysiyi şişmeden önce çıkarın
- Yanığın üzerini temiz, tüy bırakmayan bir bezle örtün
- Ağrı için hekimin önerdiği basit ağrı kesiciyi kullanın
Su, ısıyı dokudan çeker ve hasarın derinleşmesini önler. Bu yüzden en değerli müdahale sudur.
Kesinlikle yapmamanız gerekenler
Halk arasındaki bazı uygulamalar yararlı değil, zararlıdır. Şunları yapmayın:
- Diş macunu, yoğurt, salça veya yağ sürmek
- Yanığa doğrudan buz koymak
- Su toplamış kabarcıkları patlatmak
- Yapışan giysiyi zorla çekip çıkarmak
Bu uygulamalar enfeksiyon riskini artırır ve iyileşmeyi geciktirir. Cilde yapışan kumaşı olduğu yerde bırakın.
Ne zaman hastaneye gitmelisiniz?
Şu durumlarda tıbbi yardım alın:
- Avuç içinden geniş veya derin yanıklar
- Yüz, el, ayak veya genital bölge yanıkları
- Beyaz, kahverengi ya da kömürleşmiş görünüm
- Elektrik veya kimyasal yanıklar
- Çocuk ve yaşlılardaki yanıklar
Bu tür yanıklar uzman bakımı ister. Şüphede kalırsanız hekime danışın.
Kaynaklar
- NHS, yanık ve haşlanma ilk yardımı nhs.uk (yeni pencerede açılır)
- Amerikan Kızılhaçı, yanık ilk yardımı redcross.org (yeni pencerede açılır)
- Mayo Clinic, yanıklar mayoclinic.org (yeni pencerede açılır)
- Yazan
- DoktorClub Sağlık Editör Kurulu
- Tıbbi gözetim
- Dr. Murat Toktamışoğlu
- Güncelleme
- 7 Temmuz 2026
Bu içerik bilgilendirme amaçlıdır ve bireysel tıbbi tavsiye yerine geçmez. Bir hata mı gördünüz? Bize bildirin · Yayın ilkelerimiz · Tıbbi inceleme politikası
