Bu yıl grip sezonu alışılmadık şekilde erken ve güçlü başladı. Yaz aylarında H3N2 tipi mevsimsel grip virüsünde ortaya çıkan beklenmedik yedi mutasyon, virüsün bağışıklıktan kaçabilmesini kolaylaştırdı ve hem Birleşik Krallık’ta hem de diğer ülkelerde grip vakalarının normalden bir ay önce yükselmesine neden oldu. Uzmanlar, bu dinamiklerin uzun zamandır görülmediğini ve yaklaşan kışın oldukça zorlu geçebileceğini belirtiyor.
Bilim insanları, grip virüsünün sürekli evrim geçirdiğini ve “drift” ile “shift” adı verilen küçük ve büyük değişim döngüleriyle ilerlediğini anlatıyor. Bu yıl haziran ayında görülen ani mutasyon, tam da bu büyük sıçramalardan biri olarak değerlendiriliyor. Cambridge Üniversitesi'nden Prof. Derek Smith, virüsün yüksek ihtimalle tüm dünyaya hızla yayılacağını vurguluyor.
Mutasyonların tam olarak nasıl bir etkiye sahip olduğu hâlâ araştırılsa da, virüsün bağışıklık sisteminin yıllar içinde geliştirdiği tanıma yeteneğinden kısmen kaçabildiği düşünülüyor. Bu nedenle enfeksiyon daha kolay yayılıyor ve grip sezonu çok daha erken başlıyor. Erken verilere göre, mevsimsel gripte ortalama 1.2 olan R değerinin bu yıl 1.4’e çıktığı tahmin ediliyor. Bu da her 100 kişinin yaklaşık 140 kişiye grip bulaştırabileceği anlamına geliyor.
Uzmanlar, özellikle H3N2 grubunun tarihsel olarak daha ağır seyirli olduğunu vurguluyor. Bu virüs tipi, özellikle yaşlı bireylerde daha şiddetli hastalık tablosu oluşturabiliyor. Geçtiğimiz sezonlarda binlerce ölümle sonuçlanan grip vakaları göz önüne alındığında, bu yılın daha kötü olabileceği endişesi gündemde. Çocuklarda hızlı yayılımın görülmesi, virüsün yaşlı gruplara ulaştığında daha riskli sonuçlar doğurabileceğine işaret ediyor.
Yetkililerin açık çağrısı net: Bu yıl grip aşısı büyük önem taşıyor. NHS, İngiltere genelinde “flu jab SOS” uyarısı yaparak milyonlarca aşı randevusunun hazır olduğunu duyurdu. Her ne kadar bu yılki aşı tam uyumlu olmasa da, uzmanlar aşının özellikle ağır hastalığı azaltmada kritik rol oynayacağını belirtiyor. Aşı, birden fazla grip türüne karşı koruma sağladığından, kısmi uyumsuzluk bile tamamen korunmasız kalmaktan daha iyi.
Japonya gibi bazı ülkeler erken sezonu baskılamak için okulları kısa süreli kapatma gibi önlemler alıyor. Ancak uzmanlara göre önümüzdeki haftalar belirleyici olacak. Virüsün etkisi, yaş grupları arasındaki yayılma hızı ve sağlık sistemlerinin yükü derinlemesine takip ediliyor. Buna rağmen araştırmacıların çoğu, bu sezonun hızla hafiflemesini pek olası görmüyor.
