Söylenti: “Lazer epilasyon kansere yol açar” — Bilim ne diyor?

Kısa cevap: Lazer epilasyonun kansere yol açtığını gösteren bilimsel bir kanıt yoktur. Epilasyonda kullanılan lazerler, röntgen ışınlarından farklı olarak DNA'yı doğrudan bozacak enerjiye sahip olmayan, iyonlaştırıcı olmayan ışık kullanır. Lazer epilasyonun gerçek riskleri yanık, ciltte renk değişiklikleri ve korunmasız gözde hasar gibi durumlardır. Bu riskler uygun cihaz, doğru ayar ve deneyimli uygulayıcıyla azaltılabilir; ancak sıfırlanamaz.

Söylenti nereden çıkıyor?

Günlük dilde radyasyon kelimesi, çok farklı enerji türlerini aynı anda anlatmak için kullanılır. Röntgen ve bazı nükleer kaynaklardan çıkan yüksek enerjili ışınlar ile gün ışığı, radyo dalgaları ve lazer ışığı aynı kelimeyle anılınca, hepsinin aynı riski taşıdığı düşünülebilir. Oysa bunların vücut üzerindeki etkileri birbirinden çok farklıdır.

İyonlaştırıcı ve iyonlaştırıcı olmayan ışın farkı

Bilimde ışınlar enerjilerine göre ikiye ayrılır. İyonlaştırıcı ışınlar (örneğin röntgen ve gama ışınları), atomlardan elektron koparacak kadar yüksek enerjilidir ve DNA'da doğrudan hasar oluşturabilir. Kanser riskiyle ilişkilendirilen ışın türü budur.

Epilasyonda kullanılan lazerler ve yoğun atımlı ışık (IPL) cihazları ise görünür ışık ve yakın kızılötesi bölgede çalışır. Bu ışık iyonlaştırıcı değildir. Etkisini ısı yoluyla gösterir: Işık, kıl kökündeki koyu renkli pigment olan melanin tarafından emilir, ısıya dönüşür ve kıl kökünü hasara uğratır.

Ultraviyole ışık ise bu iki grubun arasında özel bir yere sahiptir ve cilt kanserleriyle ilişkisi iyi bilinir. Epilasyon lazerleri ultraviyole ışık kullanmaz.

Araştırmalar ne söylüyor?

Lazer epilasyon uzun yıllardır yaygın olarak kullanılmaktadır. Bu yöntemin yan etkilerini inceleyen derlemelerde, lazer epilasyona bağlı cilt kanseri gelişimini gösteren bir bulgu bildirilmemiştir. Işığın etki ettiği derinlik de cildin birkaç milimetresiyle sınırlıdır; iç organlara ulaşmaz.

Bilimde bir şeyin kesinlikle hiç olmadığını kanıtlamak zordur ve çok uzun vadeli izlem verileri sınırlıdır. Ancak bugünkü bilgiler ve ışığın fiziksel özellikleri, lazer epilasyonun kansere yol açtığı yönündeki kaygıyı desteklemez.

Asıl dikkat edilmesi gereken riskler

Kanser kaygısı yersiz olsa da lazer epilasyon, riskleri olan tıbbi bir uygulamadır. En sık görülen ve en önemli riskler şunlardır:

• Yanık ve kabarcık: Cihaz ayarı cilt tipine uygun değilse veya cilt yakın zamanda bronzlaşmışsa ortaya çıkabilir.
• Renk değişiklikleri: Ciltte koyulaşma ya da açılma görülebilir; koyu tenli ve güneşte kalmış ciltlerde risk daha yüksektir. Çoğu zaman geçicidir, ancak uzun sürebilir.
• İz: Nadiren, özellikle ciddi yanıklardan sonra görülebilir.
• Göz hasarı: Lazer ışığı korunmasız göze ciddi zarar verebilir. Uygulama sırasında hem uygulanan kişinin hem de uygulayıcının uygun koruyucu gözlük takması gerekir; göz çevresine uygulama özel dikkat ister.
• Kıllanmada artış: Bazı kişilerde, uygulanan bölgenin yakınında beklenmedik biçimde kıllanma artabilir.

Bu risklerin çoğu; muayene, cilt tipinin doğru belirlenmesi, uygun cihaz ve ayar seçimi ile azaltılabilir. Uygulama öncesi ve sonrası güneşten korunma da önemlidir. Ayrıntılı bilgi için “Lazer Epilasyon” yazımıza bakabilirsiniz.

Benler ve lekeler neden ayrıca önemli?

Benler de melanin içerdiği için lazer ışığını emer. Bir benin üzerine lazer uygulanması, benin görünümünü değiştirebilir. Bu durum, ileride o benin bir hekim tarafından değerlendirilmesini zorlaştırabilir ve olası bir cilt kanseri belirtisinin gözden kaçmasına yol açabilir.

Bu nedenle benlerin üzerine değerlendirme yapılmadan lazer uygulanmamalıdır. Uygulama sırasında benler genellikle korunarak atlanır. Şekli, rengi veya boyutu değişen, kanayan ya da yeni ortaya çıkan bir beniniz varsa, epilasyondan önce bir dermatoloji uzmanına başvurmanız önerilir. Ciltteki lekeler hakkında daha fazla bilgi “Ciltte Leke ve Melazma” yazısında yer almaktadır.

Sonuç

Lazer epilasyonun kansere yol açtığı söylentisi, farklı ışın türlerinin aynı kelimeyle anılmasından kaynaklanır. Epilasyon lazerleri iyonlaştırıcı olmayan ışık kullanır ve kansere neden olduğuna dair kanıt yoktur. Bununla birlikte yanık, renk değişikliği ve göz hasarı gibi gerçek riskler vardır. Uygulama sonrası olağan seyir için “Medikal Estetik İşlem Sonrası Bakım” yazımıza bakabilirsiniz. Karar, muayene sonrası hekiminizle birlikte verilmelidir.