Hazırlık neden önemli?
Botulinum toksin ve hyaluronik asit dolgu gibi enjeksiyonlar için hazırlanan uzman uzlaşı raporları, yan etkilerin azaltılmasında doğru hasta seçimini, bilgilendirme ve onamı, iyi hazırlığı ve dikkatli uygulama tekniğini birlikte sayar. Teknik hekimin sorumluluğundadır; hazırlığın önemli bir bölümü ise sizin vereceğiniz bilgilere ve işlemden önceki günlerde yaptıklarınıza bağlıdır.
Bu yazı işlemden önceki döneme odaklanır. İşlem sonrasındaki bakım için “Medikal Estetik İşlem Sonrası Bakım: Genel İlkeler ve Uyarı İşaretleri” yazımıza, riskleri azaltmaya yönelik adımların tümü için “Komplikasyon Riskini Azaltmak: Estetik İşlem Öncesinde, Sırasında ve Sonrasında 15 Önlem” yazımıza bakabilirsiniz. İlk kez işlem düşünüyorsanız “İlk Kez Medikal Estetik Yaptıracaklar İçin Rehber” iyi bir başlangıçtır.
Muayenede hekime neleri söylemeliyim?
Muayeneye yazılı bir liste ile gitmek, önemli bir bilgiyi unutma olasılığını azaltır. Size önemsiz görünen bir ayrıntı, işlemin seçimini veya zamanını değiştirebilir.
| Konu | Ne söylemeli? | Neden önemli? |
|---|---|---|
| Reçeteli ilaçlar | Kullandığınız tüm ilaçlar; özellikle kan sulandırıcılar, ağızdan izotretinoin, kortizon ve bağışıklığı baskılayan ilaçlar | Morarma, iyileşme ve enfeksiyon riskini, bazı işlemlerin uygunluğunu etkileyebilir |
| Reçetesiz ilaçlar ve takviyeler | Ağrı kesiciler (asetilsalisilik asit ve benzerleri), balık yağı, E vitamini, sarımsak, zencefil, ginkgo gibi bitkisel ürünler | Bazıları pıhtılaşmayı etkileyerek morarmayı artırabilir |
| Alerjiler | İlaç, lokal anestezik (örneğin lidokain), lateks ve besin alerjileri; daha önce yaşadığınız ciddi alerjik reaksiyonlar | Kullanılacak ürün ve uyuşturucu krem seçimini belirler |
| Uçuk öyküsü | Dudakta veya yüzde tekrarlayan uçuk; şu anda aktif uçuk olup olmadığı | Bazı işlemler uçuğu tetikleyebilir; hekiminiz önlem planlayabilir veya işlemi erteleyebilir |
| Kronik hastalıklar | Diyabet, otoimmün hastalıklar, kanama bozuklukları, sinir-kas hastalıkları, cilt hastalıkları | İşlem seçimini, zamanlamayı ve takibi değiştirebilir |
| Yara izi eğilimi | Sizde veya yakın akrabalarınızda keloid ya da kabarık yara izi | Cildi yaralayan işlemlerde iz riski açısından değerlendirilir |
| Önceki işlemler | Daha önce yaptırdığınız dolgu, botulinum toksin, lazer, peeling veya ameliyatlar; ne zaman, nereye ve biliyorsanız hangi ürünle | Yeni işlemin planını ve olası riskleri etkiler |
| Gebelik ve emzirme | Gebelik, gebelik planı veya emzirme | Pek çok işlem bu dönemde ertelenir |
| Yakın tarihli planlar | Diş tedavisi, aşı, ameliyat, yolculuk, güneş tatili, önemli bir etkinlik | İşlemin tarihini değiştirmek gerekebilir |
Önceki işlemlerinizi hatırlamıyorsanız veya hangi ürünün kullanıldığını bilmiyorsanız bunu da açıkça söyleyin; 'bilmiyorum' demek, tahmin yürütmekten daha güvenlidir. Kronik hastalık ve düzenli ilaç kullanımı olanlar için ayrıntıları “İlaç Kullananlarda ve Kronik Hastalıkta Medikal Estetik: Nelere Dikkat Edilmeli, Hekime Ne Sorulmalı?” yazımızda, gebelik ve emzirme dönemini ise “Gebelik ve Emzirmede Medikal Estetik: Hangi İşlemler Ertelenmeli, Neler Hekimle Konuşulmalı?” yazımızda anlatıyoruz.
İlaçlarımı ve takviyelerimi kesmeli miyim?
Reçeteyle kullandığınız hiçbir ilacı, estetik bir işlem için kendi kararınızla kesmeyin veya dozunu değiştirmeyin. Bu özellikle kalp, damar ve pıhtılaşma hastalıkları için verilen kan sulandırıcılar açısından önemlidir: ilacın kesilmesi, morarmadan çok daha ciddi sonuçlar doğurabilir. Enjeksiyonlara ilişkin uzlaşı raporları da reçeteli kan sulandırıcıların bu amaçla kesilmesini genel olarak önermez.
Zorunlu olmayan, reçetesiz kullandığınız ürünlerde durum farklı olabilir. Hekiminiz, pıhtılaşmayı etkileyebilen bazı ağrı kesicilere ve takviyelere işlemden önce bir süre ara vermenizi isteyebilir. Hangi ürüne, ne kadar süreyle ara verileceğine hekiminiz karar verir; bir ağrı kesiciyi doktor önerisiyle düzenli kullanıyorsanız bunu ayrıca belirtin.
- Muayeneye tüm ilaç ve takviyelerinizin adını ve dozunu içeren bir liste götürün.
- Bir ilaca ara verilmesi gündeme gelirse, bunun ilacı yazan hekimle konuşulmasını isteyin.
- İşlemden önceki günlerde baş ağrısı veya başka bir nedenle ağrı kesiciye ihtiyacınız olursa hangisini kullanabileceğinizi önceden sorun.
- Cilt bakımınızda kullandığınız retinoid ve asit içeren ürünleri de söyleyin; lazer ve peeling gibi işlemlerden önce bir süre ara verilmesi istenebilir.
İyi bir hazırlık muayenede başlar: kullandığınız tüm ilaçları ve takviyeleri, alerjilerinizi, uçuk öykünüzü ve önceki işlemlerinizi eksiksiz anlatmanız, işlemin doğru seçilmesine ve doğru zamana planlanmasına yardımcı olur. Reçeteli bir ilacı estetik işlem için kendi kararınızla kesmeyin; bu karar ilacı yazan hekimle birlikte verilir.
Dr. Hamza GemiciDoktorclub Medikal Direktörü · Medikal Estetik Hekimi
İşlemi ne zamana planlamalıyım?
Doğru zamanlama işlem türüne göre değişir. Aşağıdaki başlıklar, hekiminizle konuşmanız gereken konuları özetler; kesin süreleri hekiminiz belirler.
- Güneş ve bronzluk: Lazer, yoğun ışık ve peeling gibi işlemlerde bronz veya güneş yanığı olan cilt, yanık ve leke riskini artırır. Dermatoloji kaynakları, lazer işlemine bronzlaşmamış ve güneş yanığı olmayan bir ciltle gelinmesini, öncesinde güneşten ve solaryumdan kaçınılmasını önerir. Bu nedenle bu işlemler genellikle yoğun güneş dönemlerinin ve güneş tatillerinin dışına planlanır.
- Cilt hazırlığı: Bazı peelinglerden önce hekiminiz birkaç hafta sürebilen bir ön bakım planı önerebilir. Bu planı kendi başınıza değil, hekiminizin tarifine göre uygulayın.
- Önemli etkinlikler: Enjeksiyonlardan sonra şişlik ve morluk görülebilir; bazı işlemlerin etkisi de günler veya haftalar içinde ortaya çıkar. Düğün, sunum veya fotoğraf çekimi gibi bir tarihiniz varsa bunu söyleyin ve işlemi etkinliğin hemen öncesine sıkıştırmayın. Morluğun seyri için “Morarma ve Şişlik: Estetik İşlem Sonrası Ne Kadar Sürer, Nasıl Azalır, Ne Zaman Endişelenmeli?” yazımıza bakabilirsiniz.
- Hastalık ve enfeksiyon: Ateş, soğuk algınlığı veya grip gibi bir hastalığınız ya da işlem bölgesinde aktif sivilce, uçuk veya başka bir enfeksiyon varsa işlem genellikle ertelenir. Randevu gününü beklemeden hekiminize haber verin.
- Diş tedavisi ve aşı: Yakın zamanlı diş tedavisi, dolgu sonrası geç dönemde görülebilen reaksiyonlar için olası risk etkenleri arasında sayılmaktadır; ancak bu konudaki kanıt sınırlıdır ve herkes için geçerli bir süre tanımlanmamıştır. Yakın tarihte diş tedaviniz veya aşınız varsa hekiminize söyleyin; arada süre bırakılıp bırakılmayacağına o karar verir.
- Birden fazla işlem: Lazer veya peeling gibi cilt yüzeyine yönelik işlemlerle enjeksiyonların sırası ve aralığı hekim tarafından planlanır. Farklı kuruluşlarda kısa aralıklarla işlem yaptırıyorsanız her birine diğerini bildirin.
- Yolculuk: İşlemden hemen sonra şehir dışına veya yurt dışına çıkacaksanız önceden söyleyin. Bir sorun olduğunda hekiminize ulaşabileceğiniz bir dönemi seçmek daha güvenlidir. Bu konuyu “Estetik İşlem İçin Başka Bir Ülkeye Gidenler: Takip, Uçuş Zamanlaması ve Güvenlik Soruları” yazımızda ele alıyoruz.
Alkol ve sigara
Alkol, bazı kişilerde morarma ve şişliği artırabilir. Bu nedenle hekimler çoğunlukla işlemden önceki gün ve işlem günü alkol alınmamasını önerir. Bu öneri güçlü araştırmalara değil, ağırlıklı olarak klinik deneyime dayanır; size uygun süreyi hekiminize sorun.
Sigaranın yara iyileşmesi üzerindeki olumsuz etkisi ise iyi belgelenmiştir. Cerrahi hastalarını kapsayan geniş bir sistematik derlemede, sigara içenlerde iyileşme sorunlarının ve yara enfeksiyonlarının içmeyenlere göre belirgin biçimde daha sık görüldüğü bildirilmiştir. Bu veriler ameliyatlara aittir; yine de cildi yaralayan lazer, peeling ve iple askı gibi işlemlerden önce sigarayı bırakmanız veya en azından ara vermeniz istenebilir. Sigara ve diğer tütün ürünlerini kullandığınızı hekiminize söyleyin.
İşlemden önceki gün ve işlem günü
- Size verilen hazırlık talimatını bir kez daha okuyun; anlamadığınız bir nokta varsa işlemden önce arayıp sorun.
- İşleme temiz ve mümkünse makyajsız bir ciltle gelin. Cildin temizlenmesi ve dezenfekte edilmesi uygulamanın bir parçasıdır.
- İşlem bölgesine yakın zamanda ağda, tıraş, peeling etkili ürün veya bronzlaştırıcı uygulamadan önce hekiminize danışın.
- Aç gelmeyin ve yeterince su için; hekiminiz farklı bir talimat verdiyse ona uyun.
- İlaç ve takviye listenizi, alerjilerinizi ve varsa önceki işlemlerinize ait ürün kayıtlarını yanınızda bulundurun.
- Son görüşmeden bu yana değişen bir şey varsa söyleyin: yeni başlanan bir ilaç, ateş, uçuk, gebelik şüphesi, cilt döküntüsü.
- İşlem sonrası için planınızı gözden geçirin: aynı gün yoğun egzersiz, sauna veya uzun yolculuk planlamayın.
- İğne veya kan görünce bayılma eğiliminiz varsa önceden haber verin.
Bilgilendirilmiş onam: imzalamadan önce
Onam formu, işlem masasına yatmadan hemen önce imzalanan bir kâğıt değildir; sizin karar verme sürecinizin belgesidir. Formu okumak, soru sormak ve düşünmek için zaman isteyebilirsiniz. Birleşik Krallık sağlık sistemi de hastalara karar için zaman tanımalarını ve kendilerini rahat hissetmezlerse vazgeçebileceklerini hatırlatır.
- İşlemin amacı, beklenen sonucu ve etkisinin ne kadar sürebileceği
- Sık görülen yan etkiler ile nadir ama ciddi riskler
- İşlemin alternatifleri; hiçbir şey yaptırmamak da bir seçenektir
- Kullanılacak ürünün etken maddesi ve kaydının size verilip verilmeyeceği
- Bir sorun çıkarsa ne yapılacağı ve mesai dışında kime ulaşacağınız
- Kontrol randevusunun gerekip gerekmediği
Hekim ve kuruluş seçimine ilişkin sorular için “Medikal Estetik İçin Klinik ve Hekim Seçerken 10 Maddelik Güvenlik Kontrol Listesi” yazımızdan yararlanabilirsiniz.
Şu durumlarda işlem gününü beklemeden hekiminize haber verin; işlem ertelenebilir
- Ateş, grip, soğuk algınlığı veya başka bir enfeksiyon
- İşlem bölgesinde aktif uçuk, iltihaplı sivilce, yara veya döküntü
- Gebelik veya gebelik şüphesi
- Yeni başlanan ya da dozu değişen bir ilaç
- İşlem bölgesinde güneş yanığı veya yeni bronzluk
- Yakın tarihe alınan diş tedavisi, aşı veya ameliyat
Hekiminize sorabileceğiniz sorular
- Kullandığım ilaç ve takviyelerden işlem öncesinde değişmesi gereken var mı; bunu ilacı yazan hekimimle mi konuşmalıyım?
- Uçuk öyküm var; bu işlem için bir önlem gerekir mi?
- Bu işlemi güneş, tatil ve önemli etkinlikler açısından ne zamana planlamam uygun olur?
- Yakın tarihte diş tedavim veya aşım var; arada süre bırakmalı mıyım?
- İşlemden önce cilt bakım ürünlerimden hangilerine ara vermeliyim?
- Alkol ve sigara konusunda benden ne bekliyorsunuz?
- İşlem günü nasıl gelmeliyim; yanımda ne bulunmalı?
- Onam formunu önceden alıp evde okuyabilir miyim?
- Hangi durumda randevumu ertelemem gerekir?
Sık sorulan sorular
İşlemden önce kan sulandırıcı ilacımı kesmeli miyim?
Kendi kararınızla kesmeyin. Reçeteli kan sulandırıcıların kesilmesi pıhtı riskini artırabilir ve enjeksiyonlara ilişkin uzlaşı raporları bu ilaçların estetik işlem için kesilmesini genel olarak önermez. İlaçla ilgili her karar, ilacı yazan hekimle birlikte verilir.
Takviyeleri ve bitkisel ürünleri de söylemem gerekir mi?
Evet. Balık yağı, E vitamini ve bazı bitkisel ürünler pıhtılaşmayı etkileyerek morarmayı artırabilir. Hekiminiz zorunlu olmayan bu ürünlere işlemden önce bir süre ara vermenizi isteyebilir; hangisine ve ne kadar süreyle ara verileceğine o karar verir.
Bronz tenle lazer veya peeling yaptırabilir miyim?
Bronz veya güneş yanığı olan ciltte yanık ve leke riski arttığı için bu işlemler genellikle ertelenir. Dermatoloji kaynakları lazer işlemine bronzlaşmamış bir ciltle gelinmesini önerir. Ne kadar beklemeniz gerektiğini cildinizi değerlendiren hekim söyler.
Uçuk öyküm varsa ne olur?
Uçuk öyküsü çoğu zaman işleme engel değildir, ancak dudak çevresine yapılan enjeksiyonlar, lazer ve peeling gibi işlemler uçuğu tetikleyebilir. Hekiminize mutlaka söyleyin; gerekli görürse koruyucu bir tedavi planlar. İşlem bölgesinde aktif uçuk varsa işlem genellikle ertelenir.
İşlemden önce alkol almak sakıncalı mı?
Alkol bazı kişilerde morarma ve şişliği artırabildiği için hekimler çoğunlukla işlemden önceki gün ve işlem günü alkol alınmamasını önerir. Bu öneri ağırlıklı olarak klinik deneyime dayanır; kesin süre için hekiminize danışın.
İşlem günü hasta olursam ne yapmalıyım?
Ateş, grip, soğuk algınlığı veya işlem bölgesinde enfeksiyon varsa hekiminize haber verin. Bu durumlarda işlemin iyileşene kadar ertelenmesi genellikle önerilir.
Diş tedavisi ile dolgu arasında süre bırakmak gerekir mi?
Yakın zamanlı diş tedavisi, dolgu sonrası geç dönemde görülebilen reaksiyonlar için olası risk etkenleri arasında sayılmaktadır; ancak kanıt sınırlıdır ve herkes için geçerli bir süre tanımlanmamıştır. Planladığınız diş tedavisini hekiminize söyleyin; kararı o verir.
Onam formunu imzaladıktan sonra vazgeçebilir miyim?
Evet. Onam, işlem başlayana kadar geri alabileceğiniz bir karardır. Kendinizi hazır hissetmiyorsanız veya sorularınız yanıtsız kaldıysa işlemi ertelemeyi isteyebilirsiniz.
Kaynaklar
- Facial aesthetic injections in clinical practice: Pretreatment and posttreatment consensus recommendations to minimise adverse outcomes (Goodman GJ, Liew S, Callan P, Hart S). Australas J Dermatol 2020;61(3):217–225 — Australasian Journal of Dermatology, 2020
- Before you have a cosmetic procedure — NHS (Birleşik Krallık), 2023
- 10 things to know before having laser treatment for your scar — American Academy of Dermatology (AAD)
- Chemical peels: FAQs — American Academy of Dermatology (AAD)
- Wound healing and infection in surgery. The clinical impact of smoking and smoking cessation: a systematic review and meta-analysis (Sørensen LT). Arch Surg 2012;147(4):373–383 — Archives of Surgery, 2012
- Late-Onset Reactions after Hyaluronic Acid Dermal Fillers: A Consensus Recommendation on Etiology, Prevention and Management (Baranska-Rybak W, Lajo-Plaza JV, Walker L, Alizadeh N). Dermatol Ther (Heidelb) 2024;14(7):1767–1785 — Dermatology and Therapy, 2024
- Guideline for the Management Herpes Simplex 1 and Cosmetic Interventions (Vaghela D, Davies E, Murray G, Convery C, Walker L). J Clin Aesthet Dermatol 2021;14(6 Suppl 1):S11–S14 — Journal of Clinical and Aesthetic Dermatology, 2021
Medikal Estetik Uzman Kurulu
Bu yazı Doktorclub Medikal Estetik Uzman Kurulu tarafından denetlenmiştir.