Estetik İşlem İçin Başka Bir Ülkeye Gidenler: Takip, Uçuş Zamanlaması ve Güvenlik Soruları

Yurt dışında işlem yaptırmak riski neden değiştirir?

Amerika Birleşik Devletleri Hastalık Kontrol ve Korunma Merkezleri (CDC), sağlık hizmeti almak için başka bir ülkeye gitmenin riskli olabileceğini belirtir ve başlıca sorunları şöyle sıralar: enfeksiyonlar ve antibiyotiklere dirençli mikroplar, ülkeden ülkeye değişen ruhsat ve denetim ölçütleri, sahte veya ölçütlere uymayan ilaç ve cihazlar, dil engeli nedeniyle yanlış anlaşılmalar, işlem sonrası uçuşa bağlı pıhtı riski ve bakımın sürekliliğinin kopması.

Bu riskler belirli bir ülkeye özgü değildir; kişinin kendi sağlık sisteminden, dilinden ve düzenli hekiminden uzakta olmasından doğar. Birleşik Krallık'ın estetik plastik cerrahi derneği de farklı bir ülkede tedavi olmanın, işlem öncesi ve sonrası yolculuk, takip ve iletişim açısından ek riskler taşıdığını kabul ederek üyeleri için ayrı bir kılavuz yayımlamıştır.

Bu yazı ağırlıklı olarak enjeksiyon, lazer ve benzeri ameliyatsız işlemlere odaklanır. Ameliyat planlıyorsanız riskler ve gereken süreler belirgin biçimde artar; aşağıdaki ilkeler geçerlidir ancak yeterli değildir.

Karar vermeden önce yanıtlamanız gereken sorular

Birleşik Krallık sağlık sistemi (NHS), işlemi tatille birlikte sunan internet sitelerine karşı dikkatli olunmasını, satış görevlisiyle değil hekimle görüşmekte ısrar edilmesini, görmediğiniz bir kuruluş ve tanışmadığınız bir hekim için ödeme yapılmamasını önerir. Uygulayıcının yetkisine ilişkin genel ilkeler için “Medikal Estetik Uygulamaları Kimler Yapabilir? Hasta Olarak Bilmeniz Gerekenler” yazımıza bakabilirsiniz. Kurallar ülkeye göre değiştiği ve zamanla güncellendiği için, gideceğiniz ülkedeki güncel durumu o ülkenin sağlık otoritesinden veya işlemi yapacak kuruluştan doğrulamanız gerekir. Kuruluş ve hekim değerlendirmesi için “Medikal Estetik İçin Klinik ve Hekim Seçerken 10 Maddelik Güvenlik Kontrol Listesi” yazımızdaki sorular her ülkede kullanılabilir.

Gitmeden önce: kendi hekiminizle konuşun

• CDC, yolculuktan en az 4–6 hafta önce kendi hekiminizle veya bir seyahat sağlığı uzmanıyla görüşmenizi önerir.
• Kronik hastalıklarınızı, ilaçlarınızı ve alerjilerinizi içeren yazılı bir özet hazırlayın; mümkünse işlemin yapılacağı ülkede anlaşılan bir dilde.
• İlaçlarınızı yolculuğun tamamına yetecek miktarda, özgün kutularında ve reçete örnekleriyle götürün. Hiçbir ilacı işlem için kendi kararınızla kesmeyin.
• Ülkenize döndüğünüzde bir sorun olursa hangi hekime veya kuruluşa başvuracağınızı gitmeden önce belirleyin ve mümkünse o hekime planınızı haber verin.
• Sigortanızın yurt dışındaki işlemi, sonrasındaki sorunları ve gerekirse tıbbi nakli kapsayıp kapsamadığını yazılı olarak öğrenin.

İlaç ve kronik hastalık durumunda dikkat edilecekleri “İlaç Kullananlarda ve Kronik Hastalıkta Medikal Estetik: Nelere Dikkat Edilmeli, Hekime Ne Sorulmalı?” yazımızda anlatıyoruz.

Takip ve komplikasyon planı

Estetik işlemlerde sorunların bir bölümü işlem sırasında değil, sonrasında belirir: dolgu sonrası damar tıkanması belirtileri saatler veya günler içinde, enfeksiyon günler içinde, geç reaksiyonlar ise haftalar veya aylar sonra ortaya çıkabilir. O sırada başka bir ülkedeyseniz, hangi ürünün nereye uygulandığını bilen hekime ulaşmak ve yüz yüze muayene olmak zorlaşır.

Birleşik Krallık'taki dernek kılavuzu, ameliyat olan hastalar için şu ilkeleri sayar: hasta ülkesine dönmeden önce işlemi yapan hekim tarafından en az bir kez kontrol edilmeli; hekime ve kuruluşa nasıl ulaşacağını bilmeli; döndükten sonra telefon veya görüntülü görüşmeyle izlem planlanmalı; kendi ülkesinde acil tedaviye nasıl ulaşacağı ve başka bir uzmanlık gerektiren bir sorunda ne yapacağı önceden anlatılmalıdır. Bu ilkeler ameliyatlar için yazılmış olsa da ameliyatsız işlemlerde de yol göstericidir.

• Ayrılmadan önce yüz yüze bir kontrol muayenesi isteyin.
• Mesai dışında ve döndükten sonra kime, hangi yolla, hangi dilde ulaşacağınızı yazılı alın.
• Hangi belirtide hekimi arayacağınızı, hangisinde beklemeden bulunduğunuz ülkenin acil servisine gideceğinizi öğrenin.
• İşlem bölgesinin ilk günlerde fotoğrafını çekin; uzaktan değerlendirme için işe yarar.
• Uzaktan görüşmenin muayenenin yerini tutmadığını unutmayın; kaygı verici bir belirtide yakınınızdaki bir hekime başvurun.

İşlemden ne kadar sonra uçabilirim?

Bu sorunun ameliyatsız estetik işlemler için herkesçe kabul edilmiş, kurumsal bir yanıtı yoktur. Mevcut öneriler ağırlıklı olarak ameliyatlara aittir ve uzun süre hareketsiz oturmaya bağlı pıhtı riskine dayanır.

Dolgu için ayrı bir nokta vardır: yüz enjeksiyonlarına ilişkin bir uzman uzlaşı raporu, damar tıkanması belirtilerinin işlemden sonraki ilk günlerde de ortaya çıkabileceğini, bu nedenle çözücü enzime (hyaluronidaz) hızla ulaşılamayacak bir yolculuğun hemen öncesinde dolgu yapılmasından kaçınılmasını önerir. Başka bir deyişle sorun uçağın kendisinden çok, belirtiler başladığında işlemi yapan hekimden uzakta olmaktır.

Kendi işleminiz için kaç gün kalmanız gerektiğini işlemi yapacak hekime, işlemden önce ve dönüş biletinizi almadan sorun. Yanıt 'aynı gün uçabilirsiniz' ise, yolculuk sırasında veya sonrasında bir belirti olursa ne yapacağınızı da sorun. Uçuşta sık hareket etmek ve yeterince su içmek genel önerilerdir; pıhtı riskiniz yüksekse kendi hekiminize danışın.

Aynı gün birden fazla işlem

Kısa bir seyahate çok sayıda işlem sığdırmak cazip görünebilir. Ancak her ek işlem toplam riski, iyileşme yükünü ve bir sorun çıktığında nedenini anlamanın güçlüğünü artırır. Dernek kılavuzu, birden fazla bölgeye yapılan ve uzun süren ameliyatları daha uzun kalış ve daha sıkı önlem gerektiren yüksek risk grubunda sayar. Ameliyatsız işlemlerde de bazı uygulamaların aynı seansta yapılması önerilmez; örneğin dolgunun lazer, derin peeling veya dermabrazyon ile aynı anda uygulanmaması gerektiği belirtilmiştir.

• Hangi işlemlerin birlikte, hangilerinin ayrı seanslarda yapılacağına muayene eden hekim karar vermelidir; önceden satın alınmış bir liste değil.
• Muayenede sizin için uygun bulunmayan bir işlemden vazgeçebilmelisiniz; bunun koşullarını ödeme yapmadan önce öğrenin.
• İkinci seans veya rötuş gerektirebilecek işlemlerde, bunun nerede ve nasıl yapılacağını önceden konuşun.
• İşlemin ardından dinlenmeye zaman ayırın. NHS, işlemden hemen sonra tatil programının gerçekçi olmadığını; alkol, güneş, yüzme ve yoğun gezi programının sorun riskini artırdığını belirtir.

Yanınızda götürmeniz gereken belgeler ve ürün kaydı

CDC, ülkenize dönmeden önce işlemin yapıldığı kuruluştan tüm kayıtların bir kopyasının alınmasını ve gerekirse çevirisinin yaptırılmasını önerir. Bu belgeler, ileride başvuracağınız her hekimin işini kolaylaştırır.

• İşlemi yapan hekimin adı, unvanı ve iletişim bilgileri; kuruluşun adı ve adresi
• İşlemin tarihi, yapılan bölgeler ve uygulanan miktarlar
• Kullanılan ürünün adı, etken maddesi, üreticisi ve lot (seri) numarası; mümkünse kutu etiketinin kopyası
• Kullanılan lokal anestezik ve işlem sırasında verilen diğer ilaçlar
• Yazılı bakım talimatı ve uyarı işaretleri listesi
• İmzaladığınız onam formunun bir kopyası
• Reçete edilen ilaçların etken maddeleri ve kullanım süreleri

Ürün kaydını vermekten kaçınan bir kuruluş için “Sahte Ürün ve Merdiven Altı Uygulamalar: Riskler, Uyarı İşaretleri ve Ne Yapmalı?” yazımızdaki uyarı işaretlerini gözden geçirin.

Ülkenize döndükten sonra

• Kendi hekiminize hangi işlemi, nerede ve hangi ürünle yaptırdığınızı söyleyin; belgelerinizi gösterin.
• Bir sağlık kuruluşuna herhangi bir nedenle başvurduğunuzda, yakın zamanda yurt dışında tıbbi işlem geçirdiğinizi belirtin. Bu bilgi özellikle enfeksiyon değerlendirmesinde önemlidir.
• İşlemi yapan hekimle planlanan uzaktan kontrolleri atlamayın.
• Sorun netleşmeden aynı bölgeye başka bir yerde düzeltme işlemi yaptırmayın.
• Beklenen ve beklenmeyen belirtileri ayırt etmek için “Medikal Estetik İşlem Sonrası Bakım: Genel İlkeler ve Uyarı İşaretleri” ve “Estetik İşlem Sonrası Komplikasyon Olursa Ne Yapmalı? Adım Adım Rehber” yazılarımıza bakabilirsiniz.

Dolguya özgü acil belirtilerin ayrıntısı için “Dolgu Sonrası Ne Zaman Acil? Damar Tıkanması ve Diğer Uyarı İşaretleri” yazımıza bakın. Acil serviste hangi işlemi, ne zaman ve hangi ürünle yaptırdığınızı söylemeniz doğru tedavinin hızla başlamasına yardımcı olur.