Neden çoğu işlem ertelenir?
İlaçların ve tıbbi işlemlerin gebelikteki güvenliğini araştırmak için gebe kadınlar üzerinde deney yapmak etik olarak uygun değildir. Bu nedenle estetik amaçla kullanılan ürün ve cihazların büyük çoğunluğu için gebelik ve emzirme döneminde güvenlik verisi ya yoktur ya da çok sınırlıdır.
Estetik işlemler genellikle zorunlu değildir ve birkaç ay ertelenmeleri sağlık açısından bir kayıp yaratmaz. Bilinmeyen bir riski almak yerine beklemek, hem anne hem bebek için en temkinli seçenektir. Bu nedenle pek çok hekim ve klinik, gebelik ve emzirme döneminde estetik işlem yapmamayı tercih eder.
Gebelik döneminde deri de değişir: Hormonlar nedeniyle leke oluşumu, damar belirginleşmesi, şişlik ve hassasiyet artabilir. Bu dönemde yapılan işlemlerde yan etki riski ve sonucun öngörülebilirliği de farklı olabilir.
Hangi işlemler genellikle ertelenir?
| İşlem | Genel yaklaşım | Neden |
|---|---|---|
| Botulinum toksin (halk arasında botoks) | Gebelik ve emzirme sonrasına ertelenir | Bu dönemde güvenliğine dair yeterli veri yoktur |
| Hyaluronik asit dolgu ve diğer dolgular | Ertelenir | Güvenlik verisi yoktur; gebelikteki şişlik sonucu değerlendirmeyi zorlaştırır |
| Mezoterapi, PRP ve cilt yenileyici enjeksiyonlar | Ertelenir | İçerik ve güvenlik verisi yetersizdir |
| Lazer, IPL ve lazer epilasyon | Genellikle ertelenir | Güvenlik verisi sınırlıdır; hormonlar nedeniyle leke ve iz riski artabilir |
| Orta ve derin kimyasal peeling | Ertelenir | Emilen madde ve iyileşme sorunları açısından veri yetersizdir |
| HIFU, radyofrekans, kriyolipoliz gibi enerji tabanlı yöntemler | Ertelenir | Gebelikte güvenliğine dair veri yoktur |
| İple askı ve benzeri girişimsel işlemler | Ertelenir | Zorunlu olmayan girişimsel işlemlerden bu dönemde kaçınılır |
Bu işlemlerin her biri hakkında ayrıntılı bilgi için “Botulinum Toksin (Halk Arasında Botoks)”, “Hyaluronik Asit Dolgu” ve “Kimyasal Peeling” yazılarına bakabilirsiniz.
Gebeliğinizi öğrenmeden önce bir estetik işlem yaptırdıysanız panik yapmayın. Durumu işlemi yapan hekime ve gebeliğinizi izleyen kadın doğum uzmanına bildirin; hangi işlemin ne zaman yapıldığını ve kullanılan ürünü öğrenmeniz değerlendirme için yararlı olur.
Genellikle uygun kabul edilen bakım adımları
Gebelik ve emzirme döneminde cilt bakımını sade tutmak çoğu kişi için yeterlidir. Aşağıdaki adımlar genellikle uygun kabul edilir; yine de ürün seçiminde hekiminize danışabilirsiniz.
- Güneşten korunma: Geniş spektrumlu güneş koruyucu, şapka ve gölge tercih etmek. Bazı hekimler bu dönemde mineral filtreli (çinko oksit, titanyum dioksit içeren) ürünleri önerir.
- Nazik temizlik: Tahriş etmeyen, parfümsüz bir temizleyici
- Nemlendirme: Kuruluk ve kaşıntı için basit, parfümsüz nemlendiriciler
- Yeni ürünleri az sayıda ve tek tek denemek: Gebelikte deri daha hassas olabilir.
Gebelikte sık görülen çatlaklar için kullanılan kremlerin çatlak oluşumunu önlediğine dair kanıt sınırlıdır. Nemlendirme kaşıntı ve kuruluğa iyi gelebilir; ancak çatlakları önleyeceği beklenmemelidir.
Gebelik ve emzirme döneminde estetik işlemlerin çoğunu ertelemek, güvenlik verisi yetersiz olduğu için en temkinli yoldur. Bu dönemde güneşten korunma ve nazik bir bakım çoğu zaman yeterlidir; hamile olma ihtimaliniz varsa mutlaka söyleyin.
Dr. Hamza GemiciDoktorclub Medikal Direktörü · Medikal Estetik Hekimi
Hekiminizle konuşmanız gereken içerikler
Bazı cilt bakım ve tedavi içerikleri gebelikte genellikle önerilmez ya da dikkatli kullanılmalıdır. Kullandığınız ürünlerin içeriğini hekiminize gösterin; bir ürünü kendi başınıza başlamayın ya da reçeteli bir tedaviyi kendi başınıza kesmeyin.
- Retinoidler: Ağızdan alınan izotretinoin gibi A vitamini türevi ilaçlar ciddi doğum kusurlarına yol açabilir ve gebelikte kesinlikle kullanılmaz; bu ilaçları kullanan kişilerin gebelikten korunması gerekir. Krem şeklindeki retinoidler (retinol dahil) de gebelikte genellikle bırakılması önerilen içerikler arasındadır.
- Yüksek oranda salisilik asit: Peeling gibi yüksek konsantrasyonlu ve geniş alana uygulanan ürünlerden kaçınılması önerilir. Düşük oranda içeren yıkama ürünlerinin kullanımı hekiminizle konuşulmalıdır.
- Hidrokinon: Leke tedavisinde kullanılan bu madde deriden görece fazla emilebildiği için gebelik ve emzirmede genellikle önerilmez.
- Reçeteli kremler ve ağızdan alınan ilaçlar: Sivilce, rozasea ve leke için kullanılan bazı ilaçlar gebelikte uygun değildir; değişiklik ancak hekim önerisiyle yapılmalıdır.
- Bitkisel ve «doğal» ürünler: «Doğal» olması gebelikte güvenli olduğu anlamına gelmez; uçucu yağlar ve bitkisel karışımlar da hekimle konuşulmalıdır.
Gebelikte sivilce veya rozasea gibi sorunlar için hekiminiz, bu dönemde kullanımı daha uygun kabul edilen seçenekleri önerebilir. Hangi seçeneğin uygun olduğu kişiye ve gebelik dönemine göre değişir.
Gebelikte melazma (gebelik maskesi)
Melazma, yüzde özellikle alın, yanaklar ve üst dudakta ortaya çıkan kahverengi lekelerdir. Gebelikte hormon değişiklikleri nedeniyle sık görülür ve halk arasında «gebelik maskesi» olarak da bilinir. Güneş ışığı lekeleri belirgin biçimde artırır.
Gebelikte ortaya çıkan melazma bazı kişilerde doğumdan sonraki aylarda kendiliğinden azalabilir; bazı kişilerde ise sürer. Bu dönemde temel yaklaşım düzenli ve titiz güneş korumasıdır. Leke giderici kremler, peeling ve lazer gibi tedaviler genellikle gebelik ve emzirme sonrasına bırakılır. Ayrıntılar için “Ciltte Leke ve Melazma” yazısına bakabilirsiniz.
Emzirme döneminde
Emzirme döneminde de estetik işlemler ve bazı ürünler için güvenlik verisi sınırlıdır. Bir maddenin anne sütüne geçip geçmediği ve bebeği etkileyip etkilemediği çoğu zaman bilinmemektedir. Bu nedenle birçok hekim enjeksiyon, lazer ve peeling gibi işlemleri emzirme sonrasına bırakmayı önerir.
Emzirme döneminde göğüs bölgesine krem veya ürün sürüyorsanız, bebeğin ağzı ile temas edebileceğini unutmayın. Kullandığınız ürünleri ve ilaçları hekiminize ya da bebeğinizi izleyen çocuk doktoruna danışın.
Gebe olma ihtimaliniz varsa
Herhangi bir estetik işlemden önce gebe olma ihtimaliniz, gebelik planınız ya da emzirdiğiniz bilgisi hekiminiz tarafından sorulmalıdır. Sorulmasa bile bu bilgiyi kendiniz paylaşın. Gebelik planlıyorsanız işlem zamanlamasını ve kullandığınız ürünleri önceden hekiminizle konuşmanız yararlıdır.
Güvenli bir işlem için klinik ve hekim seçerken dikkat edilmesi gerekenler için “Medikal Estetik İçin Klinik ve Hekim Seçerken 10 Maddelik Güvenlik Kontrol Listesi” yazısından yararlanabilirsiniz.
Gebelikte şu deri belirtilerinde gecikmeden hekiminize başvurun
- Özellikle avuç içi ve ayak tabanında başlayan, giderek artan ve geceleri şiddetlenen kaşıntı
- Deride yaygın, su toplayan veya hızla yayılan döküntü
- Ateşle birlikte ortaya çıkan döküntü
- Bir işlem veya enjeksiyon yapılan bölgede artan ağrı, kızarıklık, şişlik veya iltihaplı akıntı
- Tek bacakta aniden ortaya çıkan şişlik ve ağrı
Hekiminize sorabileceğiniz sorular
- Gebeyim veya gebe olabilirim; kullandığım cilt bakım ürünlerinden hangilerini bırakmalıyım?
- Bu dönemde benim için uygun güneş koruyucu nasıl olmalı?
- Gebeliğimi öğrenmeden önce yaptırdığım işlem için yapmam gereken bir şey var mı?
- Gebelikte çıkan lekelerim için şu an ne yapabilirim, ne zaman tedavi düşünebiliriz?
- Sivilce veya rozasea için kullandığım reçeteli ilaçlar gebelikte uygun mu?
- Emzirirken hangi ürünleri ve işlemleri kullanmamalıyım?
- Emzirme bittikten sonra işlemler için ne kadar beklemem gerekir?
- Gebelik planlıyorum; kullandığım ilaçları ne zaman bırakmam gerekir?
Sık sorulan sorular
Gebelikte botoks veya dolgu yaptırabilir miyim?
Gebelik ve emzirme döneminde botulinum toksin ve dolgu uygulamalarının güvenliğine dair yeterli veri yoktur. Bu nedenle genellikle bu dönemin sonrasına ertelenmesi önerilir.
Gebelikte lazer epilasyon olur mu?
Lazer epilasyonun gebelikteki güvenliğine dair veri sınırlıdır ve genellikle ertelenmesi önerilir. Gebelikte hormonlar nedeniyle tüylenme ve lekelenme de değişebileceği için doğum sonrasını beklemek daha temkinli bir yaklaşımdır.
Gebelikte güneş koruyucu kullanabilir miyim?
Güneşten korunma gebelikte de önemlidir ve özellikle melazmanın önlenmesine yardımcı olur. Bazı hekimler bu dönemde mineral filtreli ürünleri önerir; ürün seçiminde hekiminize danışabilirsiniz.
Retinollü kremi gebe olduğumu öğrenmeden kullandım, ne yapmalıyım?
Kullanımı bırakın ve durumu gebeliğinizi izleyen hekime bildirin. Ağızdan alınan retinoid ilaçlar ise farklı ve daha ciddi bir durumdur; bunları kullandıysanız hekiminize gecikmeden haber verin.
Gebelikte çıkan lekeler geçer mi?
Gebelikte ortaya çıkan melazma bazı kişilerde doğumdan sonraki aylarda azalabilir, bazı kişilerde ise sürer. Bu dönemde en önemli adım düzenli güneş korumasıdır; tedavi genellikle gebelik ve emzirme sonrasına bırakılır.
Emzirirken estetik işlem yaptırabilir miyim?
Emzirme döneminde de pek çok işlem ve ürün için güvenlik verisi sınırlıdır. Birçok hekim bu işlemleri emzirme sonrasına bırakmayı önerir; karar hekiminizle birlikte verilmelidir.
Kaynaklar
- Safety of skin care products during pregnancy (Bozzo P, Chua-Gocheco A, Einarson A) — Canadian Family Physician, 2011
- A review of the safety of cosmetic procedures during pregnancy and lactation (Trivedi MK, Kroumpouzos G, Murase JE) — International Journal of Women's Dermatology, 2017
- Safety of cosmetic dermatologic procedures during pregnancy (Lee KC ve ark.) — Dermatologic Surgery, 2013
Medikal Estetik Uzman Kurulu
Bu yazı Doktorclub Medikal Estetik Uzman Kurulu tarafından denetlenmiştir.