İçeriğe geç

Şiddetli ya da ani başlayan bir belirtiniz varsa okumayı bırakın, 112'yi arayın.

Hekim misiniz? Doktorclub'a katılın

Şeker hastası kayısı yer mi?

Taze kayısı diyabette yenebilir; bir porsiyon dört büyük ya da yedi sekiz küçük kayısıdır. Böbrek hastalığında kayısı potasyumu yüksek meyveler arasındadır.

Kısa cevap

Evet. Taze kayısı diyabette yenebilecek bir meyvedir. Türkiye Beslenme Rehberi’ne göre bir porsiyon dört büyük ya da yedi sekiz küçük kayısıdır.

Kayısı küçük olduğu için avuç avuç yemek kolaydır; kendinize bir porsiyon ayırın. Kuru kayısı ise ayrı bir besindir ve çok daha küçük bir miktarı bir porsiyon eder. Böbrek hastalığında taze ve kuru kayısı potasyumu yüksek meyveler arasındadır.

T.C. Sağlık Bakanlığı ↗National Kidney Foundation ↗

Kayısı: besin değeri

100 g1 porsiyon (4 büyük ya da 7–8 küçük, 150 g)
Enerji48 kcal72 kcal
Karbonhidrat11,1 g16,7 g
Şeker (doğal dahil)9,2 g13,9 g
Lif2,0 g3,0 g
Protein1,4 g2,1 g
Yağ0,4 g0,6 g
Doymuş yağ0,0 g0,0 g
Sodyum1 mg2 mg
Potasyum259 mg389 mg
Fosfor23 mg35 mg
Kalsiyum13 mg20 mg
Demir0,4 mg0,6 mg
K vitamini3 µg5 µg
Karbonhidrat değişimi0,71,1

USDA kaydı: Apricots, raw (#171697). “—”: kayıtta değer yok. 1 karbonhidrat değişimi ≈ 15 g.

Diyabette

Diabetes UK’ye göre bütün meyvenin içindeki şeker, azaltılması önerilen serbest şeker sayılmaz ve diyabeti olan birinin meyve ve sebze tüketimini azaltması büyük olasılıkla gerekmez. Yine de meyve karbonhidrat içerir ve kan şekerini yükseltir; Diabetes UK, tek seferde çok karbonhidrat almamak için meyveyi gün içine yaymayı önerir.

CDC, meyve suyunun kan şekerini bütün meyveden daha hızlı yükselttiğini belirtir. Türkiye Beslenme Rehberi de meyve suyunda posadan yararlanılamadığını belirterek meyve suyu yerine meyvenin kendisini önerir.

CDC meyveyi tahıllar, pilav ve yoğurtla birlikte karbonhidratı yüksek besinler arasında sayar; bir kupa ya da bir orta boy meyve yaklaşık bir yumruk büyüklüğündedir.

Diabetes UK ↗CDC ↗T.C. Sağlık Bakanlığı ↗

Böbrek hastalığında

ABD Ulusal Böbrek Vakfı (NKF) taze kayısıyı (iki orta boy kayısı bir porsiyon olarak) ve kuru kayısıyı potasyumu yüksek meyveler arasında sayar. Potasyum kısıtlaması önerildiyse porsiyonun büyüklüğü çok önemlidir; NKF, düşük potasyumlu bir besinin bile büyük miktarda yenince yüksek potasyumlu hale gelebileceğini de vurgular.

Kaç porsiyon yiyebileceğinizi kan değerlerinize göre hekiminiz ya da diyetisyeniniz belirler. Diyetisyeniniz sevdiğiniz besinlerdeki potasyumu tanımanıza da yardım edebilir.

National Kidney Foundation ↗

Sofrada nasıl tüketilir?

Kayısı Türkiye’de Haziran–Ağustos arası mevsimindedir; Malatya kayısısı dünyaca bilinir.

  • Türkiye Beslenme Rehberi, kabuğuyla yenebilen meyvelerin iyice yıkanıp soyulmadan yenmesini, soyulması gerekiyorsa ince soyulmasını, doğranan meyvenin de bekletilmeden yenmesini önerir.
  • Kayısı reçeli ve kayısı tatlısı şekerle yapılır; Türkiye Beslenme Rehberi reçeli şekerle birlikte isteğe bağlı tüketilen besinler arasında sayar.
  • Türkiye Beslenme Rehberi sebze ve meyvelerin besin ögesi ve ekonomi açısından mevsiminde tüketilmesini önerir. Mevsiminde taze kayısıyı, kışın ise ölçülü kuru kayısıyı tercih edebilirsiniz.
T.C. Sağlık Bakanlığı ↗

Sık sorulan sorular

Kaç tane kayısı yiyebilirim?

Türkiye Beslenme Rehberi’ne göre dört büyük ya da yedi sekiz küçük kayısı bir porsiyondur. İngiltere’de üç kayısı bir porsiyon sayılır; ölçü ülkeye göre biraz değişir.

T.C. Sağlık Bakanlığı ↗NHS ↗
Böbrek hastası kayısı yiyebilir mi?

Taze ve kuru kayısı potasyumu yüksek listededir. Potasyum kısıtlamanız varsa miktarı diyetisyeninizle belirleyin.

National Kidney Foundation ↗
Günde kaç porsiyon meyve yiyebilirim?

Türkiye Beslenme Rehberi yetişkinler için günde iki ile üç porsiyon meyve önerir. Diyabette bu porsiyonların gün içine nasıl dağılacağını kendi şeker ölçümlerinize göre diyetisyeninizle belirleyin.

T.C. Sağlık Bakanlığı ↗
Meyveyi yemekten sonra mı, ara öğünde mi yemeliyim?

Önemli olan meyveyi gün içine yaymak ve tek seferde birkaç porsiyon yememektir. Yemekten sonra yiyecekseniz o öğündeki ekmek ya da pilavı biraz azaltın; meyve de tabağın karbonhidrat bölümüne sayılır.

Diabetes UK ↗CDC ↗
Hoşaf ya da komposto meyve yerine geçer mi?

Şeker eklenerek yapılan hoşaf ve kompostoda eklenen şeker, meyvenin kendi şekeri gibi değerlendirilmez. Diabetes UK bütün meyvedeki şekeri serbest şeker saymaz, ama meyve suyuna geçen şekeri sayar. Şekersiz yapın ve suyundan çok meyvesini yiyin.

Diabetes UK ↗

Uluslararası kaynaklar, yerel uygulama

Kaynağın ülkesi ayrıca belirtilir. Besin değerleri, porsiyonlar ve öneriler ülkeye göre değişebilir. Türkiye’de güncel resmî öneriler (Türkiye Beslenme Rehberi) ve hekiminiz esas alınır.

Bilgilendirme, hekim ve diyetisyen değerlendirmesinin yerine geçmez. Bu sayfa tanı koymaz, ilaç ya da doz önermez; ilacınızı hekiminize danışmadan değiştirmeyin.

Kaynaklar ve dayanaklar

  1. T.C. Sağlık Bakanlığı · Türkiye Beslenme Rehberi (TÜBER) 2022 ↗

    Ülke bağlamı: Türkiye · Kaynak kontrolü: · Kaynak tarihi: 2022

  2. National Kidney Foundation · Potassium in Your CKD Diet ↗

    Ülke bağlamı: ABD · Kaynak kontrolü:

  3. Diabetes UK · Fruit, vegetables and diabetes ↗

    Ülke bağlamı: UK · Kaynak kontrolü:

  4. CDC · Diabetes Meal Planning ↗

    Ülke bağlamı: ABD · Kaynak kontrolü: · Kaynak tarihi: 2024-05-15

  5. NHS · 5 A Day portion sizes ↗

    Ülke bağlamı: UK · Kaynak kontrolü: · Kaynak tarihi: 2022-07-19

  1. USDA · FoodData Central (SR Legacy) ↗

    Ülke bağlamı: ABD · Kaynak kontrolü: · Kaynak tarihi: 2019-04

Bağlantılı sayfalar

Sürüm ve değişiklik kaydı

  • — İlk taslak hazırlandı. Diyetisyen ve dil incelemesi bekleniyor.

Doktorclub editoryal içeriği · Yapay zekâ desteğiyle, kaynaklara dayanarak hazırlanmıştır. Uzman incelemesi sürüyor; tamamlandığında inceleyenin adı ve tarihi bu sayfada gösterilir. İçerik düzeltmesi bildir · Yayın ilkeleri

← Besin rehberi