Şeker hastası tereyağı yiyebilir mi?
Tereyağı kan şekerini doğrudan yükseltmez ama doymuş yağdan çok zengindir; az kullanılması ve yerine bitkisel yağ tercih edilmesi önerilir.
Kısa cevap
Az miktarda yiyebilirsiniz. Tereyağı neredeyse hiç karbonhidrat içermez ama yağdan, özellikle doymuş yağdan çok zengindir. Diabetes UK ve Amerikan Diyabet Derneği, yemeklerde tereyağı yerine zeytinyağı gibi bitkisel sıvı yağların kullanılmasını önerir. NHS de tereyağının daha seyrek ve küçük miktarlarda yenmesini önerir.
Tereyağı: besin değeri
| 100 g | 1 porsiyon (1 silme tatlı kaşığı (5 g), 5 g) | |
|---|---|---|
| Enerji | 717 kcal | 36 kcal |
| Karbonhidrat | 0,1 g | 0,0 g |
| Şeker (doğal dahil) | 0,1 g | 0,0 g |
| Lif | 0,0 g | 0,0 g |
| Protein | 0,9 g | 0,0 g |
| Yağ | 81,1 g | 4,1 g |
| Doymuş yağ | 50,5 g | 2,5 g |
| Sodyum | 11 mg | 1 mg |
| Potasyum | 24 mg | 1 mg |
| Fosfor | 24 mg | 1 mg |
| Kalsiyum | 24 mg | 1 mg |
| Demir | 0,0 mg | 0,0 mg |
| K vitamini | 7 µg | 0 µg |
| Karbonhidrat değişimi | 0,0 | 0,0 |
USDA kaydı: Butter, without salt (#173430). “—”: kayıtta değer yok. 1 karbonhidrat değişimi ≈ 15 g.
Diyabette
- Tereyağı kan şekerini doğrudan yükseltmez; ancak diyabette kalp hastalığı riski arttığı için doymuş yağın azaltılması önerilir.
- Diabetes UK, tereyağındaki doymuş yağın yüksek kolesterol ve kalp-damar hastalığı riskiyle ilişkili olduğunu belirtir.
- Tüm yağlar kalorisi yüksek besinlerdir; kilo kontrolü için miktarı ölçerek kullanın.
- Amerikan Diyabet Derneği, yemek pişirirken tereyağı, iç yağı ve hindistan cevizi yağı yerine zeytinyağı gibi bitkisel yağ kullanılmasını önerir.
Tansiyon ve kalp sağlığında
Tereyağı doymuş yağdan en zengin besinlerden biridir. NHS, doymuş yağın fazla alınmasının kandaki kötü (LDL) kolesterolü yükselttiğini ve kalp hastalığı ile inme riskini artırdığını belirtir; tuzlu tereyağı ayrıca tuz da içerir. Dünya Sağlık Örgütü tereyağı yerine bitkisel sıvı yağların kullanılmasını önerir.
NHS ↗NHS ↗WHO ↗Gebelikte
Markette satılan pastörize tereyağı gebelikte güvenlidir. Pastörize edilmemiş sütten yapılan tereyağı ise gebelikte kaçınılması gereken besinler arasındadır; köy tereyağı alıyorsanız hangi sütten yapıldığını sorun.
NHS ↗Sofrada nasıl tüketilir?
Türk mutfağında tereyağı pilavda, mantı ve çorba soslarında, kahvaltıda ve tatlılarda kullanılır. Türkiye Beslenme Rehberi bir silme tatlı kaşığı tereyağını isteğe bağlı besinler arasında sayar.
- Pilav ve sebze yemeklerinde tereyağının yerine zeytinyağı kullanın ya da tereyağını yarı yarıya azaltın.
- Kızdırılmış tereyağlı sosu yemeğin üzerine dökmek yerine tadımlık bırakın.
- Kahvaltıda tereyağı ve bal birlikte yenince hem doymuş yağ hem şeker artar.
Sık sorulan sorular
Tereyağı mı, zeytinyağı mı?
Kalp sağlığı için zeytinyağı gibi doymamış yağlar tereyağına tercih edilir. İkisinin de kalorisi yüksektir; miktarı ölçün.
Diabetes UK ↗NHS ↗Tereyağı kan şekerini yükseltir mi?
Doğrudan yükseltmez; karbonhidrat içermez. Ancak doymuş yağı yüksek olduğu için kalp sağlığı açısından az kullanılması önerilir.
Diabetes UK ↗Diabetes UK ↗Sade yağ tereyağından farklı mı?
Sade yağ (ghee) da tereyağı gibi doymuş yağdan zengindir; NHS ikisini de doymuş yağı yüksek besinler arasında sayar. Kalp sağlığı açısından sade yağı da az kullanın.
NHS ↗Kahvaltıda tereyağı yiyebilir miyim?
Az miktarda yiyebilirsiniz; bir silme tatlı kaşığı, Türkiye Beslenme Rehberi’nin isteğe bağlı besinler için verdiği ölçüdür. Ekmeğe ince sürün ve aynı öğünde peynir, sucuk gibi diğer doymuş yağ kaynaklarını sınırlayın.
T.C. Sağlık Bakanlığı ↗NHS ↗Margarin tereyağından daha mı iyi?
Bitkisel yağlardan yapılmış ve trans yağ içermeyen sürülebilir yağlar, doymuş yağ açısından tereyağına göre daha uygun olabilir. Etiketteki doymuş yağ ve trans yağ bilgisine bakın.
Diabetes UK ↗NHS ↗Uluslararası kaynaklar, yerel uygulama
Kaynağın ülkesi ayrıca belirtilir. Besin değerleri, porsiyonlar ve öneriler ülkeye göre değişebilir. Türkiye’de güncel resmî öneriler (Türkiye Beslenme Rehberi) ve hekiminiz esas alınır.
Bilgilendirme, hekim ve diyetisyen değerlendirmesinin yerine geçmez. Bu sayfa tanı koymaz, ilaç ya da doz önermez; ilacınızı hekiminize danışmadan değiştirmeyin.
Kaynaklar ve dayanaklar
- Diabetes UK · Dairy and diabetes ↗
Ülke bağlamı: UK · Kaynak kontrolü:
- American Diabetes Association · 5. Facilitating Positive Health Behaviors and Well-being to Improve Health Outcomes: Standards of Care in Diabetes—2026 ↗
Ülke bağlamı: ABD · Kaynak kontrolü:
- NHS · Dairy and alternatives in your diet ↗
Ülke bağlamı: UK · Kaynak kontrolü: · Kaynak tarihi: 2023-12-11
- Diabetes UK · Fats and diabetes ↗
Ülke bağlamı: UK · Kaynak kontrolü:
- NHS · Fat: the facts ↗
Ülke bağlamı: UK · Kaynak kontrolü: · Kaynak tarihi: 2023-04-14
- WHO · Healthy diet ↗
Ülke bağlamı: Uluslararası · Kaynak kontrolü:
- NHS · Foods to avoid in pregnancy ↗
Ülke bağlamı: UK · Kaynak kontrolü: · Kaynak tarihi: 2026-06-15
- T.C. Sağlık Bakanlığı · Türkiye Beslenme Rehberi (TÜBER) 2022 ↗
Ülke bağlamı: Türkiye · Kaynak kontrolü: · Kaynak tarihi: 2022
- NHS · Sugar: the facts ↗
Ülke bağlamı: UK · Kaynak kontrolü: · Kaynak tarihi: 2023-05-19
- USDA · FoodData Central (SR Legacy) ↗
Ülke bağlamı: ABD · Kaynak kontrolü: · Kaynak tarihi: 2019-04
Bağlantılı sayfalar
Beslenme rehberleri
İlaç–besin etkileşimleri
Sürüm ve değişiklik kaydı
- — İlk taslak hazırlandı. Diyetisyen ve dil incelemesi bekleniyor.
Doktorclub editoryal içeriği · Yapay zekâ desteğiyle, kaynaklara dayanarak hazırlanmıştır. Uzman incelemesi sürüyor; tamamlandığında inceleyenin adı ve tarihi bu sayfada gösterilir. İçerik düzeltmesi bildir · Yayın ilkeleri