Laserontharing: hoe werkt het, voor wie is het geschikt en waar moet u op letten?

Wat is laserontharing en hoe werkt het?

In de haarwortel en in het haar zelf zit een pigment dat melanine heet en dat het haar zijn kleur geeft. Het licht van laser- of IPL-apparaten (intens gepulseerd licht) wordt door dit pigment opgenomen en omgezet in warmte. Deze warmte beschadigt de wortelstructuren die het haar aanmaken, waardoor de vorming van nieuw haar wordt vertraagd en verminderd.

Dit principe heet “selectieve fotothermolyse”: het licht wordt zo ingesteld dat het meer op het donkergekleurde doel inwerkt dan op de omliggende huid. Hoe duidelijker het kleurverschil tussen haar en huid, hoe effectiever en veiliger de behandeling dus kan worden uitgevoerd.

Er zijn verschillende soorten lasers die met verschillende golflengten werken, en IPL-systemen. Sommige gelden als veiliger bij een lichte huid, andere bij een donkere huid. Welk apparaat en welke instellingen voor u geschikt zijn, wordt besloten nadat uw huid en haren zijn onderzocht.

Haren groeien niet allemaal tegelijk; elk haar bevindt zich in een andere groeifase. Het licht werkt het sterkst op haren in de actieve groeifase. Dat is de belangrijkste reden waarom meer dan één sessie nodig is.

Waarvoor wordt het gebruikt?

• Verminderen van ongewenste haren op bijvoorbeeld benen, oksels, bikinilijn, armen, rug, borst en gezicht
• Bij vaak terugkerende ingegroeide haren en irritatie na scheren of harsen, in situaties die de arts geschikt acht
• Bij toegenomen beharing door hormonale oorzaken (hirsutisme), als ondersteunende methode naast de beoordeling van de onderliggende oorzaak

Als vrouwen een dichte, mannelijke beharing in het gezicht en op het lichaam hebben die pas recent is begonnen, of die samengaat met verschijnselen zoals een onregelmatige menstruatie, acne of haaruitval, moet eerst naar een hormonale oorzaak worden gezocht. Laser vermindert het haar, maar neemt de oorzaak niet weg.

Voor wie is het geschikt?

Een duidelijke reactie wordt meestal bereikt bij mensen met een lichte huid en donker, dik haar. Tegenwoordig kan met geschikte golflengten en zorgvuldige instellingen ook een donkerdere huid worden behandeld; in dat geval worden ervaring en zorgvuldigheid echter nog belangrijker.

Artsen gebruiken vaak de Fitzpatrick-classificatie om het huidtype te beoordelen. Deze classificatie bestaat uit zes groepen, van een zeer lichte huid (type I) tot een zeer donkere huid (type VI), gebaseerd op hoe makkelijk de huid in de zon verbrandt en hoe sterk ze bruint. Uw huidtype bepaalt direct welk apparaat en welk energieniveau worden gekozen.

Voor wie is het niet geschikt en waar moet op worden gelet?

• Zwangerschap: er is onvoldoende onderzoek naar de veiligheid van laserontharing tijdens de zwangerschap; daarom wordt meestal aangeraden de behandeling uit te stellen tot na de bevalling.
• Huid die recent in de zon is geweest, gebruind is of onder de zonnebank is geweest: het risico op verbranding en pigmentvlekken neemt toe.
• Een actieve infectie, open wond, opvlamming van eczeem of een actieve koortslip in het te behandelen gebied
• Mensen die vaker een koortslip (herpes) hebben: vertel dit vóór de behandeling altijd aan uw arts, vooral bij behandeling van het gezicht en rond de lippen.
• Geneesmiddelen die lichtgevoeligheid veroorzaken en via de mond ingenomen vitamine A-afgeleiden tegen acne (vertel het altijd als u ze nu of recent gebruikt)
• Aandoeningen die met lichtgevoeligheid gepaard gaan, vitiligo, aanleg voor keloïd (overmatig littekenweefsel)
• Een tatoeage of permanente make-up in het gebied: omdat het pigment het licht opneemt, worden deze plekken meestal niet behandeld.
• Niet onderzochte moedervlekken in het gebied die van kleur of vorm veranderen: eerst is een beoordeling door een arts nodig.

Deze lijst is niet volledig; vertel uw arts over uw volledige gezondheidstoestand en alle geneesmiddelen die u gebruikt. Noem in het gesprek vóór de behandeling ook duidelijk kruidenproducten en huidaandoeningen die u hebt gehad. Of de behandeling geschikt is, kan alleen na onderzoek worden beslist.

Wie moet het uitvoeren, en waar?

Laserontharing lijkt misschien eenvoudig, maar het is een medische behandeling die in onervaren handen kan leiden tot brandwonden, blijvende pigmentvlekken en littekens. Uw huidtype en of de behandeling bij u past, moeten vóór de behandeling worden beoordeeld. Wie deze behandeling waar mag uitvoeren, wordt in Turkije geregeld door de voorschriften van het ministerie van Volksgezondheid; vraag vooraf wie de behandeling uitvoert, of er toezicht van een arts is en bij wie u terechtkunt als er een bijwerking optreedt.

Op de plek waar de behandeling plaatsvindt, moeten beschermbrillen aanwezig zijn die bij het apparaat passen, en tijdens de behandeling moeten zowel uw ogen als die van de behandelaar beschermd zijn. Zorg ervoor dat er een arts is bij wie u terechtkunt als er een probleem ontstaat.

Voorbereiding op de behandeling

• Vermijd in de weken vóór de behandeling zonnebaden, de zonnebank en zelfbruiners; uw arts vertelt u welke periode voor u geldt.
• Stop met methoden die het haar met wortel en al verwijderen, zoals harsen, epileren met een pincet of een epilator, zo lang van tevoren als uw arts adviseert; de wortel, waarop de laser mikt, moet namelijk aanwezig zijn.
• Scheren is in deze periode meestal toegestaan; vóór de behandeling hoort u wanneer het gebied geschoren moet worden.
• Breng op de dag van de behandeling geen crème, parfum, deodorant of make-up aan op het gebied.
• Hebt u vaker een koortslip en wordt het gezicht behandeld, vraag uw arts dan of een preventief geneesmiddel nodig is.

De dag van de behandeling stap voor stap

1. Uw medische voorgeschiedenis, geneesmiddelen en verwachtingen worden besproken; uw huidtype en haarstructuur worden beoordeeld.
2. Het formulier voor geïnformeerde toestemming wordt gelezen; uw vragen worden beantwoord en het formulier wordt ondertekend.
3. Het gebied wordt gereinigd en zo nodig geschoren. Bij de eerste sessie kan op een klein stukje een testpuls worden gegeven.
4. U en de behandelaar zetten beschermbrillen op die bij het apparaat passen. Bij het gezicht wordt extra gelet op de bescherming van de ogen.
5. De kop van het apparaat wordt op de huid geplaatst en de pulsen worden gegeven. De meeste apparaten hebben een koelsysteem dat de huid beschermt. U kunt een gevoel hebben alsof er een elastiekje tegen de huid knalt of een warme prik.
6. Aan het eind wordt het gebied beoordeeld; zo nodig wordt een kalmerend product of koeling toegepast en krijgt u adviezen voor de nazorg.

Na de behandeling: de eerste 24 uur en de eerste week

In de eerste uren komen roodheid, lichte zwelling en kleine bultjes rond de haarzakjes vaak voor; ze verdwijnen meestal vanzelf. Als uw arts het heeft geadviseerd, kan koeling verlichting geven.

• Gedurende de door uw arts aangeraden periode wordt aangeraden een hete douche, sauna, hamam, intensieve sport en zwembad te vermijden.
• Bescherm het gebied tegen de zon; gebruik op onbedekte plekken een breedspectrum zonnebrandmiddel.
• Krab of wrijf niet over het gebied; gebruik geen irriterende producten (scrubs, producten met zuren).
• Een deel van de behandelde haren valt in de dagen en weken daarna vanzelf uit; trek ze niet uit.
• Tussen de sessies mag u scheren; vermijd harsen en epileren met een pincet.

Verwachte bijwerkingen

• Roodheid en lichte zwelling: verdwijnen meestal binnen enkele uren tot enkele dagen.
• Gevoeligheid, een licht branderig gevoel of jeuk
• Tijdelijke kleurverandering: tijdelijk donkerder of lichter worden van de huid; komt vaker voor bij een donkere huid en bij huid die in de zon is geweest.
• Acneachtige uitslag of ontsteking rond de haarzakjes

Er zijn ook minder vaak voorkomende maar belangrijke risico's: brandwonden en blaarvorming, korstvorming, infectie, littekens en blijvende kleurverandering. Deze komen het vaakst voor bij huid die in de zon is geweest, bij een donkere huid met ongeschikte instellingen of bij onervaren behandelaars.

Bij een verschijnsel dat paradoxale haargroei heet, kan het haar in of nabij het behandelde gebied toenemen in plaats van afnemen. Dit is zeldzaam; het is vooral gemeld in het gezicht en de hals, bij dun haar en bij een donkere huid. Merkt u zo'n verandering op, meld dit dan aan uw arts.

Bij behandelingen zonder oogbescherming kan het laserlicht het oog ernstig en blijvend beschadigen. Over oogbescherming valt daarom niet te onderhandelen.

Wrijf niet over het gebied, breng geen warmte of ijs aan en smeer niet op eigen houtje crème of geneesmiddelen op, tenzij uw arts dit adviseert.

Wanneer is het resultaat zichtbaar en hoe lang houdt het aan?

Na elke sessie valt een deel van de haren uit en na verloop van tijd groeien er minder, dunnere en lichtere haren terug. Een duidelijke afname wordt meestal na enkele sessies opgemerkt.

Bij de meeste mensen zijn meestal 2 tot 6 sessies nodig; bij sommigen meer. De tussenpoos en het aantal sessies verschillen per gebied en per persoon. Uw arts zal u een passend plan voorstellen.

Na afloop van de behandeling kan de vermindering van de haren maanden of zelfs jaren aanhouden. Vooral door hormonale invloeden kan een deel van de haren echter terugkomen en kan af en toe een onderhoudssessie nodig zijn.

Realistische verwachtingen: wat kan laser niet?

• Het verwijdert de haren niet volledig en levenslang; de juiste omschrijving is “langdurige vermindering”.
• Bij blond, rood, grijs en wit haar is het effect meestal zwak.
• Als er een hormonale oorzaak is, kan nieuwe haargroei doorgaan zolang die oorzaak niet wordt behandeld.
• Na één sessie is er geen resultaat; u moet zich aan een regelmatig sessieschema houden.
• Iedereen reageert anders; bij twee mensen kan in hetzelfde gebied en met hetzelfde apparaat een verschillend resultaat worden bereikt.

Alternatieven