Chemische peeling: wat is het, voor wie is het geschikt en hoe verloopt het herstel?

Wat is een chemische peeling en hoe werkt het?

Bij een chemische peeling wordt een zuurhoudende oplossing op de huid aangebracht. Deze oplossing maakt de verbinding tussen de cellen in de bovenste huidlagen los of veroorzaakt in deze lagen een gecontroleerde beschadiging. Terwijl de huid zich daarna herstelt, ontstaat aan het oppervlak een gladdere, nieuwe laag; bij diepere peelings wordt in de onderliggende lagen ook de aanmaak van collageen gestimuleerd.

Peelings worden naar de diepte waarop ze werken in drie groepen verdeeld. De diepte hangt af van het type stof, de concentratie, hoe lang het op de huid blijft, hoe de huid is voorbereid en hoeveel lagen worden aangebracht.

Zuren in lage concentratie in cosmetische producten zijn niet hetzelfde als een peeling die door een arts wordt uitgevoerd. Thuis zuren in hoge concentratie gebruiken kan leiden tot brandwonden en blijvende pigmentvlekken.

Waarvoor wordt het gebruikt?

• Zonnevlekken en sommige pigmentonregelmatigheden
• Bij vlekken zoals melasma (zwangerschapsmasker), ter ondersteuning van andere behandelingen en bij zorgvuldig geselecteerde patiënten
• Acne en sommige acnelittekens
• Fijne lijntjes en een verstoorde huidstructuur door zonschade
• Een ruw, dof ogend huidoppervlak

Bij problemen zoals diepe rimpels, verslapping en diepe ingezonken littekens is het effect van oppervlakkige peelings beperkt. Meer informatie over pigmentvlekken vindt u in ons artikel “Pigmentvlekken en melasma”.

Voor wie is het geschikt?

Oppervlakkige peelings kunnen bij veel huidtypes worden toegepast als de juiste stof en concentratie worden gekozen. Middeldiepe en diepe peelings worden daarentegen bij meer geselecteerde patiënten en na een zorgvuldigere beoordeling uitgevoerd.

Het huidtype is bij deze beslissing doorslaggevend. Bij mensen met een donkere huid en bij huid die gemakkelijk vlekken krijgt, is het risico op postinflammatoire hyperpigmentatie, dus donkerder worden van de huid na de behandeling, hoger. Daarom wordt bij deze mensen meestal gekozen voor oppervlakkigere peelings en wordt zorgvuldig aandacht besteed aan het voorbereiden van de huid vóór de behandeling.

Voor wie is het niet geschikt en waar moet op worden gelet?

• Mensen die een via de mond ingenomen vitamine A-afgeleid acnemiddel (isotretinoïne) gebruiken of daar recent mee zijn gestopt: het herstel van de huid kan worden beïnvloed; zonder beoordeling door een arts mag er geen peeling worden gedaan.
• Mensen die een retinoïde (vitamine A-afgeleide) als crème of andere zuurhoudende producten gebruiken: de huid kan gevoeliger zijn; uw arts vertelt u wanneer u vóór de behandeling met deze producten moet stoppen.
• Mensen die vaker een koortslip (herpes) hebben: een peeling kan een opvlamming van een koortslip uitlokken. Vooral bij middeldiepe en diepe peelings kan een preventief geneesmiddel nodig zijn; vermeld uw voorgeschiedenis altijd.
• Een actieve infectie, open wond, actieve koortslip, opvlamming van eczeem of psoriasis in het te behandelen gebied
• Aanleg voor keloïd of dikke littekens
• Zwangerschap en borstvoeding: voor veel peelingstoffen zijn onvoldoende veiligheidsgegevens; de behandeling wordt meestal uitgesteld. Vertel uw arts altijd of u zwanger bent of borstvoeding geeft.
• Mensen die zich na de behandeling niet tegen de zon kunnen beschermen (bijvoorbeeld door buitenwerk of een naderende vakantie)
• Bij diepe peelings: hartritmestoornissen, nier- of leverziekte; omdat fenolhoudende oplossingen deze organen kunnen beïnvloeden, zijn een uitgebreide beoordeling en bewaking nodig.

Deze lijst is niet volledig; vertel uw arts over uw volledige gezondheidstoestand en alle geneesmiddelen die u gebruikt.

Wie moet het uitvoeren, en waar?

Het resultaat van een peeling hangt sterk af van de kennis en ervaring van degene die de behandeling uitvoert. Welke stof, in welke concentratie en hoe lang wordt gebruikt, moet worden beslist door een arts die uw huidtype en uw probleem beoordeelt. Wie welke peeling waar mag uitvoeren, wordt in Turkije geregeld door de voorschriften van het ministerie van Volksgezondheid. Middeldiepe en diepe peelings zijn medische ingrepen; ze moeten door een arts worden uitgevoerd in een zorginstelling met de juiste mogelijkheden voor bewaking.

Bij mensen met een donkere huid is ervaring met peelings bijzonder belangrijk, omdat een verkeerde keuze tot blijvende kleurveranderingen kan leiden.

Voorbereiding op de behandeling

• Begin in de weken vóór de behandeling met bescherming tegen de zon; op een gebruinde huid wordt geen peeling gedaan.
• Als uw arts het wil, kan hij of zij u aanraden vóór de behandeling crèmes te gebruiken die de huid voorbereiden; uw arts vertelt u wanneer u daarmee begint.
• Stop vanaf de datum die uw arts noemt met retinoïden, zuurhoudende producten, scrubhandschoenen, harsen en andere behandelingen die de huid irriteren.
• Hebt u vaker een koortslip, bespreek dan of een preventief geneesmiddel nodig is.
• Trek voor een middeldiepe of diepe peeling voldoende tijd uit voor het herstel; plan uw vrije dagen en sociale activiteiten daarop.

De dag van de behandeling stap voor stap

1. Uw medische voorgeschiedenis, geneesmiddelen en verwachtingen worden opnieuw doorgenomen; geïnformeerde toestemming wordt gevraagd.
2. Uw gezicht wordt gereinigd en ontvet. Gevoelige gebieden zoals de omgeving van de ogen, de neusvleugels en de mondhoeken worden beschermd.
3. De peelingoplossing wordt gelijkmatig aangebracht met een kwast, gaasje of watje. Daarbij kunt u een branderig, prikkend of warm gevoel hebben; bij diepe peelings zijn pijnbestrijding en bewaking nodig.
4. De oplossing blijft de vastgestelde tijd op de huid, of het effect wordt gevolgd aan de hand van de verandering van de huid.
5. Afhankelijk van de gebruikte stof wordt de oplossing geneutraliseerd of afgespoeld; sommige peelings ronden hun werking vanzelf af op de huid.
6. Er wordt een kalmerend verzorgingsproduct en zonnebrandmiddel aangebracht; de verzorging thuis en een controleafspraak worden gepland.

Na de behandeling: de eerste 24 uur en de eerste week

Het herstel verschilt duidelijk afhankelijk van de diepte van de peeling:

• Trek loslatende huid niet af, pluk er niet aan en krab niet; dat vergroot het risico op littekens en pigmentvlekken.
• Gebruik de vochtinbrengende en verzorgende producten die uw arts aanraadt; probeer geen nieuwe producten uit.
• Bescherm u goed tegen de zon: gebruik een breedspectrum zonnebrandmiddel, een hoed en schaduw samen.
• Vermijd make-up, sauna, hamam en intensieve sport tot de huid hersteld is.
• Volg bij een middeldiepe en diepe peeling de instructies van uw arts over verbanden en geneesmiddelen nauwkeurig op.

Verwachte bijwerkingen

• Roodheid, een branderig gevoel, spanning en schilfering: horen er bij een peeling bij.
• Zwelling: kan vooral bij middeldiepe en diepe peelings rond de ogen duidelijk zijn.
• Tijdelijk donkerder worden: tijdens het herstel kan de huid tijdelijk donkerder worden.
• Acneachtige uitslag of kleine witte cystjes (milia)

Minder vaak voorkomende maar belangrijke risico's zijn: postinflammatoire hyperpigmentatie (donkerder worden dat blijvend kan zijn), lichte vlekken (hypopigmentatie), opvlamming van een koortslip, een bacteriële of schimmelinfectie, langdurige roodheid en littekenvorming. Een deel van deze risico's neemt toe naarmate de diepte toeneemt en bij een donkere huid. Bij diepe peelings zijn er bovendien systemische risico's voor het hartritme en de nieren.

Breng niet op eigen houtje crème, warmte of ijs aan op het gebied, tenzij uw arts dit adviseert.

Wanneer is het resultaat zichtbaar en hoe lang houdt het aan?

Bij oppervlakkige peelings kan de glans en gladheid van het huidoppervlak na de eerste sessies worden opgemerkt; voor een duidelijke verandering bij problemen zoals pigmentvlekken en acne zijn echter meestal meerdere sessies met tussenpozen van enkele weken nodig.

Bij middeldiepe peelings wordt het resultaat zichtbaar nadat de huid volledig is hersteld; zo nodig kan de behandeling na maanden worden herhaald. Het effect van diepe peelings houdt langer aan, maar het herstel en de risico's zijn ook groter.

Geen enkele peeling stopt de veroudering van de huid of het ontstaan van nieuwe pigmentvlekken. Het behoud van het resultaat hangt grotendeels af van dagelijkse bescherming tegen de zon en de verzorgingsroutine die uw arts aanraadt.

Realistische verwachtingen: wat kan een peeling niet?

• Het corrigeert geen verslapping van de huid en trekt het gezicht niet strak.
• Diepe rimpels en diepe ingezonken littekens kunnen met oppervlakkige peelings meestal niet duidelijk worden verbeterd.
• Het kan terugkerende vlekken zoals melasma niet laten verdwijnen; het kan alleen samen met andere behandelingen bijdragen aan verbetering.
• Bij problemen zoals verwijde bloedvaatjes en sommige moedervlekken is het meestal niet effectief.
• Na één sessie mag geen blijvende verandering worden verwacht.

Alternatieven