Toksyna botulinowa czy wypełniacz? Różnice i zastosowania każdej z metod

Dlaczego obie metody są mylone?

Oba zabiegi wykonuje się za pomocą iniekcji, często omawia się je w tym samym gabinecie, a ich efekty opisuje się jako bardziej wypoczęty wygląd twarzy. Dlatego w potocznym języku nazwa jednej metody bywa używana zamiast drugiej.

Tymczasem obie metody są ukierunkowane na różne zmiany na twarzy. Jeśli do niewłaściwego problemu zostanie dobrana niewłaściwa metoda, nie uzyska się oczekiwanego efektu, a jednocześnie podejmie się niepotrzebne ryzyko. Dlatego najpierw trzeba zrozumieć przyczynę zmarszczki lub danego wyglądu.

Jak działają? Rozluźnienie mięśni a uzupełnienie objętości

Toksyna botulinowa w miejscu wstrzyknięcia czasowo ogranicza uwalnianie przekaźnika chemicznego, który przenosi z nerwu do mięśnia polecenie skurczu. Mięsień kurczy się słabiej, a zmarszczki powstające w wyniku jego wielokrotnych skurczów ulegają wygładzeniu. Szczegóły można znaleźć w naszym artykule „Toksyna botulinowa (potocznie »botoks«)”.

Wypełniacz z kwasem hialuronowym to natomiast przetworzona, żelowa postać cząsteczki występującej naturalnie w organizmie. Tworzy objętość w miejscu, w które zostanie wstrzyknięty w skórę lub pod nią; nie wpływa na ruch mięśni. Z czasem jest rozkładany przez organizm. Szczegóły można znaleźć w naszym artykule „Wypełniacz z kwasem hialuronowym”.

Zmarszczki dynamiczne i statyczne — różnica

Zmarszczki dynamiczne to zmarszczki, które pojawiają się lub stają się wyraźniejsze podczas mimiki. Przykładem są pionowe zmarszczki między brwiami przy marszczeniu brwi, poziome zmarszczki na czole przy unoszeniu brwi oraz zmarszczki w kącikach oczu podczas uśmiechu. Toksynę botulinową rozważa się przede wszystkim w przypadku tego rodzaju zmarszczek.

Zmarszczki statyczne to natomiast zmarszczki i fałdy widoczne także wtedy, gdy twarz jest w spoczynku. Mogą powstawać z biegiem lat w wyniku łącznego działania utraty objętości, zmian w strukturze skóry i powtarzających się ruchów mimicznych. W przypadku niektórych zmarszczek statycznych i fałdów, w zależności od oceny lekarza, można rozważyć wypełniacz.

Pewne wskazówki może dać prosta obserwacja: czy zmarszczka uwidacznia się tylko podczas mimiki, czy jest widoczna także wtedy, gdy twarz odpoczywa? Mimo to rozróżnienie to nie zawsze jest jednoznaczne, a w jednej zmarszczce mogą współwystępować oba mechanizmy. Rozpoznanie i plan ustala lekarz na podstawie badania.

Tabela porównawcza

Poniższa tabela przedstawia ogólne porównanie. To, którą metodę można rozważyć w danym przypadku, w jakiej okolicy i w jakiej ilości, ustala się po konsultacji.

Kiedy widać efekt i jak długo się utrzymuje?

Działanie toksyny botulinowej zwykle zaczyna się w ciągu kilku dni i staje się wyraźne po około dwóch tygodniach. U większości osób efekt utrzymuje się około 3–4 miesięcy; czas ten zależy od okolicy, dawki, siły mięśni i różnic indywidualnych.

W przypadku wypełniacza efekt objętości jest widoczny bezpośrednio po zabiegu. Obrzęk w pierwszych dniach może jednak zaburzać ocenę wyglądu; o tym, kiedy należy ocenić ostateczny efekt, decyduje lekarz. Czas utrzymywania się wypełniacza zależy od budowy preparatu, okolicy i osoby; w okolicach o dużej ruchomości, np. w ustach, może być krótszy. Efekt obu metod z czasem słabnie i jeśli ma się utrzymać, konieczne jest powtórzenie zabiegu.

Różnice w zakresie ryzyka

Najczęstsze działania niepożądane obu metod są łagodne i przemijające: zaczerwienienie, obrzęk, tkliwość i siniaki w miejscu wkłucia. Istotna różnica dotyczy rodzaju rzadkich, ale poważnych zagrożeń.

W przypadku toksyny botulinowej działania niepożądane wiążą się zwykle z wpływem leku na sąsiednie mięśnie: przejściowe opadanie powieki lub brwi, „zamrożona” mimika albo asymetria. Bardzo rzadko zgłaszano problemy z połykaniem, oddychaniem, mową lub widzeniem wynikające z rozprzestrzenienia się działania leku; objawy te wymagają natychmiastowego wezwania pomocy pod numerem 112 (lub lokalnym numerem alarmowym).

W przypadku wypełniacza najpoważniejszym ryzykiem jest zamknięcie (okluzja) naczynia, do którego dochodzi, gdy żel dostanie się do naczynia krwionośnego lub uciska je z zewnątrz. Zdarza się to rzadko; jeśli jednak nie zostanie w porę rozpoznane, może prowadzić do martwicy tkanek skóry, a bardzo rzadko do utraty wzroku lub udaru mózgu. Okolica między brwiami, nos i jego okolice, czoło oraz okolica oczu należą pod tym względem do okolic podwyższonego ryzyka. Objawy ostrzegawcze i sposób postępowania opisano szczegółowo w naszym artykule „Kiedy po wypełniaczu jest to stan nagły? Zamknięcie naczynia i inne objawy alarmowe”.

Jeśli nie można skontaktować się z lekarzem, który wykonał zabieg, nie należy czekać — trzeba udać się na najbliższy szpitalny oddział ratunkowy i poinformować, jaki zabieg został wykonany. Jeśli lekarz nie zaleci inaczej, nie należy masować tej okolicy ani stosować ciepła lub lodu.

Czy obie metody można stosować łącznie?

Na twarzy często widoczna jest nie jedna zmiana, lecz kilka jednocześnie. Na przykład u tej samej osoby mogą występować zmarszczki mimiczne na czole i utrata objętości policzków. W takiej sytuacji lekarz może zaproponować obie metody w różnych okolicach jako elementy jednego planu.

To, czy zostaną połączone, czy zabiegi zostaną wykonane tego samego dnia, czy w różnych terminach, i w jakiej kolejności, zależy od indywidualnej sytuacji. Decyzję tę podejmuje lekarz po konsultacji. Więcej zabiegów nie zawsze oznacza lepszy efekt; priorytetem są naturalny wygląd i bezpieczeństwo.

Jak podejmuje się decyzję?

Właściwe pytanie nie brzmi „jakiego zabiegu chcę?”, lecz „co mi przeszkadza?”. Jasne opisanie tego podczas konsultacji pomaga lekarzowi ocenić przyczynę zmarszczki.

• Lekarz ocenia twarz zarówno w spoczynku, jak i podczas mimiki.
• Omawia się historię zdrowia, przyjmowane leki i wcześniejsze zabiegi estetyczne.
• Wyjaśnia się oczekiwany efekt, ryzyko i alternatywy każdej z metod.
• Rezygnacja z jakiegokolwiek zabiegu również jest uzasadnioną opcją; zmarszczki nie są problemem zdrowotnym.

Osobom, które po raz pierwszy rozważają zabieg, pomocny może być nasz artykuł „Poradnik dla osób decydujących się po raz pierwszy na zabieg medycyny estetycznej”, a w ocenie, kto i gdzie wykona zabieg, nasz artykuł „Wybór kliniki i lekarza medycyny estetycznej: 10-punktowa lista kontrolna bezpieczeństwa”. Oba zabiegi powinny być wykonywane po konsultacji, przez lekarza, w zarejestrowanej placówce ochrony zdrowia.

Ta strona ma charakter wyłącznie ogólnoinformacyjny. Odpowiednią metodę można ustalić jedynie na podstawie badania i oceny lekarskiej.