Depilacja laserowa: jak działa, dla kogo jest odpowiednia i na co zwrócić uwagę?

Czym jest depilacja laserowa i jak działa?

W cebulce włosa i w samym włosie znajduje się barwnik zwany melaniną, który nadaje włosom kolor. Światło emitowane przez urządzenia laserowe lub IPL (intensywne światło impulsowe) jest pochłaniane przez ten barwnik i zamieniane w ciepło. To ciepło uszkadza struktury cebulki odpowiedzialne za wytwarzanie włosa, przez co spowalnia i ogranicza wzrost nowych włosów.

Zasadę tę nazywa się „selektywną fototermolizą”: światło jest ustawiane tak, aby działało na ciemny cel silniej niż na otaczającą skórę. Dlatego im wyraźniejsza różnica koloru między włosem a skórą, tym skuteczniej i bezpieczniej można przeprowadzić zabieg.

Istnieją różne rodzaje laserów działające na różnych długościach fali oraz systemy IPL. Niektóre uważa się za bezpieczniejsze dla jasnej karnacji, inne dla ciemnej. O tym, które urządzenie i jakie ustawienia są odpowiednie w danym przypadku, decyduje się po zbadaniu skóry i włosów.

Włosy nie rosną jednocześnie; każdy włos znajduje się w innej fazie wzrostu. Światło działa przede wszystkim na włosy w aktywnej fazie wzrostu. To główny powód, dla którego potrzeba więcej niż jednej sesji.

W jakich celach się ją stosuje?

• Zmniejszenie niechcianego owłosienia na takich obszarach jak nogi, pachy, okolica bikini, ręce, plecy, klatka piersiowa i twarz
• W przypadku często nawracających wrastających włosów i podrażnień po goleniu lub woskowaniu, gdy lekarz uzna to za właściwe
• Przy nadmiernym owłosieniu z przyczyn hormonalnych (hirsutyzm) – jako metoda wspomagająca, równolegle z oceną przyczyny podstawowej

Jeśli u kobiety na twarzy i ciele pojawia się gęste owłosienie typu męskiego, które wystąpiło niedawno lub towarzyszą mu objawy takie jak nieregularne miesiączki, trądzik czy wypadanie włosów, należy najpierw poszukać przyczyny hormonalnej. Laser zmniejsza owłosienie, ale nie usuwa jego przyczyny.

Dla kogo jest odpowiednia?

Wyraźną odpowiedź uzyskuje się zwykle u osób o jasnej karnacji oraz ciemnych i grubych włosach. Obecnie dzięki odpowiednim długościom fali i ostrożnym ustawieniom zabieg można wykonywać także u osób o ciemniejszej karnacji; wtedy jednak doświadczenie i ostrożność nabierają jeszcze większego znaczenia.

Do oceny fototypu skóry lekarze często stosują skalę Fitzpatricka. Składa się ona z sześciu grup – od bardzo jasnej karnacji (typ I) do bardzo ciemnej (typ VI) – w zależności od tego, jak łatwo skóra ulega oparzeniu słonecznemu i jak bardzo się opala. Fototyp skóry bezpośrednio wpływa na wybór urządzenia i poziomu energii.

Dla kogo nie jest odpowiednia i na co należy uważać?

• Ciąża: brakuje wystarczających badań dotyczących bezpieczeństwa depilacji laserowej w ciąży; dlatego zwykle zaleca się odłożenie jej na okres po porodzie.
• Skóra niedawno opalana, opalona lub poddana działaniu solarium: wzrasta ryzyko oparzeń i przebarwień.
• Czynne zakażenie, otwarta rana, zaostrzenie egzemy lub czynna opryszczka w obszarze zabiegu
• Opryszczka (herpes) w wywiadzie: należy koniecznie poinformować o tym lekarza przed zabiegiem, zwłaszcza w przypadku twarzy i okolicy ust.
• Leki zwiększające wrażliwość na światło oraz doustne leki będące pochodnymi witaminy A stosowane w leczeniu trądziku (należy koniecznie o nich poinformować, jeśli są przyjmowane obecnie lub były przyjmowane niedawno)
• Choroby przebiegające z nadwrażliwością na światło, bielactwo (vitiligo), skłonność do bliznowców (keloidów, czyli nadmiernego bliznowacenia)
• Tatuaż lub makijaż permanentny w obszarze zabiegu: tych miejsc zwykle się nie poddaje zabiegowi, ponieważ barwnik pochłaniałby światło.
• Niezbadane znamiona w obszarze zabiegu lub znamiona zmieniające kolor bądź kształt: najpierw konieczna jest ocena lekarska.

Ta lista nie jest kompletna; należy poinformować lekarza o wszystkich swoich chorobach i przyjmowanych lekach. Podczas rozmowy przed zabiegiem trzeba też wyraźnie wspomnieć o stosowanych preparatach ziołowych i przebytych chorobach skóry. O tym, czy zabieg jest odpowiedni, można zdecydować dopiero po badaniu lekarskim.

Kto powinien wykonywać zabieg i gdzie?

Choć depilacja laserowa może wydawać się prosta, jest zabiegiem medycznym, który w niedoświadczonych rękach może prowadzić do oparzeń, trwałych przebarwień i blizn. Fototyp skóry i to, czy zabieg jest odpowiedni, należy ocenić przed zabiegiem. To, kto i w jakim miejscu może wykonywać ten zabieg, określają w Turcji przepisy Sağlık Bakanlığı (tureckiego Ministerstwa Zdrowia); warto wcześniej zapytać, kto wykona zabieg, czy odbywa się on pod nadzorem lekarza i do kogo zwrócić się w razie działań niepożądanych.

W miejscu wykonywania zabiegu muszą być dostępne okulary ochronne dostosowane do urządzenia, a podczas zabiegu muszą być chronione zarówno oczy pacjenta, jak i osoby wykonującej zabieg. Należy upewnić się, że w razie problemu można zwrócić się do lekarza.

Przygotowanie do zabiegu

• W tygodniach poprzedzających zabieg należy unikać opalania, solarium i produktów brązujących; lekarz wskaże odpowiedni okres.
• Metody usuwające włosy z cebulką, takie jak wosk, pęseta czy depilator, należy odstawić z takim wyprzedzeniem, jakie zaleci lekarz, ponieważ cebulka, będąca celem lasera, musi pozostać na miejscu.
• Golenie jest w tym okresie zwykle dozwolone; przed zabiegiem zostanie przekazana informacja, kiedy należy ogolić dany obszar.
• W dniu zabiegu nie należy nakładać na obszar zabiegowy kremu, perfum, dezodorantu ani makijażu.
• Osoby z opryszczką w wywiadzie, u których zabieg ma objąć twarz, powinny zapytać lekarza, czy potrzebny jest lek zapobiegawczy.

Dzień zabiegu krok po kroku

1. Omawia się historię zdrowia, przyjmowane leki i oczekiwania; ocenia się fototyp skóry i rodzaj owłosienia.
2. Pacjent zapoznaje się z formularzem świadomej zgody; udzielane są odpowiedzi na pytania, a formularz zostaje podpisany.
3. Obszar zostaje oczyszczony i w razie potrzeby ogolony. Podczas pierwszej sesji na niewielkim fragmencie może zostać wykonany impuls próbny.
4. Pacjent i osoba wykonująca zabieg zakładają okulary ochronne dostosowane do urządzenia. Przy zabiegach na twarzy szczególną uwagę zwraca się na ochronę oczu.
5. Głowicę urządzenia przykłada się do skóry i podaje impulsy. Większość urządzeń ma system chłodzenia chroniący skórę. Można odczuwać coś w rodzaju strzału gumką recepturką lub gorącego ukłucia.
6. Po zakończeniu zabiegu obszar zostaje oceniony; w razie potrzeby stosuje się preparat łagodzący lub chłodzenie i przekazuje zalecenia pielęgnacyjne.

Po zabiegu: pierwsze 24 godziny i pierwszy tydzień

W pierwszych godzinach często występują zaczerwienienie, łagodny obrzęk i drobne grudki wokół ujść mieszków włosowych; zwykle ustępują samoistnie. Jeśli lekarz to zalecił, ulgę może przynieść chłodzenie.

• Przez okres zalecony przez lekarza wskazane jest unikanie gorących pryszniców, sauny, łaźni tureckiej (hammamu), intensywnego wysiłku fizycznego i basenu.
• Obszar zabiegowy należy chronić przed słońcem; na odsłoniętych miejscach stosować krem z filtrem o szerokim spektrum ochrony.
• Nie drapać ani nie pocierać obszaru zabiegowego; nie stosować produktów drażniących (peelingów, preparatów z kwasami).
• Część włosów poddanych zabiegowi wypadnie samoistnie w kolejnych dniach i tygodniach; nie należy ich wyrywać.
• Między sesjami można się golić; należy unikać wosku i pęsety.

Spodziewane działania niepożądane

• Zaczerwienienie i łagodny obrzęk: zwykle ustępują w ciągu kilku godzin do kilku dni.
• Tkliwość, lekkie pieczenie lub swędzenie
• Przemijająca zmiana zabarwienia: przejściowe ściemnienie lub rozjaśnienie skóry; częściej występuje u osób o ciemnej karnacji i na skórze wystawionej na słońce.
• Wysypka przypominająca trądzik lub stan zapalny wokół mieszków włosowych

Istnieją także rzadsze, ale istotne zagrożenia: oparzenia i pęcherze, strupy, zakażenie, blizny oraz trwała zmiana zabarwienia skóry. Występują one najczęściej na skórze wystawionej na słońce, u osób o ciemnej karnacji przy nieodpowiednich ustawieniach lub gdy zabieg wykonuje osoba niedoświadczona.

W zjawisku zwanym paradoksalnym nasileniem owłosienia włosy w obszarze zabiegowym lub w jego pobliżu mogą zamiast się przerzedzić – zgęstnieć. Występuje ono rzadko; opisywano je głównie na twarzy i szyi, przy cienkich włosach i u osób o ciemnej karnacji. W razie zauważenia takiej zmiany należy poinformować lekarza.

Podczas zabiegów wykonywanych bez ochrony oczu światło lasera może spowodować poważne i trwałe uszkodzenie oczu. Dlatego ochrona oczu nie podlega dyskusji.

Jeśli lekarz tego nie zaleci, nie należy pocierać obszaru zabiegowego, stosować na niego ciepła ani lodu ani nakładać na własną rękę kremów lub leków.

Kiedy widać efekt i jak długo się utrzymuje?

Po każdej sesji część włosów wypada, a z czasem odrastają włosy rzadsze, cieńsze i jaśniejsze. Wyraźne zmniejszenie owłosienia zauważa się zwykle po kilku sesjach.

Większość osób potrzebuje zwykle od 2 do 6 sesji; niektórzy mogą potrzebować więcej. Odstęp między sesjami i ich liczba zależą od obszaru i osoby. Lekarz zaproponuje odpowiedni plan.

Po zakończeniu leczenia zmniejszenie owłosienia może utrzymywać się miesiącami, a nawet latami. Część włosów może jednak odrosnąć, zwłaszcza pod wpływem czynników hormonalnych, i od czasu do czasu mogą być potrzebne sesje podtrzymujące.

Realistyczne oczekiwania: czego laser nie zrobi?

• Nie usuwa włosów całkowicie i na całe życie; właściwe określenie to „długotrwała redukcja”.
• Na włosy blond, rude, siwe i białe działa zwykle słabo.
• Jeśli istnieje przyczyna hormonalna, bez jej leczenia nowe włosy mogą nadal wyrastać.
• Efektu nie uzyskuje się po jednej sesji; konieczne jest przestrzeganie regularnego harmonogramu sesji.
• Każdy reaguje inaczej; u dwóch osób w tym samym obszarze i przy użyciu tego samego urządzenia efekty mogą być różne.

Alternatywy