Dodaq filleri niyə özünəməxsus risklər daşıyır?
Dodaq üzün ən hərəkətli və qanla ən zəngin təchiz olunan nahiyələrindən biridir. Danışanda, yemək yeyəndə və gülümsəyəndə daim hərəkət edir; bu da fillerin yayılması, düyünlənməsi və ya yerini dəyişməsi üçün əlverişli şərait yarada bilər. Dodağın içindən, əzələ qatının ətrafından yuxarı və aşağı dodaq arteriyaları keçir. Bu damarların dərinliyi və gedişi insandan insana dəyişir.
Dodaq filler tətbiqlərinin ən çox edildiyi nahiyələrdən biridir və bildirilən ağırlaşmaların da xeyli hissəsi bu nahiyəyə aiddir. Ədəbiyyat icmalları dodaq filleri ilə bağlı ən çox bildirilən problemin nodul (düyünlənmə) olduğunu; fillerin sürüşməsi, rəng dəyişikliyi və uçuğun alovlanmasının da dodaqla əlaqəli problemlər sırasında olduğunu göstərir. Ağırlaşmaların dərc edilmədiyi və ya bildirilmədiyi hallar da olduğu üçün onların real tezliyi dəqiq məlum deyil.
Prosedurun əsas məlumatları üçün “Hialuron turşusu filleri”, bütün filler növlərində ümumi problemlər üçün “Filler ağırlaşmaları” məqalələrimizə baxa bilərsiniz.
Dodaq fillerindən sonra şişkinlik nə qədər normaldır?
Dodaq boş toxuması və zəngin damar şəbəkəsi səbəbindən üzün digər nahiyələrinə nisbətən daha çox şişir. İlk günlərdə dodaqlar gözlədiyinizdən xeyli dolğun, bəzən yüngül asimmetrik və gərgin görünə bilər. Bu şişkinlik çox vaxt ilk günlərdə ən aydın olur, sonra tədricən azalır. Son nəticəni qiymətləndirmək üçün adətən bir neçə həftə gözləmək lazımdır.
İnyeksiya nöqtələrində kiçik göyərmələr, toxunanda həssaslıq və ilk saatlarda yüngül keyimə də tez-tez olur. Bunların gedişi və azaltma yolları üçün “Göyərmə və şişkinlik” məqaləmizə baxa bilərsiniz.
Bu hallar isə gözlənilən şişkinlikdən fərqlidir və həkimlə məsləhətləşməyi tələb edir: günlər keçdikcə artan şişkinlik, ağrının getdikcə şiddətlənməsi, dodaqda istiliyin artması, axıntı və ya qızdırma. Dodaqda, dildə və ya boğazda dəqiqələr ərzində sürətlə artan şişkinlik və nəfəs almaqda çətinlik isə allergik təcili vəziyyət ola bilər.
Dodaqda düyünlənmə və bərklik niyə olur?
Dodaqda əllə hiss olunan kiçik bərkliklər və ya muncuq kimi qabarıqlar fillerdən sonra ən çox rast gəlinən problemlərdəndir. Səbəbləri fərqli ola bilər:
- Məhsulun bir nöqtədə toplanması: adətən ilk günlərdə və ya həftələrdə hiss olunur, çox vaxt ağrı vermir. Şişkinlik çəkildikcə bir hissəsi nəzərə çarpmaya bilər.
- Çox səthi tətbiq: dodağın nazik selikli qişasının dərhal altına yerləşdirilən məhsul həm əllə hiss olunur, həm də bəzən nazik qabarıq və ya göyümtül kölgə kimi görünə bilər.
- Gecikmiş iltihabi reaksiya: həftələr və ya aylar sonra, bəzən infeksiya, peyvənd və ya diş müalicəsindən sonra yaranan şişkinlik, qızartı və həssaslıq.
- İnfeksiya: ağrılı, qızarmış, isti və getdikcə böyüyən şişkinlik; bəzən axıntı və qızdırma ilə birlikdə.
Düyünün səbəbini yalnız müayinə edən həkim ayırd edə bilər. Ağrı verməyən və zamanla kiçilən bərklik çox vaxt izlənilə bilər. Böyüyən, ağrılı, qızarmış və ya gec yaranan şişkinlik isə qiymətləndirilməlidir. Həkiminiz xüsusi olaraq tövsiyə etməyibsə, düyünə masaj etməyin və onu sıxmayın.
Həddindən artıq dolğunluq və asimmetriya: dodaq niyə təbii görünmür?
Dodaqların qeyri-mütənasib böyük, irəliyə daşan və ya yuxarı dodağın həddindən artıq qalxmış görünməsi – xalq arasında 'ördək dodaq' adlanan görünüş – çox vaxt bir seansda çoxlu məhsul vurulmasından və ya zaman keçdikcə üst-üstə edilən tətbiqlərlə məhsulun yığılmasından qaynaqlanır. Bəzi insanlarda əvvəlki fillerin tam sorulmadığı nəzərə alınmadan yeni tətbiq edilməsi də yığılmaya töhfə verə bilər.
Yüngül asimmetriya ilk günlərdə şişkinlikdən qaynaqlana və öz-özünə düzələ bilər. Bir neçə həftə sonra hələ də aydın asimmetriya və ya artıq dolğunluq varsa, həkiminiz seçimləri sizinlə müzakirə edir. Hialuron turşusu fillerlərində artıq məhsulun bir hissəsi və ya hamısı hialuronidaza fermenti ilə əridilə bilər.
Filler dodaq sərhədindən yuxarı sürüşürmü?
Bəli, bu nadir deyil. Filler dodağın qırmızı hissəsinin sərhədini aşaraq yuxarı dodağın dərisinə, yəni bığ nahiyəsinə doğru yayıla bilər. Bu halda dodağın üstündə, xüsusən gülümsəyəndə nəzərə çarpan yüngül qabarıq və ya zolaq görünür; ingiliscə mənbələrdə bu görünüş üçün 'filler bığı' mənasını verən ifadə işlədilir. Fillerin ağızın içinə doğru və ya dodaq künclərinə sürüşməsi də bildirilib.
Sürüşmənin səbəbləri tam məlum olmasa da, çox miqdarda məhsul, səthi tətbiq, tez-tez təkrarlanan prosedurlar və dodağın fasiləsiz hərəkəti təsir edən amillər sırasında sayılır. Sürüşmə bəzən aylar və ya illər ərzində hiss olunur. Hialuron turşusu fillerlərində həkim yerini dəyişmiş məhsulu hialuronidaza ilə əritməyi təklif edə bilər. Əritmədən sonra yenidən filler düşünülürsə, vaxtına həkiminiz qərar verir.
Dodaqda ilk günlərdəki aydın şişkinlik çox vaxt gözlənilən haldır. Lakin dodaqda və ya ətrafında ağarma, bənövşəyi tor görünüşü və ya getdikcə artan ağrı görsəniz, gözləmədən proseduru edən həkiminizlə əlaqə saxlayın.
Dr. Hamza GemiciDoktorclub-un tibbi direktoru · Estetik tibb həkimi
Dodaq filleri uçuğu təhrik edirmi?
Uçuq dəridə və sinir hüceyrələrində gizli qalan virusun yenidən aktivləşməsi ilə yaranır. Dodağa və ətrafına edilən inyeksiyalar əvvəllər uçuq keçirmiş insanlarda bu virusu təhrik edə bilər. Əlamətlər adətən prosedurdan sonrakı günlərdə dodaqda gizildəmə, yanma və ardınca kiçik, sulu qabarcıqlar şəklində üzə çıxır.
Uçuq keçmişiniz varsa, bunu prosedurdan əvvəl mütləq deyin. Həkiminiz tez-tez uçuq keçirən insanlarda prosedurdan əvvəl profilaktik müalicə düşünə bilər. Dodaqda aktiv uçuq varsa, prosedur adətən təxirə salınır. Prosedurdan sonra uçuq çıxdığını düşünürsünüzsə, həkiminizə müraciət edin; özbaşına reseptli dərman qəbul etməyin və qabarcıqları partlatmayın. Uçuqla infeksiyanın fərqi və müalicəsi üçün “Estetik prosedurdan sonra infeksiya” məqaləmizə nəzər sala bilərsiniz.
Dodaqda qabarcıq və qabıqlanma həmişə uçuq deyil. Damar tıxanmasının sonrakı saatlarında da kiçik qabarcıqlar və tündləşən rəng görünə bilər. Qabarcıqlarla birlikdə ağarma, bənövşəyi rəng və ya şiddətli ağrı varsa, dərhal həkiminizlə əlaqə saxlayın.
Dodaq arteriyası tıxanarsa nə olur? Nə vaxt təcilidir?
Fillerin dodaq arteriyalarından birinə daxil olması və ya damarı kənardan sıxması nadir, lakin ciddi ağırlaşmadır. Tıxanan damarın qidalandırdığı dodaq toxuması kifayət qədər qan ala bilmir; vaxtında müdaxilə edilməzsə, dodaqda və ya ətraf dəridə toxuma itkisi və çapıq yarana bilər. Dodaq tətbiqlərində görmə itkisi son dərəcə nadir bildirilib; dodağa xas əsas risk toxumanın qidalanmasının pozulmasıdır.
Əlamətlər çox vaxt prosedur zamanı və ya dərhal sonra başlayır, lakin bəzən saatlar sonra hiss olunur. Yerli anestetik ağrını bir müddət maskalaya bildiyi üçün ilk saatlarda dodağın rəngini güzgüdə yoxlamaq vacibdir. Ətraflı məlumat və addım-addım nə etməli olduğunuz üçün “Fillerdən sonra nə vaxt təcilidir” məqaləmizi oxuyun.
Dərhal proseduru edən həkiminizə müraciət edin (əlaqə saxlaya bilməsəniz, ən yaxın təcili yardım şöbəsinə)
- Dodaqda və ya yuxarı dodağın dərisində ağarma, aydın solğunluq
- Dodaqda, dodaq ətrafında və ya burun qanadına doğru tor kimi yayılan bənövşəyi-göyümtül rəng
- Qəfil, şiddətli və ya getdikcə artan ağrı; gözlənilən həssaslıqdan aydın şəkildə fərqli
- Dodağın bir hissəsinin ətrafına nisbətən soyuq olması
- Sonrakı saatlarda tündləşən rəng, kiçik qabarcıqlar və ya qabıqlanma
Gözləmədən 112-yə (və ya yerli təcili yardım nömrəsinə) zəng edin və ya ən yaxın təcili yardım şöbəsinə gedin
- Bulanıq görmə, görmə itkisi, ikiqat görmə və ya gözdə şiddətli ağrı
- Nitq pozuntusu, üzün əyilməsi, qolda və ya ayaqda zəiflik
- Təngnəfəslik, udma çətinliyi; dodaqda, dildə və ya boğazda sürətlə artan şişkinlik
Dodaq fillerinə allergiya olurmu?
Filler məhsullarına və ya tərkibindəki yerli anestetikə qarşı ağır allergik reaksiya nadirdir. Yüngül qızartı və qaşınma ola bilər. Dodaqda, dildə və ya üzdə dəqiqələr ərzində sürətlə artan şişkinlik, təngnəfəslik, geniş yayılmış övrə və ya huşunu itirmə hissi isə təcili vəziyyətdir. Erkən allergik şişkinliyi adi prosedur şişkinliyindən ayırmaq həmişə asan deyil; sürətlə artan şişkinlikdə gözləməyin. Ətraflı məlumat üçün “Estetik prosedurlarda allergik reaksiya” məqaləmizə baxa bilərsiniz.
Normaldırmı, həkimlə məsləhətləşməli, yoxsa təcilidir?
Bu məqaləyə aid alətBu normaldırmı? 30 saniyəlik yoxlama
Normal sayıla bilər (izləyin)
Sadalanan əlamətlərdən heç birini qeyd etməmisiniz. Məqalədə bunlar gözlənilən hallar kimi göstərilir:
- İlk günlərdə aydın, sonra azalan şişkinlik
- İnyeksiya nöqtələrində sərhədləri aydın, zamanla solan göyərmə
- Şişkinlik çəkildikcə azalan kiçik bərkliklər
- İlk günlərdə yüngül asimmetriya
- Yüngül gizildəmə və ya keyimə (ilk saatlar)
Şikayətləriniz güclənərsə və ya yeni bir əlamət yaranarsa, həkiminizlə məsləhətləşin.
| Normal sayıla bilər (izləyin) | Həkiminizlə məsləhətləşin | Təcili |
|---|---|---|
| İlk günlərdə aydın, sonra azalan şişkinlik | Günlər keçdikcə artan şişkinlik, istiliyin artması, axıntı | Dodaqda, dildə və ya boğazda sürətlə artan şişkinlik, təngnəfəslik: 112 |
| İnyeksiya nöqtələrində sərhədləri aydın, zamanla solan göyərmə | Həftələrlə davam edən göyümtül kölgə və ya qabarıq | Ağarma və ya tor kimi yayılan bənövşəyi rəng: dərhal həkim və ya təcili yardım şöbəsi |
| Şişkinlik çəkildikcə azalan kiçik bərkliklər | Böyüyən, ağrılı və ya gec yaranan düyün | Qəfil, şiddətli və getdikcə artan ağrı: dərhal həkim və ya təcili yardım şöbəsi |
| İlk günlərdə yüngül asimmetriya | Bir neçə həftə sonra davam edən asimmetriya, dodaq sərhədinin üstündə qabarıq | Görmə və ya nitq pozuntusu, güc itkisi: 112 |
| Yüngül gizildəmə və ya keyimə (ilk saatlar) | Gizildəmə və ardınca sulu qabarcıq (uçuq şübhəsi) | Qabarcıqlarla birlikdə ağarma, tündləşən rəng, şiddətli ağrı: dərhal həkim |
Müalicə variantları hansılardır? Həkiminiz nə edə bilər?
Müalicə problemin növünə, məhsulun hialuron turşusu olub-olmamasına və əlamətlərin nə vaxt başladığına görə müəyyən edilir. Həkiminiz əvvəlcə müayinə edir və sizdən hansı məhsulun nə vaxt vurulduğunu soruşur. Sonra aşağıdakılardan birini və ya bir neçəsini təklif edə bilər:
- Gözləmə və izləmə: erkən dövr şişkinliyin, kiçik qeyri-bərabərliyin və yüngül asimmetriyanın çoxu öz-özünə düzəlir.
- Fillerin əridilməsi: hialuron turşusu fillerlərində düyün, həddindən artıq dolğunluq, dodaq sərhədindən yuxarı sürüşmə və ya damar tıxanması zamanı həkim hialuronidaza fermentini tətbiq edə bilər. Bu ferment yalnız hialuron turşusunu əridir.
- Dərman müalicəsi: infeksiya, uçuq və ya iltihabi reaksiya düşünüləndə həkimin uyğun bildiyi müalicələr. Bunlar resept və nəzarət tələb edir.
- İnvaziv prosedurlar: absess yaranıbsa, onun boşaldılması; hialuron turşusu olmayan fillerlərdə bəzən cərrahi qiymətləndirmə.
- Yönləndirmə: lazım olarsa dermatologiya, plastik cərrahiyyə və ya qulaq-burun-boğaz kimi müvafiq ixtisaslara.
Hialuronidaza da dərmandır və nadir hallarda allergiyaya səbəb ola bilər; arı və ya eşşəkarısı sancmasına allergiyanız varsa, bunu deyin. Əritmədən sonra müvəqqəti şişkinlik ola bilər və bəzən bir neçə tətbiq lazım gələ bilər. Orqanizmdə əriməyən və ya çox uzun müddət qalan fillerlərlə bağlı dodaq problemlərinin müalicəsi daha çətindir.
Evdə nə edə bilərsiniz, nə etməməlisiniz?
- Həkiminizin verdiyi qulluq təlimatlarına əməl edin; ilk günlərdə dodaqlara basmaqdan çəkinin.
- İlk saatlarda dodağın rəngini güzgüdə yoxlayın və dəyişiklikləri tarixi ilə birlikdə fotoşəkillə qeyd edin.
- Məhsulun növünü və prosedurun tarixini yanınızda saxlayın; başqa həkimə müraciət etsəniz, göstərin.
- Əmin olmadığınız hər halda proseduru edən həkimə zəng edin.
Bunları etməyin:
- Həkiminiz xüsusi olaraq tövsiyə etməyibsə, düyünə və ya şişkinliyə masaj etməyin, sıxmayın.
- Həkimlə məsləhətləşmədən isti tətbiq etməyin.
- Uçuq qabarcıqlarını partlatmayın; özbaşına antibiotik, kortizonlu krem və ya başqa reseptli dərman istifadə etməyin.
- İnternetdən filler əridici və ya dodaq filler qələmi kimi məhsullar alıb özünüzə tətbiq etməyin.
- Problemi düzəltmək üçün başqa yerdə eyni nahiyəyə yeni filler vurdurmayın.
Dodaq fillerinin ağırlaşmalarının qarşısını necə almalı?
Riski azaltmaq üçün:
- Proseduru dodaq anatomiyasını yaxşı bilən, ağırlaşmaların idarə olunmasında təcrübəli həkimə, lisenziyalı tibb müəssisəsində etdirin.
- Vurulacaq məhsulun hialuron turşusu olub-olmadığını soruşun; məhsul məlumatını yazılı istəyin.
- Prosedur yerində hialuronidaza fermentinin və təcili müdaxilə imkanının olub-olmadığını öyrənin.
- Uçuq, allergiya, autoimmun xəstəlik, qəbul etdiyiniz dərmanlar və əvvəlki dodaq fillerləriniz barədə deyin.
- Bir seansda çox həcm istəməyin; lazım olarsa mərhələli tətbiqi müzakirə edin.
- Əvvəlki fillerin təsiri tam qiymətləndirilmədən üst-üstə tətbiq etdirməyin.
- Dodaqda və ya ətrafında aktiv uçuq, yara və ya infeksiya varsa, proseduru təxirə salmağı müzakirə edin.
- Mənşəyi bəlli olmayan məhsullardan, iynəsiz təzyiqli cihazlarla edilən tətbiqlərdən və tibb müəssisəsindən kənar prosedurlardan uzaq durun.
Həkiminizə verə biləcəyiniz suallar
- Vuracağınız məhsul hialuron turşusudurmu? Məhsul məlumatını yazılı ala bilərəmmi?
- Burada hialuronidaza fermenti və təcili müdaxilə imkanı varmı?
- Dodaqlarımdakı şişkinlik nə qədər davam edə bilər, hansı halda sizə zəng etməliyəm?
- Uçuq keçmişim var; prosedurdan əvvəl hansısa tədbir görməliyikmi?
- Əvvəllər etdirdiyim filler hələ də dodağımda ola bilərmi? Bunu necə qiymətləndirirsiniz?
- Fillerin dodaq sərhədindən yuxarı sürüşməməsi üçün nəyə diqqət edirsiniz?
- Nəticə həddindən artıq dolğun olarsa və ya düyün yaranarsa, nə etmək olar?
- Arı sancmasına allergiyam var; hialuronidaza lazım olarsa, bu problem yaradarmı?
- İş saatlarından kənar problem olarsa, sizinlə necə əlaqə saxlaya bilərəm?
Tez-tez verilən suallar
Dodaq fillerindən sonra şişkinlik neçə gün davam edir?
Şişkinlik adətən ilk günlərdə ən aydın olur, sonra tədricən azalır; müddəti insana, məhsula və vurulan miqdara görə dəyişir. Son nəticəni qiymətləndirmək üçün adətən bir neçə həftə gözləmək lazımdır. Günlər keçdikcə artan şişkinlik, istiliyin artması və ya axıntı varsa, həkiminizə müraciət edin.
Dodaq fillerindəki düyünlənmə keçirmi?
İlk günlərdə əllə hiss olunan kiçik bərkliklərin bir hissəsi şişkinlik çəkildikcə azala bilər. Həftələr keçməsinə baxmayaraq itməyən, böyüyən və ya ağrılı düyünlər qiymətləndirilməlidir. Hialuron turşusu fillerlərində həkim lazım olarsa məhsulu hialuronidaza ilə əridə bilər; özbaşına masaj etməyin.
Dodaq filleri bığ nahiyəsinə sürüşürmü?
Bəli, filler dodaq sərhədini aşaraq yuxarı dodağın dərisinə yayıla və dodağın üstündə yüngül qabarıq yarada bilər. Çox miqdar və tez-tez təkrarlanan tətbiqlər riski artıra bilər. Hialuron turşusu fillerlərində həkim sürüşmüş məhsulu əritməyi təklif edə bilər.
Dodaq filleri uçuq yaradırmı?
Əvvəllər uçuq keçirmiş insanlarda dodaq ətrafına edilən inyeksiyalar uçuğu təhrik edə bilər. Uçuq keçmişinizi prosedurdan əvvəl deyin; həkiminiz profilaktik müalicə düşünə bilər. Prosedurdan sonra uçuq çıxarsa, həkiminizə müraciət edin, qabarcıqları partlatmayın.
Dodaq fillerindən sonra dodağım ağardı, nə etməliyəm?
Dodaqda ağarma, tor kimi yayılan bənövşəyi rəng və ya şiddətli ağrı damar tıxanmasının əlaməti ola bilər və gözləmək olmaz. Dərhal proseduru edən həkiminizlə əlaqə saxlayın; əlaqə saxlaya bilməsəniz, ən yaxın təcili yardım şöbəsinə gedin və filler vurdurduğunuzu deyin. Görmə və ya nitq pozuntusu varsa, 112-yə zəng edin.
Həddindən artıq dolğun dodaq filleri əridilə bilərmi?
Hialuron turşusu fillerlərində həkim hialuronidaza fermenti ilə artıq məhsulun bir hissəsini və ya hamısını əridə bilər. Əritmədən sonra müvəqqəti şişkinlik ola bilər və bəzən bir neçə tətbiq lazım gələ bilər. Orqanizmdə əriməyən fillerlər bu üsulla əridilə bilməz.
Dodaq filleri aylar sonra şişə bilərmi?
Nadir hallarda həftələr və ya aylar sonra dodaqda şişkinlik, qızartı və ya düyün görünə bilər; bəzən infeksiya, peyvənd və ya diş müalicəsindən sonra yaranır. Qiymətləndirmə lazımdır. Qızdırma və sürətlə artan qızartı varsa, gecikmədən həkimə müraciət edin.
Mənbələr
- Evaluating safety in hyaluronic acid lip injections (Safran T, Swift A, Cotofana S, Nikolis A). Expert Opin Drug Saf 20(12):1473–1486 — Expert Opinion on Drug Safety, 2021
- Evaluation of Current Literature on Complications Secondary to Lip Augmentation Following Dermal Filler Injection (Diwan Z və həmm.). J Clin Aesthet Dermatol 16(7):26–33 — Journal of Clinical and Aesthetic Dermatology, 2023
- Guideline for the Management Herpes Simplex 1 and Cosmetic Interventions (Vaghela D və həmm.). J Clin Aesthet Dermatol 14(6 Suppl 1):S11–S14 — Journal of Clinical and Aesthetic Dermatology, 2021
- Guideline for the Safe Use of Hyaluronidase in Aesthetic Medicine, Including Modified High-dose Protocol (Murray G, Convery C, Walker L, Davies E). J Clin Aesthet Dermatol 14(8):E69–E75 — Journal of Clinical and Aesthetic Dermatology, 2021
- Dermal Filler Do’s and Don’ts for Wrinkles, Lips and More — U.S. Food and Drug Administration (FDA), 2023
Tibbi Estetika üzrə Mütəxəssis Şurası
Bu məqalənin türkcə orijinalı Doktorclub Tibbi Estetika üzrə Mütəxəssis Şurası tərəfindən yoxlanılıb. Bu səhifə orijinalla tutuşdurulmuş tərcümədir və hələ Azərbaycan dilində danışan həkim tərəfindən yoxlanılmayıb.