Χημικό peeling: τι είναι, σε ποιους ταιριάζει, πώς είναι η ανάρρωση

Τι είναι το χημικό peeling και πώς λειτουργεί;

Στο χημικό peeling εφαρμόζεται στο δέρμα ένα διάλυμα που περιέχει οξύ. Το διάλυμα αυτό διαλύει τη συνοχή των κυττάρων στις ανώτερες στιβάδες του δέρματος ή προκαλεί ελεγχόμενη βλάβη σε αυτές τις στιβάδες. Στη συνέχεια, καθώς το δέρμα επανορθώνεται, σχηματίζεται στην επιφάνεια μια πιο ομαλή και νέα στιβάδα· στα βαθύτερα peeling διεγείρεται επίσης η παραγωγή κολλαγόνου στις κατώτερες στιβάδες.

Τα peeling χωρίζονται σε τρεις ομάδες ανάλογα με το βάθος στο οποίο δρουν. Το βάθος εξαρτάται από το είδος της ουσίας που χρησιμοποιείται, τη συγκέντρωσή της, τον χρόνο που μένει στο δέρμα, τον τρόπο προετοιμασίας του δέρματος και τον αριθμό των στρώσεων.

Το peeling που εφαρμόζει ο γιατρός δεν είναι το ίδιο με τα οξέα χαμηλής συγκέντρωσης που περιέχονται σε καλλυντικά προϊόντα. Η χρήση οξέων υψηλής συγκέντρωσης στο σπίτι μπορεί να προκαλέσει έγκαυμα και κηλίδες που δεν υποχωρούν.

Για ποιους σκοπούς χρησιμοποιείται;

• Ηλιακές κηλίδες και ορισμένες ανωμαλίες της μελάγχρωσης
• Σε κηλίδες όπως το μέλασμα (η 'μάσκα της εγκυμοσύνης'), ως συμπλήρωμα σε άλλες θεραπείες και σε προσεκτικά επιλεγμένους ασθενείς
• Ακμή και ορισμένες ουλές ακμής
• Λεπτές γραμμές και διαταραχή της υφής λόγω ηλιακής βλάβης
• Τραχιά επιφάνεια δέρματος με θαμπή όψη

Σε προβλήματα όπως οι βαθιές ρυτίδες, η χαλάρωση και οι βαθιές βυθισμένες ουλές, η δράση των επιφανειακών peeling είναι περιορισμένη. Πιο αναλυτικές πληροφορίες για τις κηλίδες θα βρείτε στο άρθρο μας «Κηλίδες στο δέρμα και μέλασμα».

Σε ποιους ταιριάζει;

Τα επιφανειακά peeling μπορούν να εφαρμοστούν σε πολλούς τύπους δέρματος, όταν επιλέγονται η κατάλληλη ουσία και συγκέντρωση. Τα peeling μέσου βάθους και τα εν τω βάθει γίνονται σε πιο επιλεγμένους ασθενείς, με πιο προσεκτική εκτίμηση.

Ο τύπος δέρματος είναι καθοριστικός σε αυτή την απόφαση. Σε άτομα με σκούρο δέρμα και σε δέρμα που αφήνει εύκολα κηλίδες ο κίνδυνος μεταφλεγμονώδους υπερμελάγχρωσης, δηλαδή σκουρέματος του δέρματος μετά τη θεραπεία, είναι μεγαλύτερος. Γι' αυτό σε αυτά τα άτομα συνήθως προτιμώνται πιο επιφανειακά peeling και δίνεται προσοχή στην προετοιμασία του δέρματος πριν από τη θεραπεία.

Σε ποιους δεν ταιριάζει, τι πρέπει να προσέξετε;

• Όσοι παίρνουν από το στόμα φάρμακο για την ακμή παράγωγο της βιταμίνης Α (ισοτρετινοΐνη) ή το διέκοψαν πρόσφατα: η επούλωση του δέρματος μπορεί να επηρεαστεί· δεν πρέπει να γίνεται peeling χωρίς εκτίμηση από γιατρό.
• Όσοι χρησιμοποιούν ρετινοειδή (παράγωγα της βιταμίνης Α) σε κρέμα ή άλλα προϊόντα με οξέα: το δέρμα μπορεί να είναι πιο ευαίσθητο· πότε θα σταματήσουν αυτά τα προϊόντα πριν από τη θεραπεία θα σας το πει ο γιατρός σας.
• Όσοι έχουν ιστορικό έρπητα: το peeling μπορεί να προκαλέσει έξαρση του έρπητα. Ιδίως στα peeling μέσου βάθους και στα εν τω βάθει μπορεί να χρειαστεί προληπτικό φάρμακο· αναφέρετε οπωσδήποτε το ιστορικό σας.
• Ενεργή λοίμωξη, ανοιχτή πληγή, ενεργός έρπης, έκζεμα ή έξαρση ψωρίασης στην περιοχή θεραπείας
• Τάση για χηλοειδή ή παχιές ουλές
• Εγκυμοσύνη και θηλασμός: για πολλές ουσίες peeling δεν υπάρχουν επαρκή δεδομένα ασφάλειας· η θεραπεία συνήθως αναβάλλεται. Πείτε οπωσδήποτε στον γιατρό σας αν είστε έγκυος ή θηλάζετε.
• Όσοι δεν μπορούν να προστατευτούν από τον ήλιο μετά τη θεραπεία (π.χ. εργασία σε εξωτερικό χώρο, επερχόμενες διακοπές)
• Στα εν τω βάθει peeling, αρρυθμία της καρδιάς, νόσος των νεφρών ή του ήπατος: επειδή τα διαλύματα με φαινόλη μπορεί να επηρεάσουν αυτά τα όργανα, απαιτούνται λεπτομερής εκτίμηση και παρακολούθηση.

Η λίστα αυτή δεν είναι πλήρης· πείτε στον γιατρό σας όλη την κατάσταση της υγείας σας και τα φάρμακα που παίρνετε.

Ποιος πρέπει να το κάνει και πού;

Το αποτέλεσμα του peeling εξαρτάται σε μεγάλο βαθμό από τη γνώση και την εμπειρία του ατόμου που το εφαρμόζει. Ποια ουσία, σε ποια συγκέντρωση και για πόσο χρόνο θα χρησιμοποιηθεί πρέπει να το αποφασίσει ένας γιατρός που εκτιμά τον τύπο του δέρματός σας και το πρόβλημά σας. Στην Τουρκία, ποιο peeling μπορεί να εφαρμόσει ποιος και πού καθορίζεται από τις ρυθμίσεις του T.C. Sağlık Bakanlığı (Υπουργείο Υγείας της Τουρκίας). Τα peeling μέσου βάθους και τα εν τω βάθει είναι ιατρικές πράξεις· πρέπει να γίνονται από γιατρό, σε φορέα υγείας με κατάλληλες δυνατότητες παρακολούθησης.

Σε άτομα με σκούρο δέρμα η εμπειρία στο peeling είναι ιδιαίτερα σημαντική· γιατί η λάθος επιλογή μπορεί να οδηγήσει σε αλλαγές χρώματος που δεν υποχωρούν.

Προετοιμασία πριν από τη θεραπεία

• Ξεκινήστε την προστασία από τον ήλιο τις εβδομάδες πριν από τη θεραπεία· σε μαυρισμένο δέρμα δεν γίνεται peeling.
• Αν το κρίνει ο γιατρός σας, μπορεί να σας προτείνει να χρησιμοποιήσετε πριν από τη θεραπεία κρέμες που προετοιμάζουν το δέρμα· πότε θα ξεκινήσετε θα σας το πει ο γιατρός σας.
• Από την ημερομηνία που θα σας πει ο γιατρός σας, σταματήστε ρετινοειδή, προϊόντα με οξέα, γάντι απολέπισης, κερί και άλλες εφαρμογές που ερεθίζουν το δέρμα.
• Αν έχετε ιστορικό έρπητα, συζητήστε αν χρειάζεται προληπτικό φάρμακο.
• Για peeling μέσου βάθους και εν τω βάθει, αφήστε κατάλληλο χρόνο για την περίοδο ανάρρωσης· προγραμματίστε ανάλογα την άδεια από τη δουλειά και τις κοινωνικές σας υποχρεώσεις.

Η ημέρα της θεραπείας βήμα προς βήμα

1. Επανεξετάζονται το ιατρικό σας ιστορικό, τα φάρμακά σας και οι προσδοκίες σας· λαμβάνεται ενημερωμένη συγκατάθεση.
2. Το πρόσωπό σας καθαρίζεται και το δέρμα απολιπαίνεται. Οι ευαίσθητες περιοχές, όπως γύρω από τα μάτια, τα πλάγια της μύτης και οι γωνίες των χειλιών, προστατεύονται.
3. Το διάλυμα του peeling απλώνεται ομοιόμορφα με πινέλο, γάζα ή βαμβάκι. Εκείνη τη στιγμή μπορεί να υπάρχει αίσθηση καψίματος, τσιμπήματος ή θερμότητας· στα εν τω βάθει peeling απαιτούνται έλεγχος του πόνου και παρακολούθηση.
4. Το διάλυμα μένει στο δέρμα για τον καθορισμένο χρόνο ή η δράση του παρακολουθείται ανάλογα με την αλλαγή στο δέρμα.
5. Ανάλογα με την ουσία, το διάλυμα εξουδετερώνεται ή ξεπλένεται· ορισμένα peeling ολοκληρώνουν τη δράση τους από μόνα τους στο δέρμα.
6. Εφαρμόζονται ένα καταπραϋντικό προϊόν φροντίδας και αντηλιακό· προγραμματίζονται η φροντίδα στο σπίτι και το ραντεβού επανεξέτασης.

Μετά τη θεραπεία: οι πρώτες 24 ώρες και η πρώτη εβδομάδα

Η διαδικασία ανάρρωσης αλλάζει σημαντικά ανάλογα με το βάθος του peeling:

• Μην τραβάτε, μην ξεκολλάτε και μην ξύνετε το δέρμα που απολεπίζεται· αυτό αυξάνει τον κίνδυνο ουλής και κηλίδας.
• Χρησιμοποιήστε την ενυδατική κρέμα και τα προϊόντα φροντίδας που σας προτείνει ο γιατρός σας· μη δοκιμάζετε νέα προϊόντα.
• Προστατευτείτε αυστηρά από τον ήλιο: αντηλιακό ευρέος φάσματος, καπέλο και σκιά πρέπει να χρησιμοποιούνται μαζί.
• Μέχρι να επουλωθεί το δέρμα, μείνετε μακριά από το μακιγιάζ, τη σάουνα, το χαμάμ και την έντονη άσκηση.
• Στο peeling μέσου βάθους και στο εν τω βάθει, ακολουθήστε πιστά τις οδηγίες του γιατρού σας για τις επιδέσεις και τα φάρμακα.

Αναμενόμενες παρενέργειες

• Ερυθρότητα, κάψιμο, αίσθηση τεντώματος και απολέπιση: είναι αναμενόμενο μέρος του peeling.
• Πρήξιμο: ιδίως στα peeling μέσου βάθους και στα εν τω βάθει, μπορεί να είναι έντονο γύρω από τα μάτια.
• Παροδικό σκούρεμα: κατά την περίοδο ανάρρωσης το δέρμα μπορεί να σκουρύνει προσωρινά.
• Εξάνθημα που μοιάζει με ακμή ή μικρές λευκές κύστεις (milia)

Σπανιότεροι αλλά σημαντικοί κίνδυνοι είναι οι εξής: μεταφλεγμονώδης υπερμελάγχρωση (σκούρεμα που μπορεί να μην υποχωρήσει), ανοιχτόχρωμες κηλίδες (υπομελάγχρωση), έξαρση έρπητα, βακτηριακή ή μυκητιασική λοίμωξη, παρατεταμένη ερυθρότητα και ουλές. Ορισμένοι από αυτούς τους κινδύνους αυξάνονται όσο αυξάνεται το βάθος και σε σκούρο δέρμα. Στα εν τω βάθει peeling υπάρχουν επιπλέον συστηματικοί κίνδυνοι που αφορούν τον καρδιακό ρυθμό και τα νεφρά.

Αν δεν σας το συστήσει ο γιατρός σας, μη βάζετε με δική σας πρωτοβουλία κρέμα, ζεστό ή πάγο στην περιοχή.

Πότε φαίνεται το αποτέλεσμα και πόσο διαρκεί;

Στα επιφανειακά peeling η λάμψη και η ομαλότητα της επιφάνειας του δέρματος μπορεί να γίνουν αντιληπτές μετά τις πρώτες συνεδρίες· όμως σε προβλήματα όπως οι κηλίδες και η ακμή συνήθως χρειάζονται περισσότερες συνεδρίες με διάστημα λίγων εβδομάδων για ουσιαστική αλλαγή.

Στα peeling μέσου βάθους το αποτέλεσμα φαίνεται αφού επουλωθεί πλήρως το δέρμα και, αν χρειάζεται, μπορεί να επαναληφθεί μήνες αργότερα. Η δράση των εν τω βάθει peeling διαρκεί περισσότερο, αλλά και η ανάρρωση και οι κίνδυνοι είναι μεγαλύτεροι.

Κανένα peeling δεν σταματά τη γήρανση του δέρματος ούτε τον σχηματισμό νέων κηλίδων. Η διατήρηση του αποτελέσματος εξαρτάται σε μεγάλο βαθμό από την καθημερινή αντηλιακή προστασία και το πρόγραμμα φροντίδας που σας προτείνει ο γιατρός σας.

Ρεαλιστική προσδοκία: τι δεν μπορεί να κάνει το peeling;

• Δεν διορθώνει τη χαλάρωση του δέρματος και δεν τεντώνει το πρόσωπο.
• Συνήθως δεν είναι δυνατόν να διορθωθούν σημαντικά οι βαθιές ρυτίδες και οι βαθιές βυθισμένες ουλές με επιφανειακά peeling.
• Δεν μπορεί να εξαλείψει κηλίδες που υποτροπιάζουν, όπως το μέλασμα· μπορεί μόνο να συμβάλει στη βελτίωση μαζί με άλλες θεραπείες.
• Σε προβλήματα όπως τα διεσταλμένα αγγεία και ορισμένα εκ γενετής σημάδια συνήθως δεν είναι αποτελεσματικό.
• Δεν πρέπει να αναμένεται αλλαγή που διαρκεί από μία μόνο συνεδρία.

Εναλλακτικές